بازبینی و تأیید علمی دکتر رویا میرنظامی، داروساز
آخرین بروزرسانی ۱۸ مهر ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
ترک پاشنه پا معمولاً با کمی زبری شروع میشود. اگر به آن رسیدگی نکنید، این زبری کم‌کم به شکاف‌های عمیق و دردناکی می‌رسد که راه رفتن را سخت می‌کند و گاهی خون‌ریزی هم دارد. خیلی‌ها برای حل این مشکل سراغ کرم‌های وارداتی می‌روند، اما در قفسه داروخانه ده‌ها اسم خارجی هست و همه آن‌ها برای یک نوع پا ساخته نشده‌اند. یکی برای پوست حساس مناسب است، دیگری برای پینه‌های کلفت و سومی فقط برای نگهداری بعد از بهبود.
در این راهنما، بهترین کرم ترک پا خارجی را بر اساس ماده مؤثر، درصد آن و نوع ترک انتخاب کرده‌ایم، نه بر اساس تبلیغ و شهرت برند. برای هر محصول، ترکیبات اصلی، روش مصرف، نقاط قوت، محدودیت‌ها و کسانی را که بهتر است سراغش نروند، از روی برچسب رسمی و منابع پزشکی معتبر توضیح داده‌ایم.
هیچ کرمی برای همه پاها «بهترین» نیست. پژوهشگرانی که مطالعات مربوط به خشکی پوست پا را مرور کرده‌اند، اوره را پرمطالعه‌ترین ماده مؤثر و لاکتات آمونیوم را دومین ماده پرمطالعه دانسته‌اند، اما نتوانسته‌اند یک فرمول مشخص را برنده اعلام کنند (مرور سیستماتیک کرم‌های مرطوب‌کننده برای خشکی پا). بنابراین بهترین کرم ترک پا خارجی برای شما، کرمی است که ماده مؤثر و غلظتش با وضعیت پاشنه شما جور باشد.
پس قبل از خرید، به پاشنه خود نگاه کنید. آیا پوست فقط خشک و کمی زبر است؟ لایه‌ای زرد، کلفت و سفت روی پاشنه نشسته است؟ یا ترک‌ها آن‌قدر عمیق شده‌اند که موقع راه رفتن درد دارند؟ این مقاله فقط سراغ برندهای خارجی رفته است؛ اگر می‌خواهید محصولات ایرانی را هم کنار آن‌ها بسنجید، فهرست بهترین کرم‌های درمان ترک پا را هم ببینید.
در این فهرست، بهترین کرم ترک پا خارجی را برای هر نوع پاشنه جدا کرده‌ایم. ترتیب محصولات رتبه‌بندی مطلق نیست؛ چون مطالعه‌ای وجود ندارد که این برندها را مستقیم با هم مقایسه کرده باشد. اطلاعات ترکیبات و روش مصرف از برچسب رسمی هر برند آمده است. فرمول بعضی برندها در کشورهای مختلف کمی فرق دارد، پس همیشه برچسب بسته‌ای را که خریده‌اید بخوانید.
این کرم از برند آلمانی Eucerin، زیرمجموعه شرکت بیرسدورف، یکی از شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ها برای مراقبت روزانه از پای خشک است. فرمول آن ۱۰ درصد اوره را کنار گلیسیرین، سدیم لاکتات، لاکتیک اسید، سرامید و کلسترول قرار داده است. چند جزء از «عوامل مرطوب‌کننده طبیعی پوست» (NMF) هم در آن هست؛ مثل آرژنین، گلیسین و سدیم PCA. در فهرست ترکیبات این محصول عطر دیده نمی‌شود.
بافت آن سبک است و زود جذب میشود، برای همین می‌توانید صبح بزنید و بلافاصله جوراب و کفش بپوشید. برند می‌گوید اثر آبرسانی آن تا ۴۸ ساعت باقی می‌ماند و آن را برای پوست خشک، پوست افراد مسن و به‌عنوان مراقبت کمکی در دیابت و پسوریازیس مناسب می‌داند. این ادعا را از برچسب نقل می‌کنیم؛ اگر دیابت دارید، باز هم برنامه مراقبت از پا را با پزشک خود هماهنگ کنید.
