دکتر رویا میرنظامی 
بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان، محصولی است که با سن، جنسیت، رژیم غذایی و کمبود واقعی نوجوان شما جور باشد، نه گران‌ترین یا پرترکیب‌ترین قرص قفسه. در این راهنما اول جواب کوتاه را می‌خوانید، بعد 7 محصول فروشگاه مهتاطب را کنار هم می‌بینید و در ادامه سراغ تفاوت نیاز دختر و پسر، رشد قد و نکات ایمنی می‌رویم.
پاسخ سریع
نوجوانی که متنوع غذا می‌خورد، معمولاً به مکمل نیازی ندارد. مکمل جای غذا را نمی‌گیرد.
در این مقاله می‌خوانید
بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان، فرمولی است که روی برچسبش سن نوجوان شما آمده باشد و مقدار هر ماده در آن نزدیک نیاز روزانه باشد، نه چند برابر آن. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) می‌گوید کودک سالمی که غذای متعادل می‌خورد، به ویتامین اضافه نیاز ندارد. پس مکمل برای پر کردن یک کمبود مشخص است، نه برای «قوی‌تر شدن».
اگر دنبال «قرص ویتامین همه‌کاره» یا «قرصی که همه ویتامین‌ها را دارد» هستید، اسم درست آن مولتی ویتامین مینرال است. البته هیچ قرصی همه مواد مغذی را به اندازه کامل ندارد. مثلاً کلسیم و منیزیم حجم زیادی دارند و یک قرص معمولاً فقط بخشی از نیاز روزانه آن‌ها را می‌رساند.
| محصول | سن مناسب | شکل | آهن | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| مولتی لایف لایف آن | 12 سال به بالا | قرص | دارد | دختر و پسر نوجوان، حساسیت به گلوتن و مخمر |
| تین ویتال هلث اید | نوجوان (سازنده: بالای 14 سال) | قرص | دارد (20 میلی‌گرم) | فرمول اختصاصی دوره نوجوانی |
| مولتی ویتامین کامپلت یوروویتال | نوجوان بزرگ‌تر و بزرگسال | قرص | دارد | فرمول کامل با ید، کروم و ویتامین K |
| مولتی سانستول پلاس زینک | از 1 سالگی تا بزرگسالی | شربت | در ترکیبات ذکر نشده | نوجوانی که قرص نمی‌بلعد |
| مولتی پلاس کیدز یوروویتال | 4 تا 12 سال | جویدنی | ذکر نشده | کودک دبستانی |
| فوکوس پلاس کیدز یوروویتال | 4 تا 12 سال | جویدنی | ذکر نشده | ویتامین همراه فسفاتیدیل سرین |
| جوشان مولتی ویتامین کودکان نیچرز پلنتی | 4 تا 12 سال | جوشان | ذکر نشده | کودکی که قرص نمی‌خورد |
قیمت روز و موجودی هر محصول را در صفحه همان محصول ببینید. ستون آهن بر اساس صفحه محصول و سایت سازنده پر شده است؛ پیش از خرید، برچسب را هم بخوانید.
در انتخاب بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان، سن اولین فیلتر است. سه محصول اول برای نوجوانان 12 سال به بالا مناسب‌اند، شربت سانستول برای هر سنی که قرص نمی‌خورد، و سه محصول آخر برای کودکان 4 تا 12 سال. اگر دنبال بهترین مکمل برای کودکان و نوجوانان یک خانواده هستید، این تقسیم‌بندی کار را ساده میکند.
مولتی ویتامین مینرال 30 عددی تحت لیسانس انگلستان که ویتامین C، ویتامین B12، زینک، فولیک اسید، نیاسین و آهن دارد. فاقد گلوتن، گندم، مخمر و طعم‌دهنده است؛ برای همین برای نوجوانی که حساسیت غذایی دارد گزینه مطمئن‌تری است.
سن مناسب: طبق صفحه محصول، برای کودک زیر 12 سال توصیه نمی‌شود · طرز مصرف: روزانه 1 عدد بعد از غذای اصلی با آب کافی · احتیاط: در هموکروماتوز (انباشت آهن در بدن) مصرف نشود.
قرص مولتی لایف لایف آن
انتخاب ساده برای دختر و پسر بالای 12 سال؛ آهن‌دار و مناسب نوجوانی که به گلوتن یا مخمر حساس است.
