
دکتر رویا میرنظامی
جای زخم بخشی طبیعی از ترمیم پوست است. بعد از بریدگی، جراحی، سوختگی، آکنه یا برخی بیماریهای پوستی، بدن با ساختن کلاژن تازه شکاف پوست را میبندد. بیشتر جای زخمها با گذشت زمان صافتر و کمرنگتر میشوند؛ اما گاهی پوست بیش از اندازه کلاژن میسازد و برآمدگی سفتی روی زخم میماند که در زبان روزمره به آن «گوشت اضافه» میگویند.
در این راهنما بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه را با معیارهای روشن مقایسه میکنیم، میگوییم هر کدام برای چه زخمی مناسب است و از چه زمانی باید سراغ درمان در مطب رفت.
پاسخ کوتاه
برای گوشت اضافهای که روی زخمِ کاملاً بسته تشکیل شده، اولین انتخاب معمولاً ژل سیلیکونی است؛ مثل سیکالدرم، استراتادرم، رژواسیل اسکار هیل یا اسکار ژل دیجی درم. این ژلها باید هر روز و دستکم دو تا سه ماه استفاده شوند و بیشتر برآمدگی، سفتی، قرمزی و خارش را کم میکنند، نه اینکه جای زخم را کامل پاک کنند. کلوئیدِ بزرگ، قدیمی یا رو به رشد معمولاً به تزریق کورتون در مطب پزشک پوست نیاز دارد.
بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه، ژلی با پایه سیلیکونی است که روی زخمِ بسته و سالم زده میشود. سیلیکون بعد از مالیدن، لایهای نازک و شفاف روی جای زخم میسازد که رطوبت پوست را نگه میدارد و به آرام شدن کلاژنسازی بیش از حد کمک میکند. طبق راهنمای مرکز پزشکی NYU Langone درباره درمان اسکار و کلوئید، وقتی محصول سیلیکونی روزانه ۱۲ ساعت یا بیشتر روی پوست بماند، بسیاری از افراد بعد از دو تا چهار ماه تغییر را میبینند.
انتظار واقعبینانه هم مهم است. هیچ کرمی جای زخم را کامل پاک نمیکند و شواهد علمی درباره سیلیکون هم قوی نیست. مرور کاکرین درباره ورقههای ژل سیلیکونی بهتر شدن ضخامت و رنگ اسکار را گزارش کرده، اما کیفیت بیشتر مطالعهها را پایین دانسته است. با این حال، سیلیکون ساده، کمعارضه و بدون نسخه است و به همین دلیل اولین قدم مراقبت در خانه به حساب میآید.
برای پیدا کردن بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه، پیش از خرید این چند نکته را روی جعبه و بروشور بررسی کنید:
در ادامه چهار گزینه برای انتخاب بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه را معرفی میکنیم. هر چهار محصول ژل سیلیکونی هستند و در داروخانه مهتاطب موجودند. ترتیب این فهرست رتبهبندی نیست؛ هر کدام در شرایطی انتخاب بهتری است:


سیکالدرم ژل سیلیکونی ایرانی است که در تیوپ ۱۵ میلیلیتری عرضه میشود. سازنده آن را برای اسکارهای هیپرتروفیک و کلوئیدی و جای زخم جراحی، ضربه، آکنه و سوختگی معرفی کرده است. ترکیب اصلیاش سیلیکون است که بعد از مالیدن، لایهای شفاف و غیرچسبنده روی زخم میسازد.
مناسب برای: کسی که محصول ایرانی میخواهد و گوشت اضافه جای بخیه، جوش یا سوختگی سطحیِ بستهشده دارد. اگر گزینههای ایرانی بیشتری میخواهید، فهرست بهترین ترمیم کننده زخم و جای زخم ایرانی را هم مرور کنید.
ژل سیلیکونی ضد اسکار سیکالدرم
ژل سیلیکونی ایرانی ۱۵ میلیلیتری برای اسکار برجسته و گوشت اضافه روی زخمِ بستهشده.