کراتوزان محصول آزمایشگاه پوستی اوریاژ فرانسه است و برخلاف بیشتر کرم‌های این فهرست، فقط برای پا ساخته نشده است. به گفته برند اوریاژ، این ژل‌کرم با ۳۰ درصد اوره برای نواحی زبر و کلفت پوست مثل آرنج، زانو، پوست سر و پینه‌ها طراحی شده است. ترکیبات دیگر آن آب گرمابی اوریاژ، گلیسین، سولفات دکستران، اسکوالان، کلسترول و روغن معدنی است. محصول بدون عطر است و بافتی ژلی و غیرچرب دارد.
اوره ۳۰ درصد درست در مرز آبرسانی و لایه‌برداری قوی قرار دارد. به همین دلیل کراتوزان برای پاشنه‌هایی که لایه زرد، خشک و سفت روی آن‌ها نشسته و ترک‌های ریز دارند، انتخاب مناسبی است. معمولاً بعد از یکی دو هفته که لایه کلفت نرم شد، می‌توانید سراغ کرمی با درصد کمتر بروید و کراتوزان را فقط برای نقاط سفت نگه دارید.
فلکسیتول یکی از بالم‌های پاشنه پرطرفدار در کشورهای انگلیسی‌زبان است و اوره ۲۵ درصد آن دقیقاً در سقف محدوده‌ای قرار دارد که آکادمی پوست آمریکا پیشنهاد می‌کند. در نسخه بریتانیایی، کنار اوره، لانولین، شی‌باتر، پارافین، پانتنول (پروویتامین B5) و ویتامین E به کار رفته و کمی عطر هم دارد. نسخه آمریکایی همین محصول فرمول متفاوتی دارد و در آن گلیکولیک اسید، آلوئه‌ورا و روغن درخت چای هم دیده میشود.
بافت این بالم غلیظ است و برای ترک‌های عمیقی که هنوز خون‌ریزی ندارند، مناسب است. برند پیشنهاد می‌کند روزی یک تا دو بار، حدود دو گرم (نصف قاشق چای‌خوری) روی پاشنه بمالید و اگر بعد از ۱۴ روز بهبود قابل توجهی ندیدید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید. روی برچسب همچنین آمده که این محصول برای افراد دیابتی مناسب است.
کیووی برند استرالیایی شرکت ایگو است و بالم پاشنه آن برای کسانی ساخته شده که با کرم‌های اوره‌دار سوزش می‌گیرند. این محصول به‌جای اوره از ترکیب سدیم لاکتات و لاکتیک اسید استفاده می‌کند که هم آب جذب می‌کنند و هم پوست مرده را نرم می‌کنند. وازلین و پارافین هم لایه محافظ روی پوست می‌سازند. طبق برچسب، فرمول آن بدون اوره، عطر، رنگ، لانولین و پروپیلن گلیکول است و ترکیب حیوانی ندارد.
در بعضی معرفی‌های فارسی گفته شده که این بالم سرامید دارد، اما در فهرست ترکیبات رسمی آن سرامیدی دیده نمی‌شود. برند پیشنهاد می‌کند صبح و شب تا برگشتن پوست به حالت عادی استفاده شود و بعد از آن، هفته‌ای دو تا سه بار برای نگهداری کافی است. اگر سوزش ایجاد کرد، دفعات مصرف را کم کنید و اگر ادامه داشت، کنارش بگذارید. این محصول در داروخانه‌های ایران بیشتر با نام «کرم ترک پا کیووی» شناخته میشود.
