دکتر رویا میرنظامی 
آخرین تاریخ آپدیت: ۱۷ تیر ۱۴۰۵
تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
کلسیم در دوران بارداری فقط یک مکمل ساده نیست؛ یکی از مواد معدنی مهمی است که هم برای رشد استخوانها و دندانهای جنین لازم است و هم به حفظ سلامت استخوان، عضلات و سیستم عصبی مادر کمک میکند. در این مقاله خیلی روشن و کاربردی بررسی میکنیم بهترین قرص کلسیم در بارداری چه ویژگیهایی دارد، کلسیم کربنات و کلسیم سیترات چه تفاوتی با هم دارند، زنان باردار روزانه چقدر کلسیم نیاز دارند و قبل از خرید یا مصرف مکمل کلسیم باید به چه نکاتی توجه کنند.  داروخانه اینترنتی مهتاطب تمامی محصولات معرفیشده در مقالات مجله مهتاطب متعلق به سایت داروخانه اینترنتی مهتاطب، داروخانه شبانهروزی دکتر رویا میرنظامی، است. شما میتوانید محصولات مورد نیاز خود را از طریق مراجعه به سایت مهتاطب به آدرس www.mahtateb.com خریداری کنید. 🌟 لطفاً برای انتخاب محصول مناسب، ابتدا مقاله را کامل و دقیق مطالعه کنید. برای خرید قرص کلسیم و دریافت مشاوره از داروخانه مهتاطب از طریق واتساپ، تلگرام، ایتا و روبیکا: 09302007587 |
هشدار مهم پزشکی: این مقاله فقط برای افزایش آگاهی نوشته شده و جایگزین معاینه، تشخیص یا تجویز پزشک نیست. مصرف هر نوع قرص کلسیم، ویتامین D، مولتیویتامین یا مکمل معدنی در دوران بارداری باید با نظر پزشک، ماما یا داروساز انجام شود؛ مخصوصاً اگر سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی، فشار خون بارداری، مصرف داروی تیروئید، مصرف قرص آهن یا مصرف چند مکمل همزمان دارید.
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، بهترین قرص کلسیم در بارداری قرصی نیست که فقط اسم معروفتری داشته باشد. انتخاب درست، مکملی است که مقدار مناسبی کلسیم المنتال داشته باشد، با معده و دستگاه گوارش مادر سازگار باشد، در صورت نیاز همراه ویتامین D مصرف شود و با قرص آهن، مولتیویتامین بارداری یا داروهای دیگر تداخل جدی ایجاد نکند.
برای خیلی از مادران، کلسیم کربنات انتخاب رایجتری است؛ هم در دسترستر است و هم معمولاً قیمت مناسبتری دارد. فقط بهتر است همراه غذا مصرف شود. اما اگر مادر باردار رفلاکس دارد، معدهاش حساس است، داروی کاهش اسید معده مصرف میکند یا با قرص کلسیم دچار نفخ و یبوست میشود، کلسیم سیترات میتواند گزینه قابلبررسیتری باشد. طبق توضیحات NIH درباره کلسیم، کلسیم سیترات وابستگی کمتری به اسید معده دارد و میتواند همراه غذا یا حتی بدون غذا مصرف شود.
پس جواب کوتاه این است: بهترین قرص کلسیم در بارداری برای همه یکسان نیست. باید دید مادر چقدر کلسیم از غذا میگیرد، چه داروهایی مصرف میکند، سابقه سنگ کلیه دارد یا نه، آزمایشهایش چه میگویند و پزشک یا داروساز چه توصیهای دارد.
بارداری دورهای است که بدن مادر تقریباً هر روز با یک نیاز تازه روبهرو میشود. یکی از همین نیازهای مهم، دریافت کافی کلسیم است. کلسیم برای ساخت استخوانها و دندانهای جنین لازم است و در بدن مادر هم برای عملکرد عضلات، انتقال پیامهای عصبی، انعقاد خون و حفظ سلامت استخوانها نقش دارد.