قرص مولتی لایف لایف آن
تنها محصول این فهرست که سازنده‌اش آن را برای دوره نوجوانی طراحی کرده است؛ «تین» در انگلیسی یعنی نوجوان. طبق مشخصات رسمی تین ویتال در سایت هلث اید، هر قرص 20 میلی‌گرم آهن، 15 میلی‌گرم روی، 400 میکروگرم فولیک اسید، 165 میکروگرم ید و 200 واحد ویتامین D دارد و بدون گلوتن، لبنیات، مخمر و سویا ساخته شده است.
تین ویتال برای چی خوبه؟ برای پوشش نیاز پایه نوجوان به ویتامین‌ها و مواد معدنی، به‌خصوص آهن، روی و ید. این قرص داروی افزایش قد یا اشتهاآور نیست و اگر کمبودی در کار نباشد، قد و وزن را تغییر نمی‌دهد.
سن مناسب: سازنده: نوجوانان بالای 14 سال · طرز مصرف: روزانه 1 عدد همراه صبحانه · نکته: آهن این قرص از نیاز روزانه پسر نوجوان (11 میلی‌گرم) بیشتر است، ولی زیر سقف مجاز (45 میلی‌گرم) می‌ماند. هم‌زمان مکمل آهن جداگانه نخورید.
قرص تین ویتال هلث اید
فرمول اختصاصی نوجوانی با آهن، روی و ید؛ مناسب‌تر برای دختری که قاعده شده و رژیم غذایی کاملی ندارد.
قرص تین ویتال هلث اید
فرمول کامل با 24 ترکیب، ساخت آلمان، در بسته 100 عددی. ویتامین K، ید (100 میکروگرم)، کروم و مولیبدن دارد که در همه مولتی ویتامین‌ها پیدا نمی‌شود. هر قرص 200 واحد ویتامین D و 60 میلی‌گرم ویتامین C دارد و در ترکیبش آهن، روی، منیزیم و مس هم آمده است.
سن مناسب: صفحه محصول سن مشخصی ذکر نکرده است. این یک فرمول بزرگسال است و برای نوجوانان بزرگ‌تر و جوانان مناسب‌تر است؛ برای زیر 12 سال با داروساز مشورت کنید · طرز مصرف: روزانه 1 عدد همراه غذا.
قرص مولتی ویتامین کامپلت یوروویتال
برای نوجوان بزرگ‌تر یا جوانی که یک فرمول کامل و بسته اقتصادی برای چند ماه می‌خواهد.
قرص مولتی ویتامین کامپلت یوروویتالشربت 155 میلی‌لیتری ساخت ایران (تاکدا) که ویتامین‌های A، C، D3، E، B1، B2، B5 و B12 را همراه روی (زینک) دارد. برای نوجوانی که بلعیدن قرص برایش سخت است، شربت ساده‌ترین راه است و دوزش هم با پیمانه قابل تنظیم است.
سن مناسب: از 1 سالگی تا بزرگسالی، با دوز متفاوت · طرز مصرف طبق صفحه محصول: کودکان 1 تا 5 سال روزانه 5 میلی‌لیتر؛ بالای 5 سال و بزرگسالان روزانه 10 تا 15 میلی‌لیتر.
شربت مولتی سانستول پلاس زینک تاکدا
گزینه مایع برای کودک و نوجوانی که قرص نمی‌بلعد؛ ویتامین‌های اصلی همراه روی.
شربت مولتی سانستول پلاس زینک تاکدا
قرص جویدنی با طعم پرتقال، ساخت ایران تحت لیسانس آلمان، در بسته 60 عددی. 13 ویتامین و 9 ماده معدنی دارد و برای کودکی که قرص بلعیدنی نمی‌خورد گزینه خوبی است.
سن مناسب: 4 تا 12 سال · طرز مصرف: روزانه 1 عدد بعد از غذا، به‌صورت جویدنی.
قرص جویدنی مولتی پلاس کیدز یوروویتال
برای کودک دبستانی که قرص نمی‌بلعد؛ ترکیب کامل ویتامین و مواد معدنی با طعم پرتقال.
قرص جویدنی مولتی پلاس کیدز یوروویتالخیلی از والدین دنبال بهترین مولتی ویتامین برای دانش‌آموزان هستند تا تمرکز در درس بیشتر شود. این قرص جویدنی 60 عددی، ساخت ایران تحت لیسانس آلمان، کنار ویتامین‌هایی مثل B12، C و E، فسفاتیدیل کولین و فسفاتیدیل سرین دارد. صادقانه بگوییم: شواهد محکمی نیست که این ترکیب‌ها تمرکز یا نمره کودک سالم را بالا ببرند. خواب کافی و صبحانه اثر روشن‌تری دارند.