ژل سیلیکونی ضد اسکار سیکالدرم
استراتادرم ساخت شرکت سوئیسی استراتفارما (Stratpharma) است و در بستههای ۵، ۱۰ و ۲۰ گرمی تولید میشود. ترکیبش چند نوع پلیمر سیلیکونی است که بعد از خشک شدن، لایهای نازک و انعطافپذیر روی پوست میسازد. طبق دستور سازنده، این ژل روزی یک بار زده میشود (روی پوستی که بیرون از لباس است، روزی دو بار) و دوره درمان دستکم ۶۰ تا ۹۰ روز است. برای اسکار قدیمیتر یا بزرگتر، زمان بیشتری لازم است.
نکته مهم: سازنده تأکید میکند استراتادرم روی زخم باز و سوختگی درجه سه زده نشود. برای زخم تازه، محصول دیگر همین شرکت یعنی استراتامد طراحی شده است. تفاوت این دو را در مقاله فرق استراتامد با استراتادرم کامل توضیح دادهایم.
مناسب برای: جای جراحی، اسکار صورت و کسانی که ترجیح میدهند روزی یک بار ژل بزنند.
ژل ترمیم کننده استراتادرم
ژل سیلیکونی ساخت سوئیس برای اسکار برجسته، جای جراحی و جای جوش؛ فقط روی زخمِ بسته.
ژل ترمیم کننده استراتادرم
رژواسیل محصول شرکت آمریکایی اسکار هیل (Scar Heal) است و نسخه ۱۰ گرمی آن در داروخانه موجود است. این ژل علاوه بر سیلیکون پزشکی، روغن امو (Emu Oil)، اسکوالن و ویتامین C دارد. دستور مصرف معمول آن مالیدن لایهای نازک، دو تا سه بار در روز، روی پوست تمیز و خشک است و بعد از خشک شدن ژل میتوان آرایش کرد یا لباس پوشید.
روغن امو و اسکوالن بیشتر نقش مرطوبکننده دارند. اثر سیلیکون بر اسکار در مطالعهها بررسی شده، اما این به معنی اثبات اثر ویژه این ترکیبهای جانبی بر گوشت اضافه نیست.
مناسب برای: جای زخمی که علاوه بر برآمدگی، خشکی و خارش هم دارد. سازنده این ژل را برای صورت هم مناسب معرفی کرده است.
ژل سیلیکونی رژواسیل اسکار هیل
ژل سیلیکونی ساخت آمریکا با روغن امو و ویتامین C، برای اسکار برجستهای که خشک است و میخارد.
ژل سیلیکونی رژواسیل اسکار هیل
اسکار ژل دیجی درم ژلی با پایه سیلیکون است که در تیوپ ۱۵ گرمی تولید میشود و طبق مشخصات فروشگاه، تحت لیسانس آلمان ساخته شده است. سازنده، ترکیب آن را سیلیکون پزشکی معرفی کرده و آن را برای انواع اسکار برجسته، جای بخیه و جای جوش پیشنهاد میکند.
مناسب برای: کسی که یک ژل سیلیکونی ساده برای جای بخیه یا اسکار کوچک میخواهد.
ژل ترمیم کننده اسکار ژل دیجی درم
ژل ۱۵ گرمی با پایه سیلیکون پزشکی برای جای بخیه، اسکار برجسته و جای جوش برجسته.
ژل ترمیم کننده اسکار ژل دیجی درماین جدول کمک میکند بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه را متناسب با زخم خودتان انتخاب کنید:
| ویژگی | سیکالدرم | استراتادرم | رژواسیل اسکار هیل | اسکار ژل دیجی درم |
|---|---|---|---|---|
| نوع | ژل سیلیکونی | ژل سیلیکونی | ژل سیلیکونی | ژل سیلیکونی |
| ترکیبات اصلی | سیلیکون | پلیمرهای سیلیکونی | سیلیکون، روغن امو، اسکوالن، ویتامین C | سیلیکون پزشکی |
| حجم | ۱۵ میلیلیتر | ۵ گرم (بسته ۱۰ و ۲۰ گرمی هم تولید میشود) | ۱۰ گرم | ۱۵ گرم |
| کشور سازنده | ایران | سوئیس | آمریکا | تحت لیسانس آلمان |
| دفعات مصرف طبق سازنده | طبق بروشور داخل جعبه | روزی ۱ بار؛ روی پوست بیرون از لباس ۲ بار | روزی ۲ تا ۳ بار | طبق بروشور داخل جعبه |
| انتخاب مناسب برای | شروع درمان با محصول ایرانی | جای جراحی و مصرف روزی یک بار | اسکار خشک و خارشدار | ژل سیلیکونی ساده برای جای بخیه |
قیمت این محصولات مرتب تغییر میکند؛ قیمت روز هر کدام را در صفحه همان محصول ببینید.

