بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان زن و مرد بالای ۵۰ سال

بعد از ۵۰ سالگی بدن همان ویتامین‌ها و مواد معدنی جوانی را لازم دارد، اما جذب بعضی از آن‌ها سخت‌تر می‌شود. پوست زیر آفتاب ویتامین D کمتری می‌سازد، معده ویتامین B12 غذا را به‌خوبی گذشته جذب نمی‌کند و اشتها هم معمولاً کم می‌شود. برای همین خیلی از خانواده‌ها دنبال یک مکمل مطمئن برای پدر و مادرشان هستند.

در این مقاله از مجله مهتاطب اول می‌گوییم چه کسانی واقعاً به مکمل نیاز دارند، بعد معیارهای انتخاب را مرور می‌کنیم و در آخر بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان را بر اساس سن، جنسیت و شرایط بدن معرفی می‌کنیم. اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید، بخش تداخل‌های دارویی را حتماً بخوانید.

بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان کدام است؟

بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان لزوماً گران‌ترین یا پرترکیب‌ترین قرص نیست. قرصی است که کمبودهای رایج این سن را پوشش بدهد و مقدار هیچ ماده‌ای در آن بیش از حد نباشد. بهترین مکمل برای سالمندان هم همیشه مولتی ویتامین نیست؛ گاهی آزمایش خون نشان می‌دهد فقط ویتامین D یا B12 کم است و یک مکمل تکی کافی است.

این سه سؤال کمک می‌کند انتخاب درستی داشته باشید:

1. چند سال دارد و زن است یا مرد؟ نیاز به ویتامین D و کلسیم بعد از ۷۰ سالگی بیشتر می‌شود و نیاز زنان به آهن بعد از یائسگی کم می‌شود.
2. چه داروهایی مصرف می‌کند؟ داروهایی مثل وارفارین، متفورمین، لووتیروکسین (قرص تیروئید) و داروهای معده روی انتخاب اثر دارند.
3. قرص را راحت قورت می‌دهد؟ برای کسی که مشکل بلع دارد، کپسول کوچک یا شربت گزینه بهتری است.

توصیه‌های انجمن‌های اینترنتی و تجربه آشنایان نقطه شروع خوبی است، اما جای خواندن برچسب و بررسی داروها را نمی‌گیرد. دو سالمند هم‌سن ممکن است شرایط کاملاً متفاوتی داشته باشند و قرصی که برای یکی مناسب است، برای دیگری تداخل دارویی ایجاد کند.

آیا همه سالمندان به مولتی ویتامین نیاز دارند؟

نه. حتی بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان هم برای پر کردن جای خالی رژیم غذایی است، نه درمان بیماری. طبق دفتر مکمل‌های غذایی مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، این مکمل‌ها بیشتر به کسانی کمک می‌کنند که از غذا به اندازه کافی ویتامین و مواد معدنی نمی‌گیرند؛ مثلاً افراد کم‌اشتها یا کسانی که رژیم غذایی محدودی دارند.

مولتی ویتامین برای افراد مسنِ این گروه‌ها مفیدتر است:

• کسانی که کم‌اشتها شده‌اند، تنها زندگی می‌کنند یا بی‌دلیل وزن کم کرده‌اند
• سالمندانی که بیشتر وقت در خانه‌اند و کم آفتاب می‌بینند
• مصرف‌کنندگان متفورمین یا داروهای کاهنده اسید معده مثل امپرازول و فاموتیدین
• کسانی که گوشت، ماهی و لبنیات کم می‌خورند یا گیاه‌خوارند
• افرادی که بعد از جراحی گوارشی یا به دلیل بیماری، جذب غذایشان کم شده است (با نظر پزشک)

درباره فایده‌ها هم واقع‌بین باشید. کارگروه خدمات پیشگیری آمریکا (USPSTF) شواهد را برای اینکه مولتی ویتامین جلوی بیماری قلبی یا سرطان را بگیرد کافی نمی‌داند. در بررسی بزرگی روی حدود ۳۹۰ هزار بزرگسال سالم هم، مصرف روزانه مولتی ویتامین با کاهش خطر مرگ همراه نبود.