سن مناسب: 4 تا 12 سال · طرز مصرف: روزانه 1 قرص جویدنی.
قرص جویدنی فوکوس پلاس کیدز یوروویتال
برای کودک 4 تا 12 ساله‌ای که مولتی ویتامین جویدنی لازم دارد؛ ترکیب ویتامین با فسفاتیدیل سرین.
قرص جویدنی فوکوس پلاس کیدز یوروویتال
قرص جوشان ایرانی با طعم توت‌فرنگی در قوطی 20 عددی، حاوی ویتامین‌های A، D3، C، E، گروه B، بیوتین و کلسیم. برای کودکی که از قرص خوردن فراری است، حل کردن در آب راه‌حل خوبی است.
سن مناسب: 4 تا 12 سال · طرز مصرف: کودکان 4 تا 8 سال روزانه 1 عدد و 8 تا 12 سال روزانه 2 عدد، حل‌شده در یک لیوان آب.
قرص جوشان مولتی ویتامین کودکان نیچرز پلنتی
برای کودکی که قرص نمی‌خورد و نوشیدنی را راحت‌تر می‌پذیرد.
قرص جوشان مولتی ویتامین کودکان نیچرز پلنتیبیشتر نوجوانانی که لبنیات، میوه، سبزی، حبوبات، تخم‌مرغ و گوشت می‌خورند، مکمل لازم ندارند. پس پیش از گشتن دنبال بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان، ببینید اصلاً کمبودی در کار هست یا نه. طبق برگه مولتی ویتامین مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، مولتی ویتامین در افراد سالم اثر کمی بر پیشگیری از بیماری دارد و بیشتر به کار کسی می‌آید که از غذا به اندازه کافی ویتامین نمی‌گیرد. اگر می‌خواهید بدانید چه کسانی باید مولتی ویتامین بخورند، این گروه‌ها در نوجوانی بیشتر به مکمل نیاز پیدا می‌کنند:
مهم‌ترین ریزمغذی‌های دوران بلوغ آهن، کلسیم، ویتامین D و روی‌اند. از این میان، ویتامین D در ایران کمبود شایعی است. در مروری بر 11 مطالعه روی حدود 10 هزار کودک و نوجوان ایرانی، حدود 30 درصد کمبود ویتامین D داشتند و این کمبود در دختران بیشتر دیده شد. درباره نشانه‌ها در علائم و عوارض کمبود ویتامین D بخوانید.
با شروع قاعدگی، نیاز دختر به آهن از 8 به 15 میلی‌گرم در روز می‌رسد؛ یعنی بیشتر از پسر هم‌سن خودش که 11 میلی‌گرم نیاز دارد. طبق راهنمای آهن مؤسسه ملی سلامت آمریکا، دختران نوجوانی که خون‌ریزی قاعدگی سنگین دارند بیشتر در معرض کمبود آهن‌اند. پس بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان دختر معمولاً این ویژگی‌ها را دارد:
اگر کمبود آهن تأیید شد، مولتی ویتامین به‌تنهایی کافی نیست و پزشک معمولاً قرص آهن جداگانه با دوز مشخص تجویز میکند. برای زمان‌بندی آن در روزهای قاعدگی، مصرف قرص آهن در پریودی را ببینید.
خیلی از دختران نوجوان برای مو و پوست سراغ مکمل می‌روند. ریزش مو در این سن علت‌های مختلفی دارد، از کمبود آهن تا رژیم سخت و استرس؛ پس اول علت را پیدا کنید، بعد مکمل بخرید. اگر برای جوش داروی ایزوترتینوئین (راکوتان) مصرف میشود، مکمل ویتامین A نباید بدون نظر پزشک خورده شود. توضیح آن در بخش نکات ایمنی آمده است.
پسران در جهش رشد بلوغ به انرژی، پروتئین، کلسیم و روی بیشتری نیاز دارند. طبق راهنمای روی (زینک) در NIH، پسر 14 تا 18 ساله روزانه 11 میلی‌گرم روی لازم دارد و دختر هم‌سن او 9 میلی‌گرم. برای پسری که غذای متنوع نمی‌خورد، بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان پسر یک فرمول ساده «بالای 12 سال» مثل مولتی لایف است و لازم نیست سراغ فرمولهای ورزشی بزرگسالان بروید.