سراوی برندی آمریکایی است که با محصولات سرامیددار شناخته میشود. کرم پای آن دو لایه‌بردار دارد: سالیسیلیک اسید و لاکتات آمونیوم. کنار آن‌ها سه نوع سرامید، نیاسینامید، هیالورونیک اسید و گلیسیرین آمده است. به گفته سراوی، این کرم بدون عطر است، زود جذب میشود و برای پای بسیار خشک، زبر و ترک‌خورده ساخته شده است.
ترکیب لایه‌بردار و سرامید باعث میشود این کرم هم پوسته‌ها را بردارد و هم سد پوست را تقویت کند. بافت آن غیرچرب است و برای روز هم مناسب است. برند می‌گوید این کرم فقط برای پا فرموله و آزمایش شده و اگر سوزش یا تحریک ایجاد کرد، باید مصرف آن را قطع کنید.
این کرم فرانسوی قوی‌ترین گزینه این فهرست است: ۵۰ درصد اوره به همراه سالیسیلیک اسید و شی‌باتر. چند اسید آمینه هم در فرمول آن هست و بدون عطر و پارابن است. برند آن را برای پینه‌ها، کف پای سفت و نواحی زبر و کلفت ساخته است، نه برای مراقبت روزانه.
اس‌وی‌آر می‌گوید پینه‌های سرسخت را در ۷ روز کم می‌کند، اما این ادعا بر پایه یک تست رضایت مصرف‌کننده روی ۲۱ داوطلب است، نه یک کارآزمایی بالینی. روش پیشنهادی برند، روزی دو بار و با حرکت دورانی روی ناحیه درگیر تا رسیدن به نتیجه است. بعد از آن، خود برند پیشنهاد می‌کند برای نگهداری سراغ نسخه ۳۰ درصد همین سری بروید. ممکن است بافت کرم در انتهای تیوب کمی کریستالی شود که طبیعی است.
نوتروژینا سال‌هاست با سری «فرمول نروژی» برای پوست خیلی خشک شناخته میشود. ستاره اصلی کرم پای این سری، گلیسیرین با غلظت بالاست که رطوبت را به پوست برمی‌گرداند. نسخه‌ای که نوتروژینا در بریتانیا عرضه می‌کند، کنار گلیسیرین، پارافین، پانتنول، آلانتوئین و بیزابولول دارد و به گفته برند، رطوبت را تا ۲۴ ساعت حفظ می‌کند و چرب و لک‌کننده نیست.
این کرم اوره یا اسید لایه‌بردار ندارد و پینه کلفت را از بین نمی‌برد. اما برای پاشنه‌ای که فقط خشک و زبر است، یا برای نگهداری بعد از درمان، گزینه‌ای سبک و در دسترس است. بیشتر نسخه‌های آن عطر و منتول دارند که حس خنکی می‌دهند، اما ممکن است پوست حساس را اذیت کنند.
جدول زیر خلاصه مهم‌ترین تفاوت‌هاست و کمک می‌کند بهترین کرم ترک پا خارجی را برای نیاز خودتان سریع‌تر پیدا کنید. ستون «قدرت لایه‌برداری» نشان می‌دهد کرم چقدر روی پوست کلفت اثر می‌گذارد؛ هر چه بالاتر باشد، احتمال سوزش هم بیشتر است.