خرید از داروخانه مهتاطب
همه محصولات معرفیشده در مجله مهتاطب از داروخانه اینترنتی مهتاطب (داروخانه شبانهروزی دکتر رویا میرنظامی) قابل خرید است. برای خرید انواع کرم ترمیم کننده میتوانید در واتساپ، ایتا یا روبیکا به شماره ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ پیام بدهید، عکس محصول را در واتساپ یا تلگرام به شماره ۰۹۳۵۸۳۴۳۶۱۲ بفرستید یا با ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳ تماس بگیرید.
در زبان روزمره به چند چیز متفاوت «گوشت اضافه» میگویند و درمان هر کدام فرق دارد. جای یک بریدگی ساده معمولاً خط کمی برجستهای است که طی حدود دو سال صاف و کمرنگ میشود و درمان خاصی نمیخواهد. اما اگر برآمدگی سفت، بزرگ یا خارشدار است، پیش از خرید کرم بدانید با کدام نوع روبهرو هستید:

اسکار کلوئید (کلویید) برآمدگی براق، سفت و صافی است که از اندازه زخم اصلی بزرگتر میشود و ممکن است ماهها بعد از بسته شدن زخم هم رشد کند. رنگش صورتی، قرمز، همرنگ پوست یا تیرهتر است و اغلب میخارد یا درد دارد. طبق صفحه اسکار کلوئید در سایت NHS، کلوئید بیشتر روی سینه، شانه، چانه، گردن، ساق پا و گوش دیده میشود و در افراد ۱۰ تا ۳۰ ساله، دوران بارداری، کسانی که قبلاً کلوئید داشتهاند و افرادی با تبار آفریقایی، جنوب آسیایی یا چینی شایعتر است. NHS صریح میگوید کلوئید کاملاً از بین نمیرود، اما درمان میتواند ظاهر آن را بهتر و ناراحتیاش را کمتر کند.
این نوع هم از کلاژن اضافه ساخته میشود، اما برخلاف کلوئید از مرز زخم اصلی بیرون نمیزند. طبق مرجع StatPearls درباره اسکار هیپرتروفیک، این اسکار ممکن است تا حدود شش ماه ضخیمتر شود و بعد طی چند سال کمکم صافتر شود. بیشتر گوشت اضافههای جای بخیه و سوختگی از همین نوع هستند.
زائده گوشتی (Skin tag) برآمدگی نرم و کوچک همرنگ پوست است که معمولاً به یک پایه باریک وصل است و بیشتر در گردن، زیر بغل و کشاله ران دیده میشود. این برآمدگی ربطی به زخم ندارد و کرمهای اسکار رویش اثری ندارند. طبق توصیه NHS درباره زائدههای پوستی، آن را خودتان نبرید و نبندید، چون خطر عفونت، خونریزی و جای زخم دارد. برداشتن آن با سوزاندن، منجمد کردن یا برش در مطب پزشک انجام میشود.
گاهی روی زخمی که هنوز کامل بسته نشده، مثل زخم بزرگ سوختگی یا زخمی که دیر خوب میشود، بافت قرمز، مرطوب و براقی بالاتر از سطح پوست رشد میکند. به این حالت «گرانولاسیون بیش از حد» میگویند و با اسکار فرق دارد. راهنمای مراقبت از زخم NHS Tayside برای آن پانسمان فومی، کورتون موضعی کوتاهمدت زیر نظر متخصص یا نیترات نقره را نام میبرد. ژل سیلیکونی اسکار برای این مرحله نیست؛ زخم را به پزشک یا پرستار زخم نشان دهید.