طبق گزارش NIH درباره مکملها در بارداری، کلسیم در ساخت و نگهداری استخوانها و دندانها نقش اساسی دارد و برای عملکرد عضلات، عروق، انتقال عصبی، انعقاد خون و ترشح برخی هورمونها هم ضروری است. این یعنی کلسیم فقط برای «استخوان بچه» نیست؛ بدن مادر هم به آن نیاز جدی دارد.
بدن انسان کلسیم تولید نمیکند. باید آن را از غذا یا در صورت نیاز از مکمل دریافت کرد. اگر دریافت کلسیم مادر پایین باشد، بدن ممکن است برای تأمین نیاز جنین از ذخایر استخوانی مادر استفاده کند. همین نکته است که اهمیت تغذیه درست در بارداری را بیشتر میکند.
از طرف دیگر، دریافت پایین کلسیم در بعضی جمعیتها با افزایش خطر اختلالات فشار خون بارداری و پرهاکلامپسی ارتباط داده شده است. طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، در مناطقی که دریافت غذایی کلسیم پایین است، مکملیاری کلسیم در بارداری میتواند به کاهش خطر پرهاکلامپسی و عوارض آن کمک کند. البته این جمله به معنی مصرف خودسرانه دوزهای بالا نیست. دوز بالا باید حتماً با نظر پزشک باشد.
نیاز روزانه کلسیم در بارداری به سن مادر بستگی دارد. طبق راهنمای تغذیه سالم در بارداری ACOG و همچنین NIH، زنان باردار ۱۹ سال و بالاتر روزانه به حدود ۱۰۰۰ میلیگرم کلسیم نیاز دارند. اگر مادر ۱۸ سال یا کمتر داشته باشد، این مقدار به حدود ۱۳۰۰ میلیگرم در روز میرسد.
| گروه مادر باردار | نیاز روزانه کلسیم |
| بارداری در سن ۱۹ تا ۵۰ سال | ۱۰۰۰ میلیگرم در روز |
| بارداری در سن ۱۴ تا ۱۸ سال | ۱۳۰۰ میلیگرم در روز |
| حد بالای مجاز برای ۱۹ تا ۵۰ سال | ۲۵۰۰ میلیگرم در روز |
| حد بالای مجاز برای ۱۴ تا ۱۸ سال | ۳۰۰۰ میلیگرم در روز |
البته این اعداد به این معنی نیست که هر مادر بارداری باید تمام این مقدار را از قرص بگیرد. بخشی از کلسیم روزانه از غذا تأمین میشود؛ مثل شیر، ماست، پنیر، سبزیجات برگ سبز، دانهها، آجیلها، ماهیهای استخواندار و غذاهای غنیشده. مکمل زمانی مطرح میشود که رژیم غذایی بهتنهایی کافی نباشد.
بیش از ۹۹ درصد کلسیم بدن در استخوانها و دندانها ذخیره میشود. همین جمله کافی است تا بفهمیم چرا در دوران بارداری این ماده معدنی تا این اندازه مهم میشود. جنین برای شکلگیری اسکلت و دندانها به کلسیم نیاز دارد و مادر هم باید ذخایر استخوانی خودش را حفظ کند.
اما نقش کلسیم فقط به استخوان محدود نمیشود. انقباض و شل شدن عضلات، از جمله عضله قلب، به کلسیم وابسته است. انتقال پیامهای عصبی، تنظیم عملکرد عروق و انعقاد خون هم بدون کلسیم درست پیش نمیروند. به همین دلیل، وقتی درباره بهترین قرص کلسیم در بارداری صحبت میکنیم، در واقع داریم درباره سلامت عمومی مادر و رشد طبیعی جنین حرف میزنیم.