| محصول | ماده مؤثر اصلی | قدرت لایه‌برداری | بهترین کاربرد | احتیاط مهم |
|---|---|---|---|---|
| اوسرین | اوره ۱۰٪، لاکتات، سرامید | کم | مراقبت روزانه و ترک سطحی | روی ترک عمیق ممکن است بسوزد |
| کراتوزان اوریاژ | اوره ۳۰٪ | زیاد | پاشنه کلفت و پینه‌بسته | روی ترک باز نزنید |
| فلکسیتول | اوره ۲۵٪، لانولین | متوسط | ترک عمیق بسته، مصرف شبانه | حساسیت به لانولین، زیر ۱۲ سال |
| کیووی | سدیم لاکتات و لاکتیک اسید | کم تا متوسط | پوست حساس، بدون اوره | روی پوست ملتهب نزنید |
| سراوی | سالیسیلیک اسید، لاکتات آمونیوم، سرامید | متوسط | پای زبر و پوسته‌پوسته | در دیابت و بارداری با مشورت |
| زریال اس‌وی‌آر | اوره ۵۰٪، سالیسیلیک اسید | خیلی زیاد | پینه سرسخت، دوره کوتاه | فقط روی پوست سالم؛ زیر ۳ سال نه |
| نوتروژینا | گلیسیرین | ندارد | خشکی ساده و نگهداری | عطر و منتول دارد |
پوست کف پا ضخیم‌ترین پوست بدن است و غده چربی ندارد. وقتی این پوست خشک و سفت شود، دیگر به‌خوبی کش نمی‌آید. هر بار که وزن بدن روی پاشنه می‌افتد، بالشتک چربی زیر پاشنه به طرفین فشار می‌آورد و پوست خشک، مثل چرم کهنه، از لبه‌ها ترک برمی‌دارد.
طبق توصیه متخصصان آکادمی پوست آمریکا (AAD)، هوای سرد و خشک، راه رفتن با پای برهنه و دوش‌های طولانی با آب داغ از دلایل رایج ترک پاشنه‌اند. صندل و دمپایی پشت‌باز، کفش ساییده یا نامناسب و ایستادن طولانی هم فشار روی پاشنه را بیشتر می‌کنند. گاهی هم یک بیماری مثل دیابت پشت ماجراست. اگر ترک‌ها با خارش، بوی بد یا پوسته‌پوسته شدن بین انگشتان همراه است، احتمال عفونت قارچی را هم در نظر بگیرید. در این حالت کرم ترک پا به‌تنهایی کافی نیست و باید سراغ درمان قارچ پا بروید.
یک کرم ترک پای خوب سه کار انجام می‌دهد: آب را به لایه رویی پوست برمی‌گرداند، لایه مرده و کلفت را نرم می‌کند تا جدا شود و روی پوست لایه‌ای می‌سازد که رطوبت فرار نکند. لوسیون‌های معمولی بدن بیشتر فقط کار اول را انجام می‌دهند، آن هم کوتاه‌مدت. برای همین روی پاشنه کلفت اثر چندانی از آن‌ها نمی‌بینید.
اسم برند و کشور سازنده به‌تنهایی چیزی درباره اثر کرم نمی‌گوید. چیزی که اهمیت دارد، فهرست ترکیبات پشت جعبه است. آکادمی پوست آمریکا پیشنهاد می‌کند دنبال کرمی باشید که ۱۰ تا ۲۵ درصد اوره، آلفاهیدروکسی‌اسید یا سالیسیلیک اسید داشته باشد.
اوره ماده‌ای است که به‌طور طبیعی در لایه رویی پوست وجود دارد و آب را به خودش جذب می‌کند. اما اثر آن به درصدش بستگی دارد. در یک مقاله مروری درباره کاربرد اوره در پوست توضیح داده شده که غلظت ۲ تا ۱۰ درصد بیشتر برای آبرسانی و تقویت سد پوست است. غلظت ۱۰ تا ۳۰ درصد هم آبرسانی می‌کند و هم لایه کلفت را نرم می‌کند. از ۳۰ درصد به بالا، اثر اصلی اوره کراتولیتیک است؛ یعنی لایه شاخی و کلفت پوست را حل می‌کند و از بین می‌برد.
| درصد اوره | کار اصلی | مناسب برای | نمونه در این فهرست |
|---|---|---|---|
| تا ۱۰٪ | آبرسانی و حفظ رطوبت | خشکی و ترک سطحی، نگهداری روزانه | کرم پا اوسرین |
| ۱۰ تا ۳۰٪ | آبرسانی و نرم کردن لایه کلفت | ترک‌های عمیق و پاشنه زبر | بالم فلکسیتول |
| ۳۰٪ و بیشتر | لایه‌برداری قوی | پینه سرسخت، فقط برای دوره کوتاه | کراتوزان اوریاژ و زریال اس‌وی‌آر |
نکته عملی این است که هر چه درصد اوره بالاتر باشد، احتمال سوزش روی ترک باز هم بیشتر میشود. کرم‌های ۳۰ و ۵۰ درصد را فقط روی پوست کلفت و سالم بزنید، نه روی شکاف‌های خونی.