هشدار: برآمدگی گوشتی در ناحیه مقعد یا اندام تناسلی، خالی که بزرگ میشود یا تغییر رنگ میدهد، و هر زائدهای که خونریزی میکند، دردناک میشود یا سریع رشد میکند را پیش از هر کرم و پمادی به پزشک نشان دهید.
برای آشنایی با همه انواع جای زخم، از جمله اسکار انقباضی که پوست را جمع میکند و ممکن است حرکت را محدود کند، مقاله اسکار پوست چیست را بخوانید.
محل زخم روی انتخاب محصول و زمان شروع درمان اثر دارد. این بخش به پرتکرارترین سؤالها درباره هر ناحیه جواب میدهد.
جای بخیه، بهخصوص روی سینه، شانه و شکم، زیاد گوشت اضافه میآورد. زمان شروع درمان مهم است:
ژل ترمیم کننده استراتامد
ژل ترمیمکننده سوئیسی برای زخم تازه بعد از جراحی، لیزر و لایهبرداری، پیش از بسته شدن کامل زخم.
ژل ترمیم کننده استراتامداگر بعد از عمل بینی دنبال ترمیمکننده مناسب هستید، راهنمای بهترین کرم ترمیم کننده بخیه جراحی بینی را ببینید.
پوست صورت نازک است و زخمهای اطراف ابرو، پیشانی و چانه بیشتر به چشم میآیند. این نکتهها را رعایت کنید:
برای زخمهای اطراف چشم بعد از جراحی، مقاله کرم ترمیم کننده مخصوص جراحی پلک راهنمای جداگانهای دارد.
نرمه گوش از جاهای شایع کلوئید است و کلوئید گوش اغلب بعد از سوراخ کردن گوش شروع میشود. طبق AAD، با دیدن اولین نشانه ضخیم شدن باید گوشواره را درآورد و بهجای آن گوشواره فشاری (Pressure earring) گذاشت؛ این گوشواره باید روزانه ۱۲ تا ۲۰ ساعت و به مدت ۴ تا ۶ ماه استفاده شود. اگر زمینه کلوئید دارید، بهتر است پیرسینگ جدید و تتو انجام ندهید. کلوئیدی که شکل گرفته، معمولاً با تزریق در مطب درمان میشود و گوشواره فشاری بعد از آن به جلوگیری از برگشتش کمک میکند.
سوختگی، بهخصوص اگر عمیق باشد یا دیر خوب شود، زمینه اسکار هیپرتروفیک است. تا وقتی زخم باز است، مراقبت طبق دستور پزشک انجام میشود و محصولات مخصوص زخم سوختگی، مثل انواع پماد سوختگی، کاربرد دارند. بعد از بسته شدن کامل پوست، ژل سیلیکونی و در سوختگیهای وسیع، لباس فشاری (Pressure garment) زیر نظر پزشک برای کم کردن برآمدگی استفاده میشود. سوختگی عمیق یا وسیع باید زیر نظر متخصص سوختگی درمان شود. مراحل درمان را در مقاله درمان سوختگی پوست بخوانید.
جوشهای عمیق و التهابی، بهویژه روی سینه، شانه و خط فک، گاهی جای برجسته میگذارند. جای برجسته جوش مثل بقیه اسکارهای برجسته با سیلیکون، تزریق یا لیزر درمان میشود، اما جای جوشِ فرورفته درمان دیگری دارد. راهنمای کامل را در مقاله بهترین کرم برای از بین بردن جای جوش ببینید.
در جستوجوها و انجمنها نام چند پماد زیاد تکرار میشود. هر کدام کاربرد مشخصی دارد که لزوماً درمان گوشت اضافه نیست.