در عمل، بهترین مسیر این است که مادر ابتدا از یک رژیم غذایی مناسب کمک بگیرد. اگر دریافت غذایی کافی نبود یا پزشک تشخیص داد، مکمل کلسیم میتواند وارد برنامه شود. این ترتیب مهم است؛ مکمل قرار نیست جای غذای سالم را بگیرد.
برای انتخاب قرص کلسیم در بارداری، فقط نگاه کردن به اسم محصول کافی نیست. حتی گاهی دو مکمل که در ظاهر شبیه هم هستند، از نظر مقدار کلسیم قابلجذب تفاوت زیادی دارند.
روی بستهبندی مکملها ممکن است نوشته شده باشد کلسیم کربنات، کلسیم سیترات، کلسیم لاکتات یا کلسیم گلوکونات. اما چیزی که واقعاً اهمیت دارد، مقدار کلسیم المنتال است؛ یعنی همان کلسیمی که بدن میتواند از آن استفاده کند.
طبق اطلاعات تخصصی NIH، کلسیم کربنات حدود ۴۰ درصد کلسیم المنتال دارد، در حالی که کلسیم سیترات حدود ۲۱ درصد کلسیم المنتال دارد. پس ممکن است یک قرص از نظر وزن بزرگتر باشد، اما لزوماً کلسیم قابلاستفاده بیشتری به بدن نرساند.
در مشاورههای مربوط به مکملهای بارداری، یکی از جملههایی که زیاد شنیده میشود این است: «از وقتی قرص کلسیم میخورم یبوست گرفتم.» یا «بعدش نفخ میکنم.» این اتفاق برای بعضی مادران طبیعی است، مخصوصاً با بعضی فرمهای کلسیم مثل کلسیم کربنات.
اگر مادر با مصرف یک مکمل دچار نفخ، سنگینی معده یا یبوست شد، معمولاً لازم نیست خودش دوز را کم و زیاد کند یا مکمل را ناگهانی عوض کند. بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کند تا نوع مکمل، زمان مصرف یا تقسیم دوز بررسی شود.
بدن معمولاً کلسیم را در دوزهای کوچکتر بهتر جذب میکند. طبق NIH، جذب کلسیم از مکملها در دوزهای ۵۰۰ میلیگرم یا کمتر بهتر انجام میشود. به همین دلیل، اگر قرار است مادر مقدار بالاتری کلسیم مکمل دریافت کند، مصرف آن در چند نوبت میتواند منطقیتر باشد.
کلسیم بدون ویتامین D کار سختتری برای جذب دارد. اگر سطح ویتامین D مادر پایین باشد، حتی مصرف کلسیم هم ممکن است نتیجه مطلوب ندهد. به همین دلیل، بعضی مکملها کلسیم را همراه با ویتامین D دارند و در بعضی موارد هم پزشک ویتامین D را جداگانه تجویز میکند.
بسیاری از مادران باردار همزمان قرص آهن، مولتیویتامین بارداری، ویتامین D یا داروهای دیگر مصرف میکنند. کلسیم میتواند جذب بعضی مکملها و داروها را کاهش دهد. برای همین، زمان مصرف کلسیم بهتر است با آهن و بعضی داروها، مثل برخی داروهای تیروئید یا آنتیبیوتیکها، فاصله داشته باشد. برنامه دقیق مصرف را بهتر است پزشک یا داروساز تنظیم کند.
مکملهای کلسیم شکلهای مختلفی دارند. در داروخانهها بیشتر با دو نوع روبهرو میشویم: کلسیم کربنات و کلسیم سیترات. هر دو میتوانند در دوران بارداری قابل استفاده باشند، اما برای همه افراد به یک اندازه مناسب نیستند.
| نوع کلسیم | ویژگی اصلی | نحوه مصرف بهتر | مناسبتر برای چه کسانی؟ |
| کلسیم کربنات | حاوی حدود ۴۰٪ کلسیم المنتال، رایج و معمولاً اقتصادیتر | بهتر است همراه غذا مصرف شود | مادرانی که معده حساس ندارند و با مصرف آن دچار نفخ یا یبوست شدید نمیشوند |
| کلسیم سیترات | حاوی حدود ۲۱٪ کلسیم المنتال، مناسبتر در اسید معده پایین | همراه غذا یا بدون غذا قابل مصرف است | مادران با رفلاکس، معده حساس، مصرف داروهای کاهش اسید معده یا عدم تحمل کلسیم کربنات |
| کلسیم لاکتات و گلوکونات | کلسیم المنتال کمتر نسبت به کربنات و سیترات | بسته به محصول و توصیه پزشک | موارد خاص و کمتر رایج در مکملهای عمومی |
کلسیم کربنات رایجترین و معمولاً مقرونبهصرفهترین فرم کلسیم است. چون مقدار کلسیم المنتال بیشتری دارد، در بسیاری از مکملها استفاده میشود. نکته مهم این است که کربنات کلسیم بهتر است همراه غذا مصرف شود، چون اسید معده به جذب بهتر آن کمک میکند.
عیب اصلی آن برای بعضی مادران، عوارض گوارشی است. نفخ، گاز معده و یبوست از شکایتهایی هستند که گاهی بعد از مصرف این نوع کلسیم دیده میشوند.
کلسیم سیترات مقدار کلسیم المنتال کمتری نسبت به کلسیم کربنات دارد، اما برای جذب به اسید معده وابستگی کمتری دارد. به همین دلیل، برای مادرانی که رفلاکس دارند، معدهشان حساس است یا داروهای کاهش اسید معده مصرف میکنند، گاهی انتخاب بهتری محسوب میشود.
جمعبندی این بخش ساده است: کلسیم کربنات از نظر مقدار کلسیم و قیمت معمولاً بهصرفهتر است، اما کلسیم سیترات برای بعضی مادران از نظر گوارشی راحتتر تحمل میشود. انتخاب نهایی باید براساس شرایط مادر باشد، نه فقط اسم مکمل.
تا جایی که ممکن است، بهتر است کلسیم از غذا تأمین شود. محصولات لبنی مثل شیر، ماست و پنیر از منابع شناختهشده کلسیم هستند. برای مثال، یک کاسه ماست کمچرب میتواند مقدار قابلتوجهی کلسیم به بدن برساند.
غیر از لبنیات، سبزیجات برگ سبز، کلم بروکلی، دانه کنجد، بادام، دانه چیا، حبوبات، توفو، بعضی غلات و غذاهای غنیشده هم میتوانند به دریافت کلسیم کمک کنند. برای آشنایی بیشتر با غذاهای حاوی کلسیم، میتوانید فهرست غنیترین منابع کلسیم را هم ببینید.
برای مادرانی که لبنیات مصرف نمیکنند، غذاهای غنیشده اهمیت بیشتری پیدا میکنند؛ مثل شیر سویا یا شیر بادام غنیشده، آب پرتقال غنیشده و برخی غلات صبحانه. البته در دوران بارداری، اگر رژیم غذایی خاصی دارید یا به دلیل تهوع، دیابت بارداری یا فشار خون مجبور به محدودیت غذایی هستید، بهتر است برنامه غذایی با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.
یک نکته کوچک اما مهم: بعضی سبزیجات سبز تیره مثل اسفناج کلسیم دارند، اما به دلیل داشتن اسید اگزالیک، جذب کلسیم از آنها ممکن است کمتر باشد. پس بهتر است فقط به یک منبع غذایی تکیه نکنید.
زمان مصرف قرص کلسیم به نوع مکمل و برنامه دارویی مادر بستگی دارد. اگر مکمل شما کلسیم کربنات است، معمولاً بهتر است همراه غذا مصرف شود. اگر کلسیم سیترات مصرف میکنید، دستتان بازتر است و میتوانید آن را همراه غذا یا بدون غذا مصرف کنید.
| شرایط مصرف | پیشنهاد کاربردی |
| مصرف کلسیم کربنات | بهتر است همراه غذا مصرف شود |
| مصرف کلسیم سیترات | با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است |
| مصرف دوز بالا | بهتر است به چند نوبت تقسیم شود |
| مصرف همزمان آهن | بهتر است با فاصله از آهن مصرف شود |
| مصرف داروی تیروئید یا داروهای خاص | زمان مصرف حتماً با پزشک یا داروساز تنظیم شود |
برای نمونه، اگر صبحها قرص آهن میخورید، بهتر است کلسیم را در زمان دیگری از روز مصرف کنید؛ مثلاً همراه ناهار یا شام. فاصله دقیق مصرف به داروهای شما بستگی دارد و بهتر است توسط پزشک یا داروساز مشخص شود.
نه، همه زنان باردار الزاماً به قرص کلسیم جداگانه نیاز ندارند. اگر مادر از طریق غذا کلسیم کافی دریافت میکند و پزشک هم نیازی به مکمل نمیبیند، شاید اصلاح تغذیه و مصرف مکملهای معمول دوران بارداری کافی باشد.
اما در بعضی شرایط، احتمال نیاز به مکمل کلسیم بیشتر میشود؛ مثلاً وقتی مادر لبنیات کمی مصرف میکند، رژیم وگان دارد، دچار عدم تحمل لاکتوز است، سابقه کمبود ویتامین D دارد، در سن پایین باردار شده، سابقه فشار خون بارداری یا پرهاکلامپسی دارد، بارداری دوقلو یا چندقلویی دارد یا به دلیل تهوع شدید نمیتواند خوب غذا بخورد.
در این شرایط، مکمل کلسیم میتواند کمککننده باشد؛ اما نوع و مقدار آن باید دقیق انتخاب شود. بارداری زمان آزمون و خطا با مکملها نیست.
خیلی از مادران فکر میکنند همین که مولتیویتامین بارداری مصرف میکنند، پس کلسیم کافی هم دریافت کردهاند. همیشه اینطور نیست. بسیاری از مکملهای پریناتال مقدار خوبی فولیک اسید، آهن، ید یا ویتامینهای گروه B دارند، اما مقدار کلسیم آنها ممکن است پایین باشد.
در تجربه مشاوره دارویی، این موضوع زیاد دیده میشود: مادر مکمل بارداری مصرف میکند، اما وقتی برچسب محصول بررسی میشود، مشخص میشود کلسیم آن برای تأمین نیاز روزانه کافی نیست. دلیلش هم ساده است؛ کلسیم حجم زیادی در قرص اشغال میکند و اگر مقدار زیادی از آن داخل مولتیویتامین قرار بگیرد، قرص بزرگ و مصرف آن سخت میشود.
پس اگر مولتیویتامین بارداری مصرف میکنید، برچسب محصول را بخوانید. اگر مقدار کلسیم برایتان واضح نبود، از داروساز بپرسید.
قرص کلسیم اگر درست و با دوز مناسب مصرف شود، معمولاً قابلتحمل است. با این حال، بعضی مادران ممکن است بعد از مصرف آن دچار یبوست، نفخ، سنگینی معده، تهوع خفیف یا گاز معده شوند. این عوارض بیشتر زمانی آزاردهنده میشوند که دوز مکمل بالا باشد یا نوع کلسیم با بدن فرد سازگار نباشد.
نکته مهمتر، مصرف همزمان چند مکمل است. گاهی مادر هم مولتیویتامین بارداری مصرف میکند، هم کلسیم جداگانه، هم ویتامین D و شاید مکملهای دیگر. در چنین شرایطی ممکن است مقدار دریافتی بعضی مواد معدنی از حد مناسب بالاتر برود. به همین دلیل، بهتر است مکملها جداگانه و بدون بررسی انتخاب نشوند.
اگر بعد از شروع مصرف کلسیم دچار یبوست شدید، درد شکم، تهوع مداوم، درد پهلو، علائم ادراری یا هر علامت غیرعادی شدید، مصرف خودسرانه را ادامه ندهید و با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
| شرایط مادر | دلیل احتیاط |
| سابقه سنگ کلیه | احتمال نیاز به تنظیم دوز و انتخاب دقیقتر نوع مکمل |
| بیماری کلیوی | خطر اختلال در تعادل کلسیم بدن |
| مصرف داروی تیروئید | احتمال کاهش جذب دارو در صورت مصرف همزمان |
| مصرف آنتیبیوتیکهای خاص | احتمال تداخل دارویی |
| مصرف دوز بالای ویتامین D | احتمال افزایش بیش از حد کلسیم |
| مصرف چند مکمل همزمان | خطر دریافت بیش از حد کلسیم |
| سابقه فشار خون بارداری یا پرهاکلامپسی | نیاز به تصمیمگیری دقیقتر توسط پزشک |
برای انتخاب مکمل کلسیم در بارداری، باید چند معیار را همزمان بررسی کرد: نوع کلسیم، مقدار کلسیم المنتال، وجود ویتامین D یا منیزیم، تحمل گوارشی مادر، مصرف همزمان آهن و البته نظر پزشک یا داروساز. در ادامه چند نمونه از مکملهای کلسیم موجود در داروخانه مهتاطب معرفی شدهاند. این معرفی به معنی تجویز قطعی برای همه مادران باردار نیست؛ چون نیاز هر مادر با توجه به رژیم غذایی، آزمایشها، داروهای مصرفی و شرایط بارداری متفاوت است.
قرص استئوکینون هولیستیکا، تولید شرکت آرین سلامت سینا و نماینده انحصاری شرکت هولیستیکای فرانسه، یکی از مکملهای مرتبط با سلامت استخوان است. این محصول بیشتر در گروه مکملهای استخوان و مفاصل بررسی میشود و به دلیل اندازه کوچک قرص، ممکن است بلع آن برای بعضی افراد راحتتر باشد؛ نکتهای که در بارداری، بهخصوص در مادرانی که تهوع دارند یا با قرصهای بزرگ مشکل دارند، میتواند مهم باشد.
از نظر علمی، قبل از مصرف این محصول در بارداری باید ترکیبات کامل، مقدار کلسیم، وجود ویتامینهای همراه و احتمال همپوشانی با مولتیویتامین بارداری بررسی شود. اگر مادر همزمان آهن، ویتامین D، مکمل منیزیم یا مولتیویتامین پریناتال مصرف میکند، بهتر است داروساز مجموع دریافت روزانه مواد معدنی را بررسی کند.
مناسب برای بررسی در چه شرایطی؟ مادرانی که به مکمل مرتبط با سلامت استخوان نیاز دارند و با بلع قرصهای بزرگ مشکل دارند، میتوانند با نظر پزشک یا داروساز درباره این محصول سؤال کنند.
احتیاط مصرف در بارداری: مصرف این محصول در بارداری باید بعد از بررسی برچسب ترکیبات و مکملهای همزمان انجام شود. اگر مادر سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی یا مصرف داروی تیروئید دارد، مشورت تخصصی ضروریتر است.
قرص بن کر لیتولگزال مفید یک مکمل مرتبط با سلامت استخوان و مفاصل است که در بستههای ۶۰ عددی تولید میشود. این محصول حاوی لیتولگزال با منشأ دریایی و گیاهی است و در ترکیبات آن کلسیم، ویتامین D3 و منیزیم دیده میشود. وجود ویتامین D3 از این جهت اهمیت دارد که ویتامین D به جذب بهتر کلسیم کمک میکند.
از نظر انتخاب در بارداری، این محصول بیشتر برای مادرانی قابل بررسی است که علاوه بر دریافت کلسیم، به ترکیبات همراه مثل ویتامین D3 و منیزیم هم نیاز دارند؛ اما این موضوع باید با توجه به آزمایشها و مکملهای همزمان مادر مشخص شود. اگر مادر در حال مصرف مولتیویتامین بارداری، ویتامین D جداگانه یا مکمل منیزیم باشد، مصرف همزمان بدون بررسی میتواند باعث دریافت بیش از نیاز برخی ترکیبات شود.
مناسب برای بررسی در چه شرایطی؟ مادرانی که دریافت غذایی کلسیم پایینی دارند و پزشک یا داروساز برای آنها مکمل حاوی کلسیم، ویتامین D3 و منیزیم را مناسب میداند.
احتیاط مصرف در بارداری: به دلیل منشأ دریایی برخی ترکیبات، افرادی که به غذاهای دریایی حساسیت دارند باید قبل از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنند. همچنین در مادران دارای سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی یا مصرف چند مکمل همزمان، بررسی دقیقتر لازم است.
قرص سوپراکل نیچرز اونلی یک مکمل تقویت استخوان و مفاصل است که در بستههای ۳۰ عددی تولید میشود. این محصول حاوی کلسیم سیترات و ویتامین D است. از نظر نوع کلسیم، وجود کلسیم سیترات میتواند برای مادرانی که با کلسیم کربنات دچار نفخ، سنگینی معده یا یبوست میشوند، قابل توجه باشد.
کلسیم سیترات وابستگی کمتری به اسید معده دارد و معمولاً میتواند همراه غذا یا بدون غذا مصرف شود. به همین دلیل، در مادرانی که رفلاکس، معده حساس یا مصرف داروهای کاهش اسید معده دارند، ممکن است انتخاب قابلبررسیتری باشد. البته مقدار کلسیم المنتال، دوز مصرف و مکملهای همزمان باید دقیق بررسی شود.
در ترکیبات این محصول زینک و منیزیم هم دیده میشود. این ترکیبات در بعضی شرایط میتوانند مفید باشند، اما در بارداری باید مجموع دریافت روزانه مواد معدنی از همه مکملها بررسی شود؛ چون مادر ممکن است همین مواد را از مولتیویتامین بارداری هم دریافت کند.
مناسب برای بررسی در چه شرایطی؟ مادرانی که به مکمل کلسیم سیترات نیاز دارند، با کلسیم کربنات مشکل گوارشی پیدا کردهاند یا پزشک و داروساز برایشان مکمل حاوی کلسیم همراه ویتامین D را مناسب میدانند.
احتیاط مصرف در بارداری: در صورت مصرف همزمان آهن، مولتیویتامین بارداری، ویتامین D، مکمل منیزیم، مکمل زینک یا داروهای تیروئید، زمان مصرف و مجموع دوز دریافتی باید توسط پزشک یا داروساز بررسی شود.
پرهاکلامپسی یکی از مشکلات مهم بارداری است که معمولاً با افزایش فشار خون همراه میشود و اگر بهموقع پیگیری نشود، میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد. نقش کلسیم در کاهش خطر پرهاکلامپسی بیشتر در مادرانی مطرح است که دریافت غذایی کلسیم پایینی دارند.
طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، در جمعیتهایی که دریافت کلسیم از غذا پایین است، مکملیاری کلسیم میتواند برای کاهش خطر پرهاکلامپسی مفید باشد. اما این نکته را باید دقیق خواند: کلسیم جای مراقبت بارداری، کنترل فشار خون، آزمایشها و ویزیت منظم پزشک را نمیگیرد.
اگر در بارداری دچار سردرد شدید، تاری دید، ورم ناگهانی، درد بالای شکم یا فشار خون بالا شدهاید، موضوع را با مصرف خودسرانه مکمل حل نکنید. این علائم نیاز به بررسی پزشکی دارند.
بهترین قرص کلسیم در بارداری مکملی است که مقدار کلسیم المنتال آن مشخص باشد، با شرایط گوارشی مادر سازگار باشد، با آهن و داروهای دیگر تداخل نداشته باشد و براساس رژیم غذایی، آزمایشها و نظر پزشک یا داروساز انتخاب شود.
کلسیم کربنات مقدار بیشتری کلسیم المنتال دارد و بهتر است همراه غذا مصرف شود. کلسیم سیترات برای جذب به اسید معده وابستگی کمتری دارد و برای مادرانی که معده حساس دارند یا با کلسیم کربنات دچار نفخ و یبوست میشوند، میتواند مناسبتر باشد.
زمان شروع مصرف به رژیم غذایی، آزمایشها، سن بارداری و شرایط مادر بستگی دارد. بعضی مادران از همان ابتدای بارداری نیاز به اصلاح دریافت کلسیم دارند و بعضی دیگر با تغذیه مناسب، نیازی به مکمل جداگانه ندارند.
بهتر است کلسیم و آهن همزمان مصرف نشوند، چون کلسیم میتواند جذب آهن را کاهش دهد. معمولاً بهتر است بین مصرف این دو مکمل فاصله باشد، اما برنامه دقیق را پزشک یا داروساز باید براساس داروهای مادر تنظیم کند.
در بعضی افراد بله. یبوست، نفخ و گاز معده از عوارض احتمالی مکملهای کلسیم هستند. اگر این مشکل ایجاد شد، تغییر زمان مصرف، تقسیم دوز یا تغییر نوع مکمل با نظر پزشک یا داروساز میتواند کمککننده باشد.
بله. مصرف بیش از حد کلسیم، مخصوصاً وقتی چند مکمل همزمان مصرف میشود، میتواند مشکلساز باشد. برای زنان باردار ۱۹ تا ۵۰ سال، حد بالای مجاز روزانه ۲۵۰۰ میلیگرم اعلام شده است. بنابراین دوزهای بالا نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند.
بهترین قرص کلسیم در بارداری برای همه مادران یکسان نیست. یک مادر ممکن است با کلسیم کربنات کاملاً راحت باشد و مادر دیگری با همان مکمل دچار نفخ و یبوست شود. یک نفر ممکن است از رژیم غذاییاش کلسیم کافی بگیرد و فرد دیگر به دلیل مصرف کم لبنیات یا تهوع شدید بارداری، به مکمل نیاز داشته باشد.
به طور کلی، زنان باردار ۱۹ سال و بالاتر روزانه به حدود ۱۰۰۰ میلیگرم کلسیم نیاز دارند و مادران باردار ۱۸ سال یا کمتر به حدود ۱۳۰۰ میلیگرم. کلسیم کربنات بهتر است همراه غذا مصرف شود و کلسیم سیترات برای معده حساس یا اسید معده پایین میتواند انتخاب مناسبتری باشد. کلسیم و آهن هم بهتر است همزمان مصرف نشوند.
در نهایت، قرص کلسیم در بارداری باید با نگاه فردمحور انتخاب شود؛ یعنی براساس سن مادر، تغذیه، آزمایشها، داروهای مصرفی، سابقه سنگ کلیه، وضعیت فشار خون و نظر پزشک یا داروساز. اگر باردار هستید و قصد شروع یا تغییر مکمل کلسیم دارید، بهتر است قبل از خرید با پزشک، ماما یا داروساز مشورت کنید.
بهترین کلسیم در دوران بارداری
قرص کلسیم ایرانی بهتره یا خارجی
چه کسانی نباید قرص کلسیم بخورند؟
چه کسانی باید قرص کلسیم بخورند ؟
بهترین مارک قرص کلسیم
بهترین قرص کلسیم برای پوکی استخوان
بهترین زمان مصرف قرص کلسیم
قرص کلسیم را شب بخوریم یا روز
عوارض قرص کلسیم
بهترین قرص کلسیم برای بانوان
بهترین قرص کلسیم برای زانو درد
عوارض قرص کلسیم برای کلیه