در مقابل، نتیجه یک کارآزمایی جدید امیدوارکننده بود. در مطالعه COSMOS، افراد بالای ۶۰ سال که دو سال مولتی ویتامین روزانه خوردند، در آزمون‌های حافظه کمی بهتر از گروه دارونما عمل کردند. پژوهشگران این اثر را معادل حدود دو سال کندتر شدن پیری ذهنی تخمین زدند. این اثر کوچک است و مولتی ویتامین را داروی فراموشی نمی‌کند. برای شناخت بیشتر گروه‌های نیازمند، مطلب چه کسانی باید مولتی ویتامین بخورند؟ را هم ببینید.

ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری برای افراد مسن

پیش از انتخاب بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان، بهتر است بدانید یک فرد مسن روزانه چه مقدار از هر ماده لازم دارد. این ارقام برای مجموع غذا و مکمل است، نه فقط قرص:

ویتامین D؛ ویتامین آفتاب

با بالا رفتن سن، پوست زیر نور خورشید ویتامین D کمتری می‌سازد. طبق توصیه NIH درباره ویتامین D، نیاز روزانه از ۵۱ تا ۷۰ سالگی ۶۰۰ واحد و بعد از ۷۰ سالگی ۸۰۰ واحد است و مصرف بیش از ۴۰۰۰ واحد در روز از سقف مجاز بزرگسالان بالاتر می‌رود. ویتامین D به جذب کلسیم کمک می‌کند و کمبودش استخوان را ضعیف می‌کند.

مقدار ویتامین D در مولتی ویتامین‌ها یکسان نیست. اگر آزمایش خون کمبود را نشان دهد، پزشک ممکن است دوز بیشتری تجویز کند؛ اما خودسرانه سراغ دوزهای بالا نروید. اگر داروی ادرارآور تیازیدی مثل هیدروکلروتیازید مصرف می‌کنید، ویتامین D همراه کلسیم ممکن است کلسیم خون را بیش از حد بالا ببرد. علائم و عوارض کمبود ویتامین D را بشناسید تا زودتر متوجه آن شوید.

کلسیم؛ مهم‌ترین ماده برای استخوان

زنان بعد از یائسگی به دلیل کاهش هورمون استروژن، توده استخوانی را سریع‌تر از دست می‌دهند و بیشتر از مردان در معرض پوکی استخوان‌اند. برای همین نیاز زنان بالای ۵۰ سال به کلسیم ۱۲۰۰ میلی‌گرم در روز است.

یک نکته مهم: هیچ مولتی ویتامینی کل کلسیم روزانه را تأمین نمی‌کند، چون قرص بیش از حد بزرگ می‌شود. مثلاً یوروویتال A-Z بانوان ۵۰+ حدود ۲۴۷ میلی‌گرم کلسیم دارد، یعنی کمتر از یک‌چهارم نیاز روزانه. بقیه باید از لبنیات و غذا یا با نظر پزشک از قرص کلسیم تأمین شود.

بدن در هر نوبت ۵۰۰ میلی‌گرم یا کمتر را بهتر جذب می‌کند. کربنات کلسیم را همراه غذا بخورید؛ اما سیترات کلسیم با معده خالی هم جذب می‌شود و برای کسانی که اسید معده کمتری دارند مناسب‌تر است (راهنمای کلسیم NIH). اگر پوکی استخوان تشخیص داده شده، درمان پوکی استخوان فقط با مکمل انجام نمی‌شود و ممکن است داروی اختصاصی لازم باشد.

ویتامین B12 و ویتامین‌های گروه B

حدود ۸ تا ۹ درصد افراد بالای ۶۵ سال گاستریت آتروفیک دارند؛ حالتی که اسید معده کم می‌شود و B12 موجود در غذا خوب جذب نمی‌شود. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد بالای ۵۰ سال بیشتر B12 خود را از مکمل یا غذاهای غنی‌شده بگیرند، چون این شکل راحت‌تر جذب می‌شود. متفورمین و داروهای کاهنده اسید معده هم جذب B12 را کم می‌کنند (اطلاعات NIH درباره ویتامین B12).

خستگی، بی‌حسی و گزگز دست و پا، مشکل تعادل و فراموشی می‌توانند از نشانه‌های کمبود B12 باشند. این علائم دلایل دیگری هم دارند، پس آزمایش خون بهترین راه تشخیص است. برای آشنایی با نقش هرکدام از این ویتامین‌ها، مطلب ویتامین‌های گروه B را بخوانید.

ویتامین C

ویتامین C به کار سیستم ایمنی، ترمیم زخم و جذب آهن گیاهی کمک می‌کند. نیاز روزانه زنان ۷۵ و مردان ۹۰ میلی‌گرم است و افراد سیگاری ۳۵ میلی‌گرم بیشتر لازم دارند. یک پرتقال متوسط حدود ۷۰ میلی‌گرم ویتامین C دارد (جدول ویتامین C در NIH)؛ پس سالمندی که هر روز میوه و سبزی تازه می‌خورد، معمولاً کمبود ندارد.

مصرف دوزهای خیلی بالا هم مزیتی ندارد و ممکن است باعث اسهال و دل‌درد شود. فواید و بهترین زمان مصرف ویتامین C را جداگانه توضیح داده‌ایم.

منیزیم

منیزیم در کار عضله و عصب، تنظیم قند خون و ساخت استخوان نقش دارد. نیاز روزانه زنان بالای ۵۰ سال ۳۲۰ و مردان ۴۲۰ میلی‌گرم است. مصرف طولانی داروهای معده مثل امپرازول، معمولاً بیش از یک سال، ممکن است منیزیم خون را پایین بیاورد (منیزیم در NIH).

شاید شنیده باشید منیزیم گرفتگی شبانه پا را برطرف می‌کند. اما مرور کاکرین نشان داد منیزیم احتمالاً اثر قابل‌توجهی در پیشگیری از گرفتگی عضله سالمندان ندارد. اگر گرفتگی‌ها زیاد است، علتش را با پزشک بررسی کنید. مولتی ویتامین‌ها معمولاً منیزیم کمی دارند؛ اگر پزشک کمبود را تأیید کرد، قرص منیزیم جداگانه کمک می‌کند.

زینک (روی)

زینک برای کار سیستم ایمنی و ترمیم زخم لازم است. نیاز روزانه زنان ۸ و مردان ۱۱ میلی‌گرم است و مصرف بیش از ۴۰ میلی‌گرم در روز، به‌ویژه برای مدت طولانی، می‌تواند باعث کمبود مس شود (زینک در NIH). پس اگر مولتی ویتامین شما زینک دارد، مکمل زینک جداگانه را بدون مشورت اضافه نکنید. علائم کمبود زینک مثل کندی ترمیم زخم و کاهش حس چشایی را هم بشناسید.

اسیدهای چرب امگا ۳

امگا ۳ معمولاً داخل مولتی ویتامین نیست و جداگانه مصرف می‌شود. بهترین منبع آن ماهی‌های چرب مثل سالمون، ساردین و قزل‌آلاست. طبق مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا (NCCIH)، مروری بر ۱۳ مطالعه بزرگ نشان داد مکمل امگا ۳ دریایی خطر حمله قلبی و مرگ ناشی از بیماری عروق کرونر را کمی کم کرده است. عوارض آن معمولاً خفیف است؛ مثل طعم ماهی در دهان، سوزش سر دل یا اسهال.

اگر هفته‌ای یک تا دو بار ماهی نمی‌خورید، درباره مصرف قرص امگا ۳ با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ به‌ویژه اگر داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنید.

کوآنزیم Q10 و لوتئین

این دو ماده در بعضی مولتی ویتامین‌های سالمندان اضافه شده‌اند. بدن خودش کوآنزیم Q10 را می‌سازد و بیشترین مقدار آن در قلب، کبد و کلیه است. طبق NCCIH، شواهد فعلی نشان نمی‌دهد کوآنزیم Q10 درد عضلانی ناشی از استاتین‌ها (داروهای کاهنده چربی خون) را کم کند و این ماده ممکن است با وارفارین و انسولین تداخل داشته باشد. اگر پزشک مصرفش را لازم دانست، قرص کیوتن به‌صورت جداگانه هم موجود است.

لوتئین رنگدانه‌ای است که در شبکیه چشم جمع می‌شود. برای کسانی که دژنراسیون ماکولای وابسته به سن (AMD) در مرحله متوسط دارند، مؤسسه ملی چشم آمریکا فرمول ویژه AREDS2 را توصیه می‌کند و می‌گوید مولتی ویتامین معمولی جای آن را نمی‌گیرد. پس لوتئین داخل مولتی ویتامین یک امتیاز جانبی است، نه درمان بیماری چشم. محصولات مخصوص تقویت چشم و بینایی را جداگانه ببینید.

معیارهای انتخاب بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان

هنگام خرید بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان، برچسب پشت جعبه را با این فهرست مقایسه کنید:

1. فرمول مخصوص بالای ۵۰ سال: روی جعبه دنبال عبارت‌هایی مثل ۵۰+، Silver یا Senior باشید. این فرمول‌ها برای نیازهای همین سن تنظیم شده‌اند.
2. آهن کم یا بدون آهن: بعد از ۵۰ سالگی نیاز زن و مرد به آهن ۸ میلی‌گرم در روز است و آهن اضافه برای کسانی که بیماری ارثی هموکروماتوز دارند خطرناک است (آهن در NIH). اگر آزمایش، کم‌خونی فقر آهن را نشان داد، پزشک مکمل آهن جدا تجویز می‌کند؛ نکات مصرف همزمان قرص آهن و مولتی ویتامین را هم بخوانید.
3. مقدار معقول، نه مگادوز: عددهای چند برابر نیاز روزانه مزیت نیستند و خطر عبور از حد مجاز را بالا می‌برند. در مصرف مکمل‌های پرمقدار بتاکاروتن دقت کنید؛ چون در افراد سیگاری و کسانی که قبلاً سیگار می‌کشیدند با افزایش خطر سرطان ریه همراه بوده است.
4. ویتامین K اگر وارفارین می‌خورید: ویتامین K اثر وارفارین را کم می‌کند. لازم نیست حتماً از آن پرهیز کنید، اما پیش از شروع هر مولتی ویتامین حاوی ویتامین K، پزشک باید در جریان باشد.
5. شکل مناسب: قرص‌های بزرگ برای بعضی سالمندان سخت قورت داده می‌شوند. کپسول نرم، قرص کوچک‌تر یا شربت می‌تواند جایگزین باشد. قرص جوشان را اگر فشار خون بالا دارید با احتیاط مصرف کنید (پایین‌تر توضیح داده‌ایم).
6. اصالت و تاریخ انقضا: محصول باید برچسب اصالت و کد IRC سازمان غذا و دارو داشته باشد. تاریخ انقضا را چک کنید و قوطی را دور از گرما و رطوبت حمام نگه دارید.

معرفی بهترین قرص‌های مولتی ویتامین بالای ۵۰ سال

محصولات زیر در دسته قرص مولتی ویتامین داروخانه مهتاطب موجودند و در فهرست بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان جای می‌گیرند. ترکیب‌ها را از اطلاعات سازنده و معرفی محصول آورده‌ایم؛ چون فرمول‌ها گاهی تغییر می‌کنند، پیش از خرید برچسب جعبه را با داروساز چک کنید. قیمت روز هر محصول را در صفحه همان محصول ببینید.

۱. قرص سنتروم سیلور با لوتئین؛ برای زنان و مردان

سنتروم سیلور (Centrum Silver) یکی از شناخته‌شده‌ترین مولتی ویتامین‌های بالای ۵۰ سال در دنیاست و برای زن و مرد ساخته شده است. نسخه آمریکایی همین خانواده محصول، مکملی بود که در مطالعه COSMOS روی افراد بالای ۶۰ سال بررسی شد. البته فرمول سنتروم در کشورهای مختلف کمی فرق دارد و نتیجه آن مطالعه را نمی‌توان مستقیم به هر نسخه‌ای نسبت داد. نسخه موجود در مهتاطب لوتئین هم دارد و معمولاً روزی یک قرص همراه غذا مصرف می‌شود.

۲. قرص مولتی ویتامین A-Z بانوان بالای ۵۰ سال یوروویتال

این قرص از برند آلمانی یوروویتال (Eurho Vital) و تحت لیسانس آلمان، مخصوص خانم‌های بالای ۵۰ سال طراحی شده و در بسته‌های ۴۵ عددی عرضه می‌شود. طبق اطلاعات سازنده، هر قرص ۱۱ ویتامین و ۹ ماده معدنی دارد؛ از جمله ۶۰۰ واحد ویتامین D، ۵ میکروگرم B12، حدود ۲۴۷ میلی‌گرم کلسیم و ۱۰ میلی‌گرم آهن. کوآنزیم Q10، لوتئین، آلفالیپوئیک اسید و عصاره چای سبز هم به فرمول آن اضافه شده است.

مصرف معمول آن روزی یک قرص همراه غذاست و هر بسته برای حدود یک ماه و نیم کافی است. چون آهن دارد، اگر آهن خونتان بالاست یا مکمل آهن جدا مصرف می‌کنید، اول با پزشک مشورت کنید.

۳. کپسول مولتی ویتامین آقایان بالای ۵۰ سال سندروس

این کپسول ساخت برند ایرانی سندروس است و برای آقایان بالای ۵۰ سال تهیه شده است. در معرفی محصول، علاوه بر ویتامین‌ها و مواد معدنی، ترکیباتی مثل سائوپالمتو، لیکوپن، لوتئین، عصاره چای سبز، ال‌کارنیتین و کوآنزیم Q10 ذکر شده است. هر بسته ۶۰ کپسول دارد و مصرف معمول آن روزی دو کپسول همراه غذاست؛ یعنی هر بسته حدود یک ماه کافی است.

سائوپالمتو را بسیاری برای سلامت پروستات مصرف می‌کنند، اما طبق بررسی NCCIH درباره سائوپالمتو، این گیاه به‌تنهایی اثر چندانی بر علائم ادراری بزرگی خوش‌خیم پروستات ندارد. پس این محصول را یک مولتی ویتامین بدانید، نه داروی پروستات؛ و مشکلات ادراری را حتماً به پزشک نشان دهید.

۴. قرص مولتی ویتامین + لوتئین نکستایل

نکستایل یک مولتی ویتامین عمومی ایرانی برای بزرگسالان است و مخصوص سالمندان ساخته نشده، اما ترکیب کاملی دارد و برای این سن هم قابل استفاده است. در معرفی محصول، ویتامین‌های A، C، D، E، K و گروه B به همراه مواد معدنی مثل کلسیم، منیزیم، زینک، آهن، ید، کروم و مولیبدن و همچنین لوتئین آمده است. بسته آن ۶۰ عددی است و با مصرف روزی یک قرص، دو ماه کافی است.

چون ویتامین K دارد، اگر وارفارین مصرف می‌کنید، پیش از شروع با پزشک هماهنگ کنید.

۵. کپسول اورامین اف؛ برای رفع خستگی، نه پوشش کامل

اورامین اف (Oramin-F) محصول شرکت کره‌ای دوون فارم است و جینسینگ کره‌ای، ژل رویال و چند ویتامین و ماده معدنی دارد. خیلی‌ها آن را برای رفع خستگی می‌خرند. اما فهرست مواد معدنی آن از مولتی ویتامین‌های کامل کوتاه‌تر است؛ پس اگر هدف شما پوشش کامل کمبودهاست، گزینه‌های بالاتر مناسب‌ترند. مصرف معمول آن روزی یک کپسول است و بسته ۳۰ عددی برای یک ماه کافی است.

۶. گزینه‌های دیگر مخصوص بالای ۵۰ سال

این محصولات هم با فرمول مخصوص بالای ۵۰ سال در مهتاطب عرضه می‌شوند. ترکیب دقیق و مقدار مصرف هرکدام را در صفحه محصول ببینید:

جدول مقایسه بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان

این جدول تفاوت پنج گزینه پرطرفدار از فهرست بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان را خلاصه می‌کند:

بهترین مولتی ویتامین برای زنان و مردان بالای ۶۰ و ۷۰ سال

زنان بالای ۵۰ و ۶۰ سال

بعد از یائسگی دو تغییر مهم رخ می‌دهد: نیاز به آهن از ۱۸ به ۸ میلی‌گرم کم می‌شود و نیاز به کلسیم به ۱۲۰۰ میلی‌گرم می‌رسد. پس بهترین مولتی ویتامین برای زنان بالای ۶۰ سال، فرمولی با آهن کم، ویتامین D کافی و B12 است. یوروویتال A-Z بانوان ۵۰+، سندروس بانوان ۵۰+، نیچرز پلنتی بانوان ۵۰+ و سنتروم سیلور در این گروه قرار می‌گیرند. برای دیدن گزینه‌های بیشتر به دسته مولتی ویتامین بانوان سر بزنید.

اگر هنوز به یائسگی نرسیده‌اید، مطلب بهترین مولتی ویتامین برای زنان برای شما مناسب‌تر است. مولتی ویتامین درمان گرگرفتگی و علائم یائسگی نیست؛ درباره راه‌های کمکی، بهترین قرص‌های ویتامین برای یائسگی را بخوانید.

مردان بالای ۵۰ و ۶۰ سال

مردان معمولاً به آهن اضافه نیاز ندارند و مصرف بی‌دلیل آن توصیه نمی‌شود. نیاز مردان به کلسیم تا ۷۰ سالگی ۱۰۰۰ میلی‌گرم است و بعد از آن به ۱۲۰۰ میلی‌گرم می‌رسد. سندروس آقایان ۵۰+ و سنتروم سیلور برای این گروه رایج‌اند. محصولات بیشتر را در دسته مولتی ویتامین مردان ببینید و برای آشنایی با نیازهای تغذیه‌ای آقایان، ویتامین و مینرال‌های ضروری برای مردان را بخوانید.

سالمندان بالای ۷۰ سال

بعد از ۷۰ سالگی نیاز به ویتامین D به ۸۰۰ واحد می‌رسد و نیاز مردان به کلسیم هم مثل زنان ۱۲۰۰ میلی‌گرم می‌شود. در این سن تعداد داروها معمولاً بیشتر است و ممکن است کار کلیه هم کمتر شده باشد؛ پس انتخاب بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان در این گروه باید با نظر پزشک یا داروساز باشد. اگر قورت دادن قرص سخت است، شربت یا کپسول کوچک‌تر را امتحان کنید و قرص را بدون پرسیدن از داروساز خرد نکنید.

شربت، قرص جوشان یا آمپول تقویتی برای سالمندان؟

شربت تقویتی برای سالمندان

برای کسی که قرص قورت نمی‌دهد یا اشتهای کمی دارد، بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان شاید شکل شربت داشته باشد؛ چون مصرفش راحت‌تر است. خیلی از محصولات دسته شربت مولتی ویتامین برای کودکان ساخته شده‌اند؛ پس روی بسته دنبال عبارت «بزرگسالان» باشید و مقدار مصرف را با داروساز تنظیم کنید. بسیاری از شربت‌ها قند یا سوربیتول دارند و سالمند دیابتی باید برچسب را با دقت بخواند. گزینه‌های مناسب را در مطلب شربت مولتی ویتامین برای بزرگسالان معرفی کرده‌ایم.

کم شدن اشتها در سالمندان ممکن است نشانه بیماری، افسردگی یا عارضه یک دارو باشد. شربت اشتهاآور را بدون بررسی علت شروع نکنید.

قرص جوشان

قرص جوشان برای کسانی که بلع سختی دارند راحت است، اما بسیاری از آن‌ها سدیم زیادی دارند. در مطالعه بزرگی که در مجله پزشکی BMJ منتشر شد، مصرف داروهای جوشان و محلول سدیم‌دار با احتمال بیشتر فشار خون بالا و سکته مغزی همراه بود. اگر فشار خون بالا، نارسایی قلبی یا بیماری کلیه دارید، قبل از خرید قرص جوشان مولتی ویتامین مقدار سدیم آن را از داروساز بپرسید.

آمپول تقویتی برای سالمندان

آمپولی به اسم «تقویتی» که برای همه سالمندان مفید باشد وجود ندارد. آمپول‌هایی مثل B12 یا نوروبیون برای درمان کمبود ثابت‌شده و با تجویز پزشک تزریق می‌شوند. مثلاً پزشکان کم‌خونی پرنیشیوز را که در آن بدن B12 را جذب نمی‌کند، معمولاً با آمپول ویتامین B12 درمان می‌کنند. تزریق خودسرانه علاوه بر هزینه، خطر عفونت محل تزریق و حساسیت دارد.

اگر سالمند همیشه خسته و بی‌حال است، آزمایش خون (B12، ویتامین D، آهن و تیروئید) نقطه شروع بهتری از آمپول است.

طرز مصرف مولتی ویتامین در سالمندان

• روزی یک بار، همراه یا بلافاصله بعد از غذا بخورید؛ این کار جذب ویتامین‌های محلول در چربی را بهتر و احتمال دل‌درد را کمتر می‌کند.
• هر روز در یک ساعت ثابت مصرف کنید تا فراموش نشود. جعبه قرص هفتگی برای سالمندانی که چند دارو می‌خورند خیلی کمک می‌کند.
• اگر لووتیروکسین مصرف می‌کنید، مولتی ویتامین حاوی کلسیم یا آهن را با فاصله حداقل ۴ ساعت از آن بخورید.
• آنتی‌بیوتیک‌های خانواده کینولون مثل سیپروفلوکساسین را با فاصله حداقل ۲ ساعت از مکمل کلسیم‌دار مصرف کنید.
• اگر یک نوبت را فراموش کردید، روز بعد دو قرص نخورید.
• مصرف چند مکمل با هم (مثلاً مولتی ویتامین، مکمل زینک و مکمل ویتامین D) ممکن است شما را از حد مجاز بالاتر ببرد؛ فهرست همه مکمل‌ها را به داروساز نشان دهید.

جزئیات بیشتر را در مطلب بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین بخوانید.

عوارض و تداخل‌های دارویی مولتی ویتامین در سالمندان

مولتی ویتامین با دوز معمول برای بیشتر افراد بی‌خطر است. عوارض شایع معمولاً گوارشی‌اند؛ مثل تهوع یا یبوست، به‌خصوص در فرمول‌های حاوی آهن و کلسیم. زرد پررنگ شدن ادرار هم به خاطر ویتامین B2 است و خطری ندارد. فهرست کامل را در عوارض مصرف قرص مولتی ویتامین ببینید.

جمع‌بندی

بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان فرمولی است که با سن، جنسیت، رژیم غذایی و داروهای همان فرد جور باشد. برای بیشتر سالمندان، یک مولتی ویتامین بالای ۵۰ سال با ویتامین D و B12 کافی و آهن کم بس است؛ کلسیم، امگا ۳ یا منیزیم در صورت نیاز جداگانه اضافه می‌شوند. هیچ مکملی جای غذای متنوع، تحرک روزانه و آزمایش‌های دوره‌ای را نمی‌گیرد.

سؤالات متداول درباره مولتی ویتامین سالمندان

آیا مصرف دائمی مولتی ویتامین برای سالمندان ضرر دارد؟

مصرف طولانی یک مولتی ویتامین معمولی با دوز استاندارد برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند، به شرط اینکه مکمل‌های دیگر هم‌زمان باعث عبور از حد مجاز نشوند. بهتر است سالی یک بار با پزشک یا داروساز بررسی کنید که هنوز به آن نیاز دارید.

مولتی ویتامین سالمندان را صبح بخوریم یا شب؟

زمان دقیق اهمیت زیادی ندارد؛ مهم این است که همراه غذا و هر روز در یک ساعت مصرف شود. اگر محصول جینسینگ دارد، صبح یا ظهر بخورید تا خواب را به هم نزند.

آیا مولتی ویتامین سالمندان چاق کننده است؟

خیر، مولتی ویتامین تقریباً کالری ندارد و به‌تنهایی باعث چاقی نمی‌شود. اگر وزن تغییر کرد، علت را در رژیم غذایی، تحرک یا داروها جست‌وجو کنید. توضیح کامل را در مطلب آیا قرص مولتی ویتامین چاق کننده است؟ بخوانید.

سالمندان دیابتی چه مولتی ویتامینی مصرف کنند؟

افراد دیابتی که متفورمین می‌خورند بیشتر در معرض کمبود B12 هستند، پس فرمولی با B12 کافی مناسب است. شربت‌های شیرین و محصولات حاوی جینسینگ را بدون نظر پزشک مصرف نکنید. گزینه‌های مخصوص را در مولتی ویتامین مخصوص دیابتی‌ها ببینید.

بهترین قرص تقویتی برای سالمندان خسته و بی‌حال چیست؟

خستگی همیشگی در سالمندان ممکن است از کم‌خونی، کم‌کاری تیروئید، کمبود B12 یا ویتامین D، کم‌خوابی یا عوارض دارو باشد. قبل از خرید قرص تقویتی آزمایش خون بدهید؛ اگر علت تغذیه‌ای بود، یک مولتی ویتامین بالای ۵۰ سال معمولاً کافی است. گزینه‌های دیگر را در بهترین قرص‌های انرژی‌زا و رفع خستگی ببینید.

آیا مولتی ویتامین جلوی آلزایمر و فراموشی را می‌گیرد؟

نه. در مطالعه COSMOS مولتی ویتامین روزانه فقط اثر کوچکی بر حافظه افراد بالای ۶۰ سال داشت و هیچ مکملی آلزایمر را درمان نمی‌کند یا قطعاً جلوی آن را نمی‌گیرد. اگر فراموشی رو به افزایش است، به پزشک مراجعه کنید. درباره مکمل‌های رایج، بهترین قرص تقویت حافظه و تمرکز را بخوانید.