معمولاً نه. کمبود آهن در پسران نوجوان کمتر از دختران است و آهن اضافه می‌تواند معده را اذیت کند و یبوست بیاورد. قرص آهن فقط وقتی لازم است که آزمایش خون (شمارش خون و فریتین) کمبود را نشان دهد؛ مثلاً در پسر گیاه‌خوار، ورزشکار استقامتی یا نوجوانی که مشکل گوارشی دارد. نوع و دوز آن را پزشک تعیین میکند، نه برچسب قرص.
طبق صفحه ژنتیک قد در MedlinePlus، حدود 80 درصد قد هر فرد را ژن‌هایی که به ارث برده تعیین میکند. بقیه به تغذیه، بیماری‌ها و شرایط زندگی بستگی دارد. یعنی بهترین مولتی ویتامین برای رشد نوجوانان فقط وقتی به قد کمک میکند که یک کمبود تغذیهای واقعی، مثل کمبود روی، ویتامین D یا پروتئین، جلوی رشد را گرفته باشد. قرص تین ویتال هم مثل هر مولتی ویتامین دیگری، قد را بیشتر از پتانسیل ژنتیکی نمی‌کند.
آنچه واقعاً به رشد کمک میکند:
نقش هر ویتامین در رشد کودک را در نقش ویتامین‌ها در رشد و سلامت کودکان کامل‌تر توضیح داده‌ایم.
بهترین مولتی ویتامین برای کودکان 10 ساله هنوز یک فرمول کودک است، نه فرمول نوجوان. این جدول نشان می‌دهد در هر سن سراغ چه فرمولی بروید:
| سن | چه فرمولی؟ | نکته کلیدی |
|---|---|---|
| 4 تا 9 سال | فرمول کودک: جویدنی، شربت یا جوشان | دوز را دقیقاً طبق برچسب کودک بدهید و از فرمول بزرگسال استفاده نکنید. |
| 10 تا 12 سال | فرمول کودک (4 تا 12 سال) | نیاز روزانه آهن و روی در 9 تا 13 سالگی 8 میلی‌گرم و کلسیم 1300 میلی‌گرم است. |
| 12 تا 14 سال | فرمول «بالای 12 سال» یا مخصوص نوجوان | با شروع بلوغ، برچسب «بالای 12 سال» را ملاک بگیرید. |
| 14 تا 18 سال | فرمول نوجوان یا بزرگسال ساده | دختر 15 میلی‌گرم آهن و پسر 11 میلی‌گرم روی در روز لازم دارد. |
| 18 سال به بالا | فرمول بزرگسال زنان یا مردان | نیازها کم‌کم به بزرگسالی نزدیک میشود. |
برای زیر 12 سال، فهرست کامل محصولات را در دسته مولتی ویتامین کودک ببینید. قرص مولتی ویتامین مینرال برای چه سنی مناسب است؟ پاسخ را برچسب همان محصول می‌دهد؛ فرمولهای بزرگسال معمولاً از 12 سالگی به بعد مناسب‌اند. برای همین بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان 14 تا 18 ساله با فرمولی که برای خواهر یا برادر 8 ساله می‌خرید فرق دارد.
بعد از 18 سالگی، فرمول را بر اساس جنسیت انتخاب کنید. زن جوان به خاطر قاعدگی آهن بیشتری لازم دارد و مرد جوان معمولاً مولتی ویتامین بدون آهن یا کم‌آهن. راهنمای کامل را در بهترین قرص مولتی ویتامین برای زنان و ویتامین و مینرال‌های ضروری برای مردان بخوانید.
در انتخاب بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان، شکل مصرف روی اثر مکمل تأثیر چندانی ندارد، ولی روی این‌که نوجوان واقعاً آن را هر روز بخورد اثر زیادی دارد:
اعداد این جدول از برگه‌های NIH است. ستون آخر سقف مجاز روزانه از همه منابع (غذا و مکمل) را نشان می‌دهد؛ مصرف بیشتر از آن ممکن است عارضه بدهد.