تریامسینولون یک کورتون است. مؤثرترین شکل استفاده از آن برای کلوئید، تزریق داخل خود اسکار در مطب پزشک پوست است، نه مالیدن پماد. طبق راهنمای درمان کلوئید آکادمی پوست آمریکا، ۵۰ تا ۸۰ درصد کلوئیدها بعد از تزریق کوچک میشوند، هرچند بسیاری از آنها تا پنج سال بعد دوباره رشد میکنند. مرور کاکرین در سال ۲۰۲۳ درباره درمان کلوئید با ژل سیلیکونی هم نشان داد ژل سیلیکونی در مقایسه با تزریق کورتون اثر کمتری دارد، هرچند شواهد بسیار محدود است.
پماد کورتونی هم بیفایده نیست: صفحه درمان کلوئید در مایو کلینیک کرم کورتونی یا ژل سیلیکونی را برای کم کردن خارش کلوئید پیشنهاد میکند. اما پماد تریامسینولون دارویی است که باید با تجویز پزشک مصرف شود و مدت و دفعات مصرفش را فقط پزشک تعیین میکند.
فیبرینولیزین آنزیمی است که همراه با آنزیم دیگری به نام دئوکسیریبونوکلئاز در پماد به کار میرود. صفحه فیبرینولیزین در Drugs.com آن را در گروه پاککنندههای موضعی زخم قرار داده است؛ یعنی کارش جدا کردن بافت مرده و ترشحات از سطح زخم است. این پماد برای صاف کردن اسکارِ بسته یا کوچک کردن کلوئید ساخته نشده و جای درمان درست را نمیگیرد.
کرم سیکالفیت پلاس اون یک ترمیمکننده عمومی است. سایت رسمی اون درباره خانواده سیکالفیت این کرم را برای پوست تحریکشده، قرمزی، خراشهای سطحی و مراقبت بعد از لیزر و لایهبرداری معرفی میکند و برای اسکار برجسته (هیپرتروفیک) محصول جداگانهای به شکل ژل دارد. پس کرم سیکالفیت برای ترمیم پوست آسیبدیده مفید است، اما محصول اختصاصی کلوئید نیست.
برای هر کرمی که در انجمنها زیاد از آن تعریف میشود، ملاک انتخاب ترکیب روی برچسب است، نه تعداد نظرها. اگر پایه سیلیکونی دارد، همان قواعد این مقاله درباره زخم بسته، مصرف روزانه و صبر چندماهه برایش صدق میکند. اگر فقط عصاره گیاهی، ویتامین یا ترکیب مرطوبکننده دارد، ممکن است به نرمی و ظاهر پوست کمک کند، اما برای صاف کردن کلوئید پشتوانه کمتری دارد. در صورت تردید، عکس برچسب را برای مشاوران داروخانه بفرستید.
حتی بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه هم اگر درست و پیوسته مصرف نشود، نتیجه نمیدهد. این مراحل را رعایت کنید:
برای نکتههای بیشتر درباره مصرف ترمیمکنندهها، راهنمای نحوه استفاده از کرم ترمیم کننده را بخوانید.
اشتباههای رایج در درمان گوشت اضافه

اگر بعد از سه ماه مصرف درست ژل سیلیکونی تغییری ندیدید، یا گوشت اضافه بزرگ، دردناک، رو به رشد یا نزدیک مفصل است، وقت مراجعه به پزشک پوست است. مهمترین قدم، معاینه و تشخیص دقیق نوع اسکار است. بیشتر روشهای درمان جای زخم برجسته در مطب انجام میشود و فقط اسکارهای خیلی وسیع، مثل سوختگی گسترده، ممکن است به بیهوشی یا بستری نیاز داشته باشند. مرور همه روشها را در مقاله روشهای درمان جای زخمهای پوستی ببینید.

اسکار فرورفته یا آتروفیک وقتی ایجاد میشود که بافت زیر پوست، از جمله چربی، در محل آسیب از بین برود؛ مثل جای جوشهای عمیق و آبلهمرغان. کرمها برای این نوع اثر محدودی دارند. طبق راهنمای درمان جای جوش آکادمی پوست آمریکا، رتینوئید یا سالیسیلیک اسید موضعی فقط جای زخمهای خفیف را کمتر به چشم میآورد و برای نتیجه واقعی، روشهایی مثل لیزر، میکرونیدلینگ، فیلر، لایهبرداری شیمیایی، درمابریژن (سابیدن کنترلشده لایه بالایی پوست) و جدا کردن اسکار از بافت زیرین (سابسیژن) در مطب لازم است.