لاکتیک اسید، سدیم لاکتات و لاکتات آمونیوم از خانواده آلفاهیدروکسی‌اسیدها (AHA) هستند. این مواد هم آب جذب می‌کنند و هم اتصال سلول‌های مرده را سست می‌کنند تا راحت‌تر جدا شوند. سالیسیلیک اسید (BHA) هم لایه‌بردار است و بیشتر روی پوسته‌های زبر کار می‌کند. طبق توضیح مایو کلینیک، کرم‌هایی که اوره، سالیسیلیک اسید یا آلفاهیدروکسی‌اسید دارند ممکن است کمی سوزش ایجاد کنند و بهتر است بیشتر از دو بار در روز استفاده نشوند.
اگر دیابت یا بی‌حسی پا دارید، محصولات لایه‌بردار قوی را خودسرانه شروع نکنید. در بارداری هم پیش از استفاده منظم از کرم‌های سالیسیلیک‌اسیددار با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
وازلین (پترولاتوم)، پارافین، لانولین، شی‌باتر و دایمتیکون روی پوست لایه‌ای نازک می‌سازند و جلوی تبخیر آب را می‌گیرند. کرم‌هایی که این مواد را بیشتر دارند، چرب‌ترند و برای شب مناسب‌ترند. اگر به لانولین حساسیت دارید، برچسب را با دقت بخوانید؛ چون بعضی بالم‌های پاشنه آن را دارند.
سرامیدها چربی‌های طبیعی سد پوست‌اند و کمک می‌کنند رطوبت در پوست بماند. گلیسیرین یک جاذب رطوبت قدیمی و کم‌دردسر است. پانتنول، آلانتوئین و بیزابولول هم بیشتر برای آرام کردن پوست به فرمول اضافه می‌شوند. در مقابل، عطر و منتول در بعضی کرم‌های پا حس خنکی می‌دهند، اما روی پوست حساس یا ترک باز ممکن است سوزش ایجاد کنند.
اگر هنوز بین چند گزینه مردد هستید، این راهنمای سریع را بر اساس وضعیت پای خود بخوانید. در بیشتر موارد، بهترین کرم ترک پا خارجی برای شما با یکی از این شش حالت مشخص میشود:
ترکیب دو کرم هم ایرادی ندارد و روش رایجی است: یک کرم قوی‌تر برای شب و یک کرم سبک برای روز. فقط دو محصول لایه‌بردار قوی، مثلاً زریال ۵۰ و سراوی، را هم‌زمان روی یک ناحیه نزنید تا پوست تحریک نشود.
حتی بهترین کرم ترک پا خارجی هم اگر درست استفاده نشود، نتیجه خوبی نمی‌دهد. این مراحل بر اساس توصیه‌های آکادمی پوست آمریکا و مایو کلینیک تنظیم شده است:
آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند اگر ترک‌ها شدید است یا با این مراقبت‌ها بهتر نمی‌شود، به متخصص پوست مراجعه کنید.
حتی بهترین کرم ترک پا خارجی اگر تقلبی، تاریخ‌گذشته یا بد نگهداری‌شده باشد، نتیجه نمی‌دهد و ممکن است پوست را تحریک کند. موقع خرید این موارد را چک کنید:
اگر کرم خارجی مورد نظرتان پیدا نشد یا بودجه محدودی دارید، به‌جای برند به ماده مؤثر نگاه کنید. یک کرم ایرانی با ۱۰ درصد اوره برای خشکی و ترک‌های سطحی می‌تواند همان نقش کرم‌های سبک خارجی را بازی کند.
این علائم را جدی بگیرید
کرم ترک پا برای خشکی و ترک‌های معمولی ساخته شده است. در این موارد به‌جای امتحان کردن کرم جدید، به پزشک مراجعه کنید:
اگر دیابت دارید، طبق توصیه مؤسسه ملی دیابت آمریکا (NIDDK) پاها را هر روز نگاه کنید، کرم را بین انگشتان نزنید و پینه را خودتان نبرید یا با چسب و محلول میخچه برندارید. برای پیشگیری از عوارض جدی‌تر، مقاله زخم پای دیابتی را هم بخوانید.
برای ترک‌های عمیقی که خون‌ریزی ندارند، کرمی با حدود ۲۵ درصد اوره مثل بالم فلکسیتول گزینه مناسبی است و بهتر است شب‌ها با جوراب نخی استفاده شود. اگر روی ترک‌ها لایه کلفت نشسته، کراتوزان اوریاژ کمک می‌کند. ترک خونی یا عفونی را اول به پزشک نشان دهید.
بله، مرطوب کردن پا بخشی از مراقبت روزانه در دیابت است و کرم‌های اوره‌دار از پرمطالعه‌ترین گزینه‌ها برای خشکی پا هستند. اما کرم را بین انگشتان نزنید، پیش از مصرف لایه‌بردارهای قوی مثل اوره ۳۰ و ۵۰ درصد یا سالیسیلیک اسید با پزشک مشورت کنید و هر روز پاها را بررسی کنید.
نرمی پوست معمولاً از چند روز اول حس میشود، اما بسته شدن ترک‌های عمیق ممکن است چند هفته طول بکشد. اگر بعد از دو هفته مصرف منظم بهبودی ندیدید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
هر دو. صبح کرم سبک و زودجذب بزنید تا بتوانید کفش بپوشید و شب کرم یا بالم غلیظ‌تر را با جوراب نخی استفاده کنید. بیشتر برندهای این فهرست مصرف دو بار در روز را پیشنهاد می‌کنند.
نه. اثر کرم را ماده مؤثر و درصد آن تعیین می‌کند، نه کشور سازنده. یک کرم ایرانی با ۱۰ درصد اوره برای خشکی ساده می‌تواند کافی باشد. مزیت بعضی برندهای خارجی، فرمول‌های تخصصی‌تر است؛ مثل اوره همراه با سرامید یا فرمول بدون اوره برای پوست حساس. برای همین، بهترین کرم ترک پا خارجی لزوماً گران‌ترین گزینه نیست.
کرم‌های ساده مرطوب‌کننده و وازلین کم‌دردسرترین انتخاب‌اند. پیش از مصرف منظم کرم‌های سالیسیلیک‌اسیددار یا اوره با درصد بالا با پزشک یا داروساز مشورت کنید. روی برچسب فلکسیتول هم توصیه شده که در بارداری و شیردهی پیش از مصرف از پزشک بپرسید.
بهترین کرم ترک پا خارجی کرمی است که با وضعیت پاشنه شما جور باشد. برای خشکی و ترک سطحی، کرم ۱۰ درصد اوره اوسرین یا نوتروژینا کافی است. ترک‌های عمیق با بالم ۲۵ درصد فلکسیتول بهتر جواب می‌دهند و پاشنه کلفت و پینه‌بسته به کراتوزان اوریاژ یا در موارد سرسخت به زریال ۵۰ نیاز دارد. اگر پوستتان حساس است، کیووی را امتحان کنید. کرم را بعد از دوش روی پوست نمناک بزنید، شب‌ها جوراب نخی بپوشید و اگر دیابت دارید یا ترک‌ها خونی و دردناک‌اند، پیش از هر چیز با پزشک مشورت کنید.
بیشتر بخوانید:
کمبود چه ویتامینی باعث ترک کف پا میشود