| ماده مغذی | 9 تا 13 سال | 14 تا 18 سال | سقف مجاز روزانه | نقش در این دوره |
|---|---|---|---|---|
| آهن | 8 میلی‌گرم | پسر 11 · دختر 15 میلی‌گرم | 40 (تا 13 سال) · 45 میلی‌گرم | ساخت خون، انرژی و تمرکز؛ کمبودش در دختران شایع‌تر است. |
| کلسیم | 1300 میلی‌گرم | 1300 میلی‌گرم | 3000 میلی‌گرم | ساخت استخوان در سال‌هایی که توده استخوان به سرعت بالا می‌رود. |
| ویتامین D | 600 واحد (15 میکروگرم) | 600 واحد (15 میکروگرم) | 4000 واحد | جذب کلسیم و سلامت استخوان و عضله. |
| روی (زینک) | 8 میلی‌گرم | پسر 11 · دختر 9 میلی‌گرم | 23 (تا 13 سال) · 34 میلی‌گرم | رشد، ترمیم بافت، سیستم ایمنی و اشتها. |
| ید | 120 میکروگرم | 150 میکروگرم | 600 (تا 13 سال) · 900 میکروگرم | عملکرد تیروئید که در رشد و بلوغ نقش دارد. |
| ویتامین B12 | 1.8 میکروگرم | 2.4 میکروگرم | تعیین نشده | ساخت گلبول قرمز و عملکرد اعصاب؛ مهم برای گیاه‌خواران. |
خطر اصلی وقتی پیش می‌آید که مولتی ویتامین، قرص جداگانه و خوراکی‌های غنی‌شده با هم جمع شوند. NIH هشدار می‌دهد که در این حالت آهن، ویتامین A، روی، نیاسین و فولیک اسید راحت‌تر از سقف رد می‌شوند. نشانه‌های زیاده‌روی را در عوارض مصرف قرص مولتی ویتامین بخوانید.
مولتی ویتامین کالری ندارد و خودش چاق‌کننده یا اشتهاآور نیست؛ این حرف درباره مولتی لایف، تین ویتال و بقیه محصولات این فهرست هم صدق میکند. فقط اگر بیاشتهایی از کمبودی مثل کمبود روی یا آهن آمده باشد، رفع آن کمبود ممکن است اشتها را بهتر کند. توضیح بیشتر را در آیا قرص مولتی ویتامین و مینرال چاق کننده است؟ بخوانید.
اگر نوجوان شما کم‌وزن است یا وزنش ثابت مانده، اول علت را با پزشک پیدا کنید. کم‌غذایی در این سن گاهی به استرس، رژیم‌های سلیقه‌ای یا یک بیماری پنهان برمی‌گردد و قرص به‌تنهایی آن را حل نمی‌کند.
قبل از دادن مکمل به نوجوان:
حتی بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان جای یک بشقاب کامل را نمی‌گیرد. این عادت‌های غذایی بیشتر نیازهای این سن را پوشش می‌دهند:
بله، تفاوت اصلی در آهن است. دختر 14 تا 18 ساله روزانه 15 میلی‌گرم و پسر هم‌سن او 11 میلی‌گرم آهن نیاز دارد. برای دختری که قاعده شده، محصول آهن‌دار معمولاً مناسب‌تر است، مگر پزشک منع کند.
تین ویتال یک مولتی ویتامین مینرال مخصوص نوجوانان است که نیاز پایه به ویتامین‌ها و مواد معدنی، به‌خصوص آهن، روی و ید را پوشش می‌دهد. سازنده آن را برای بالای 14 سال معرفی کرده است. داروی افزایش قد یا اشتهاآور نیست.
خیر. حدود 80 درصد قد را ژنتیک تعیین میکند و بقیه به تغذیه، خواب و سلامت عمومی بستگی دارد. مکمل فقط وقتی کمک میکند که کمبود تغذیهای واقعی وجود داشته باشد.
خیر، مولتی ویتامین کالری ندارد. فقط اگر بیاشتهایی از کمبود روی یا آهن باشد، رفع آن کمبود ممکن است اشتها را بهتر کند.
به برچسب همان محصول بستگی دارد. فرمولهای کودک معمولاً برای 4 تا 12 سالاند و فرمولهای بزرگسال از 12 سالگی به بعد. فرمول بزرگسال را بدون مشورت به کودک زیر 12 سال ندهید.
معمولاً دوره 3 تا 6 ماهه کافی است و بعد باید وضعیت با پزشک یا آزمایش بررسی شود. مصرف دائمی و بدون بازبینی توصیه نمی‌شود.
مشاوره رایگان پیش از خرید
داروسازان داروخانه شبانه‌روزی دکتر رویا میرنظامی برای انتخاب مکمل مناسب نوجوان شما آماده راهنمایی هستند. تماس: 02165389342 · تلگرام: 09358343612
مقالات مرتبط
دستههای مکمل در داروخانه مهتاطب
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین به‌روزرسانی: 11 مهر 1405
منابع در محل هر ادعا لینک شده‌اند. این محتوا جایگزین مشاوره پزشک نیست.