اگر بعد از ترمیم، جای زخم صاف شده اما رنگش تیره یا قرمز مانده، راهنمای درمان لکههای ناشی از زخم و اسکار برای شماست.

وقتی پوست آسیب میبیند، بدن رشتههای کلاژن میسازد تا شکاف را ببندد و جلوی ورود میکروب را بگیرد. در حالت عادی، کلاژنسازی بعد از بسته شدن زخم آرام میشود. اما گاهی این روند متوقف نمیشود و کلاژن بیش از نیاز روی هم جمع میشود؛ نتیجه، اسکار برجسته یا کلوئید است. برعکس، اگر بافت زیر پوست در محل آسیب از بین برود، جای زخم گود میافتد.
چند عامل احتمال گوشت اضافه را بیشتر میکند:
گوشت اضافه معمولاً نتیجه کلاژنسازی بیش از حد در جای زخم است و با صبر و درمان درست، کوچکتر، نرمتر و کمرنگتر میشود. بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه در خانه، ژل سیلیکونی است که بعد از بسته شدن کامل زخم، هر روز و دستکم دو تا سه ماه استفاده شود. پماد فیبرینولیزین و کرمهای ترمیمکننده عمومی جای آن را نمیگیرند و پماد کورتونی فقط با تجویز پزشک مصرف میشود. اگر برآمدگی بزرگ، دردناک یا رو به رشد است، تزریق، لیزر یا فشار درمانی در مطب پزشک پوست نتیجه بهتری میدهد.
مشاوره پوست و مو: چت در واتساپ، تلگرام، ایتا و روبیکا با شماره ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ و مشاوره تلفنی با شماره ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳. مشاوران پوست و مو و داروسازان داروخانه مهتاطب آماده پاسخگویی و راهنمایی شما هستند.
بهترین کرم برای از بین بردن گوشت اضافه روی زخمِ بسته، ژل سیلیکونی است؛ مثل سیکالدرم، استراتادرم، رژواسیل اسکار هیل و اسکار ژل دیجی درم. برای زخمی که هنوز باز است، محصولات ترمیم زخم مثل استراتامد مناسبترند و کلوئید بزرگ معمولاً به تزریق کورتون در مطب نیاز دارد.
نه. کرمهای سیلیکونی معمولاً برآمدگی، سفتی، قرمزی و خارش را کم میکنند، اما جای زخم را کامل پاک نمیکنند. کلوئید هم کاملاً از بین نمیرود، ولی با درمان، ظاهرش بهتر و ناراحتیاش کمتر میشود.
چون در بعضی زخمها کلاژنسازی بعد از بسته شدن زخم آرام نمیشود و کلاژن اضافه روی هم جمع میشود. محلهایی مثل سینه و شانه، عفونت زخم، سن ۱۰ تا ۳۰ سال و سابقه قبلی کلوئید این احتمال را بیشتر میکنند.
برای کلوئید کوچک و تازه میتوان ژل سیلیکونی را امتحان کرد و کرم کورتونی با تجویز پزشک میتواند خارش را کم کند. اما برای کلوئیدِ شکلگرفته، تزریق کورتون در مطب پزشک پوست مؤثرتر از پماد و ژل است.
اسکار هیپرتروفیک ممکن است تا حدود شش ماه ضخیمتر شود و بعد کمکم صاف شود. اما کلوئید میتواند ماهها بعد از بسته شدن زخم هم رشد کند و از مرز زخم بیرون بزند. هر برآمدگی که مدام بزرگتر میشود باید معاینه شود.
کرم سیکالفیت اون طبق معرفی سازنده برای ترمیم پوست تحریکشده و آسیبدیده است، نه درمان اختصاصی کلوئید. درباره رژودرم و نامهای تجاری دیگر هم ملاک، ترکیب روی برچسب است: اگر پایه سیلیکونی دارد، باید روی زخم بسته و دستکم چند ماه استفاده شود.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین بهروزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵


