تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: ۲۹ تیر ۱۴۰۵، برابر با ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶
بازبینی علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
روش بازبینی: ادعاهای اصلی مقاله با راهنماهای NIH و MedlinePlus و مطالعه نمایهشده در PubMed تطبیق داده شدهاند. توصیهها عمومیاند و جای نسخه شخصی پزشک یا داروساز را نمیگیرند.
زمان مصرف مولتیویتامین فقط به انتخاب بین صبح و شب خلاصه نمیشود. ترکیبات موجود در مکمل، نوع وعده غذایی، حساسیت معده و داروهایی که همزمان مصرف میکنید، همگی میتوانند روی زمان مناسب مصرف اثر بگذارند. به همین دلیل، توصیهای که برای یک مولتیویتامین ساده مناسب است، ممکن است درباره محصولی حاوی آهن، کلسیم، ویتامین K یا ترکیبات گیاهی صدق نکند.
برای بسیاری از افراد، مصرف مولتیویتامین همراه یکی از وعدههای اصلی مانند صبحانه یا ناهار، انتخابی ساده و قابلتحمل است. همراه غذا خوردن مکمل میتواند احتمال تهوع و ناراحتی معده را کمتر کند و به جذب ویتامینهای محلول در چربی کمک کند.
با این حال، ساعت دقیق مصرف همیشه مهمترین مسئله نیست؛ دستور درجشده روی محصول، ترکیبات مکمل و تداخل آن با داروها اولویت بیشتری دارند. در این مقاله بررسی میکنیم مولتیویتامین را چه زمانی بخوریم، مصرف آن قبل یا بعد از غذا چه تفاوتی دارد و در صورت مصرف داروهایی مانند لووتیروکسین، وارفارین یا ارلیستات باید به چه نکاتی توجه کرد.
برای بسیاری از افراد، مصرف مولتیویتامین همراه یکی از وعدههای اصلی، مانند صبحانه یا ناهار، و با یک لیوان آب برنامهای ساده و قابلتحمل است. ساعت دقیق مصرف معمولاً از دستور محصول، ترکیبات مکمل و تداخلهای دارویی اهمیت کمتری دارد. همراه غذا خوردن میتواند احتمال تهوع و ناراحتی معده را کمتر کند و برای فرآوردههای حاوی ویتامینهای محلول در چربی مناسبتر باشد. بااینحال، نسخه واحدی برای همه وجود ندارد؛ آهن، کلسیم، ویتامین K، ترکیبات گیاهی و داروهای همزمان ممکن است برنامه مصرف را تغییر دهند. در نهایت، برچسب محصول و توصیه پزشک یا داروساز در اولویت است.
بدن به ویتامینها و مواد معدنی نیاز دارد، اما قرار نیست همه آنها از داخل یک قرص تأمین شوند. پایه کار همچنان یک برنامه غذایی متنوع است. مولتیویتامین بیشتر زمانی به کار میآید که فرد بهدلیل رژیم محدود، اشتهای کم، بعضی بیماریها، بارداری یا شرایط خاص، ریزمغذی کافی دریافت نمیکند. جای غذای سالم را هم نمیگیرد. در راهنمای علمی مؤسسه ملی سلامت آمریکا درباره مولتیویتامینها نیز تأکید شده که فرمول ثابتی برای همه مولتیویتامینها وجود ندارد؛ ممکن است دو محصول با نام مشابه، از نظر مقدار و نوع ترکیبات تفاوت زیادی داشته باشند.
بعد از خرید قرص مولتی ویتامین معمولاً یک سؤال ساده پیش میآید: چه زمانی آن را بخوریم که هم جذب مناسبی داشته باشد و هم باعث مشکل گوارشی نشود؟ پاسخ فقط «صبح» یا «شب» نیست. باید نوع ویتامینها و مینرالها، ترکیبات تخصصی محصول و داروهای همزمان را کنار هم دید. در ادامه همین موضوع را مرحلهبهمرحله روشن میکنیم.
بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین چه زمانی است؟
مولتیویتامین مینرال یعنی مکملی که چند ویتامین و ماده معدنی را کنار هم دارد؛ برای نمونه ویتامینهای A، C، D، E و K، ویتامینهای گروه B، زینک، آهن، منیزیم، کلسیم، مس یا سلنیوم. اما همه جعبهها این فهرست کامل را ندارند و مقدار هر ماده هم یکسان نیست. اولین کار ساده است: جدول ترکیبات و دستور مصرف روی بسته را دقیق بخوانید.
برای بسیاری از محصولات عمومی، همراه صبحانه یا ناهار زمان راحتی است؛ بهخصوص وقتی وعده واقعاً شامل غذا باشد، نه فقط چای یا قهوه. طبق اطلاعات دارویی MedlinePlus درباره مولتیویتامین، رعایت مقدار توصیهشده و مصرف در یک زمان نسبتاً ثابت اهمیت دارد. پس نظم مصرف از انتخاب میان ساعت ۸ یا ۱۰ صبح مهمتر است.
نام «مولتیویتامین» به معنی یکسان بودن فرمول محصولات نیست. ممکن است یک محصول آهن و کلسیم داشته باشد و محصول دیگری ویتامین K، جینسینگ یا عصاره چای سبز. به همین دلیل، زمان مصرف را باید از روی جدول ترکیبات و داروهای همزمان تعیین کرد، نه فقط نام روی جعبه.
مولتی ویتامین را صبح بخوریم یا شب؟
هیچ مدرک قطعیای نمیگوید همه مولتیویتامینها باید صبح مصرف شوند و شب بد است. بااینحال، صبحانه یا ناهار برای خیلیها انتخاب عملیتری است: مکمل همراه غذا خورده میشود، کمتر فراموش میشود و اگر ترکیبات محرک یا انرژیزا داشته باشد، احتمال مزاحمت برای خواب پایینتر میآید.
| زمان مصرف | مزیت احتمالی | چه زمانی انتخاب مناسبی نیست؟ |
|---|---|---|
| همراه صبحانه | راحتتر شدن عادت روزانه و کمتر فراموش کردن مکمل | وقتی صبحانه نمیخورید یا فقط چای و قهوه مصرف میکنید |
| همراه ناهار | وعده معمولاً کاملتر است و معده خیلیها بهتر آن را تحمل میکند | وقتی ساعت ناهار نامنظم است یا معمولاً آن را حذف میکنید |
| همراه شام | برای کسی که شام، وعده اصلی و منظم اوست | اگر موجب رفلاکس، سنگینی معده یا بیقراری شبانه میشود |
| قبل از خواب | در شرایط مشخص، مثلاً برای فاصله دادن از ارلیستات، کاربرد دارد | برای همه مولتیویتامینها توصیه عمومی نیست |
زمانی را انتخاب کنید که با وعده غذایی، داروها و ریتم روزانهتان جور باشد. همین. اگر خوردن مکمل در شب باعث رفلاکس، سنگینی یا بدخوابی میشود، آن را به صبح یا ظهر ببرید.
مولتی ویتامین را قبل از غذا بخوریم یا بعد از غذا؟
برای بیشتر مولتیویتامینهای ترکیبی، مصرف همراه غذا یا بلافاصله بعد از آن انتخاب قابلتحملتری است؛ چون میتواند تهوع، دلدرد و سنگینی معده را کمتر کند. این موضوع برای محصولاتی که ویتامینهای محلول در چربی دارند نیز منطقی است.
در یک کارآزمایی تصادفی درباره جذب ویتامین D3، اوج جذب پس از مصرف همراه وعده دارای چربی بیشتر بود. البته مطالعه روی ۵۰ سالمند سالم و با یک دوز منفرد ویتامین D3 انجام شده است؛ بنابراین نباید نتیجه آن را به همه مکملها تعمیم داد. یک وعده معمولی با مقدار متعادل چربی، مانند تخممرغ، لبنیات، مغزها یا کمی روغن زیتون، کافی است.
اگر برچسب محصول مصرف ناشتا را توصیه کرده و معدهتان هم آن را تحمل میکند، همان دستور را اجرا کنید. تحمل تهوع یا دلدرد نشانه جذب بهتر نیست.
جدول کلی بهترین زمان مصرف مولتی ویتامین، ویتامینها و مواد معدنی
| مکمل یا ریزمغذی | زمان عمومی پیشنهادی | نکته مهم |
|---|---|---|
| مولتی ویتامین مینرال | همراه صبحانه یا ناهار | دستور محصول و تداخل دارویی در اولویت است |
| ویتامینهای گروه B | صبح یا ظهر، با آب و در صورت حساسیت معده همراه غذا | الزام علمی قطعی برای مصرف ناشتا وجود ندارد |
| ویتامین C | هر زمان از روز؛ در صورت ناراحتی معده همراه غذا | مقدار زیاد ممکن است در برخی افراد عارضه گوارشی ایجاد کند |
| ویتامین D، A، E و K | همراه یک وعده غذایی دارای مقدار متعادل چربی | از مصرف خودسرانه دوزهای بالا پرهیز شود |
| آهن | طبق دستور پزشک؛ در صورت ناراحتی معده ممکن است همراه غذا مصرف شود | با کلسیم و لووتیروکسین تداخل دارد |
| کلسیم کربنات | همراه غذا | جذب دوزهای حداکثر ۵۰۰ میلیگرم در هر نوبت بهتر است |
| کلسیم سیترات | با غذا یا بدون غذا | در افراد دارای اسید معده کم نیز جذب مناسبی دارد |
| زینک | طبق دستور محصول؛ در صورت تهوع همراه غذا | دوزهای بالا و مصرف طولانیمدت بدون نظر پزشک مناسب نیست |
| منیزیم | زمان ثابتی از روز، بر اساس نوع محصول و تحمل گوارشی | زمان شب برای همه انواع منیزیم الزام علمی ندارد |
| امگا ۳ | همراه غذا | تقسیم دوز ممکن است رفلاکس یا آروغ ماهی را کمتر کند |
طرز مصرف ویتامینهای محلول در آب و چربی
ویتامینهای محلول در آب
ویتامین C و ویتامینهای گروه B را میتوان در ساعتهای مختلف روز با آب مصرف کرد. محلول در آب بودن به این معنی نیست که حتماً باید ناشتا خورده شوند. اگر معده خالی باعث سوزش یا تهوع میشود، آنها را همراه غذا مصرف کنید. برای جزئیات بیشتر، مطالب ویتامین C و ویتامین B را ببینید.
ویتامینهای محلول در چربی
ویتامینهای A، D، E و K بهتر است همراه وعدهای دارای مقدار متعادل چربی مصرف شوند. چون این ویتامینها میتوانند در بدن ذخیره شوند، مصرف خودسرانه دوزهای بالا خطر تجمع و مسمومیت دارد. اطلاعات تکمیلی در مطالب ویتامین A و کمبود ویتامین D آمده است.
امگا ۳ یا روغن ماهی
امگا ۳ ویتامین نیست، اما معمولاً کنار مکملها مصرف میشود. خوردن آن همراه غذا میتواند تحمل گوارشی را بهتر کند. اگر رفلاکس یا آروغ با طعم ماهی دارید، تقسیم مقدار روزانه بین دو وعده ممکن است کمککننده باشد. تعداد کپسول را بر اساس مقدار EPA و DHA محصول و نظر پزشک تعیین کنید. برای توضیحات بیشتر، مقاله امگا ۳ را ببینید.
طرز مصرف مینرالها و مواد معدنی
آهن
مکمل آهن درمانی با آهن موجود در یک مولتیویتامین عمومی یکسان نیست. نوع فرآورده، دوز و وضعیت معده زمان مصرف را تعیین میکند. کلسیم میتواند جذب آهن را کاهش دهد و طبق راهنمای علمی NIH درباره آهن، جدا کردن زمان مصرف این دو مکمل میتواند تداخل را کمتر کند. خستگی یا سرگیجه بهتنهایی برای شروع خودسرانه آهن کافی نیست؛ تشخیص کمخونی به ارزیابی پزشکی و آزمایش نیاز دارد. برای آشنایی با فرآوردهها، مطلب بهترین قرص آهن را بخوانید.
کلسیم
زمان مصرف کلسیم به فرم آن بستگی دارد. طبق راهنمای NIH درباره کلسیم، کلسیم کربنات همراه غذا بهتر جذب میشود، اما کلسیم سیترات را میتوان با غذا یا بدون غذا خورد. جذب دوزهای ۵۰۰ میلیگرم یا کمتر در هر نوبت نیز بهتر است. توضیحات بیشتر در صفحه کلسیم آمده است.
زینک و منیزیم
زینک روی معده خالی ممکن است تهوع ایجاد کند؛ در این حالت، آن را همراه غذا مصرف کنید. مطالب نقش زینک در بدن و بهترین زمان مصرف قرص زینک جزئیات بیشتری دارند. منیزیم نیز فرمهای مختلفی دارد و مصرف شبانه برای همه انواع آن قانون ثابت نیست. اطلاعات بیشتر در صفحه منیزیم قرار دارد.
قرص مولتی ویتامین مینرال عمومی و مکمل تخصصی چه تفاوتی دارند؟
مولتیویتامین عمومی معمولاً چند ویتامین و ماده معدنی را با مقادیر متوسط کنار هم قرار میدهد. مکمل تخصصی برای هدف مشخصی مانند بارداری، سلامت استخوان، مو یا تقویت حافظه طراحی میشود و ممکن است فقط چند ماده را با دوز بالاتر داشته باشد.
اگر آزمایش کمبود آهن، ویتامین D یا کلسیم را نشان داده باشد، مولتیویتامین عمومی لزوماً دوز درمانی آن ماده را تأمین نمیکند. انتخاب میان مکمل عمومی و تخصصی باید بر اساس نتیجه آزمایش و نظر پزشک باشد.
مصرف خودسرانه مولتیویتامین جای درمان پزشکی را نمیگیرد و بیشتر خوردن نتیجه بهتر ایجاد نمیکند. دوزهای بالا ممکن است دریافت ویتامین A، آهن، زینک، نیاسین یا اسید فولیک را از محدوده ایمن بالاتر ببرند.
چه زمانی مکملهای دیگر را در کنار مولتی ویتامین مصرف کنیم؟
خیلیها کنار مولتیویتامین، مکملهای غذایی دیگری مثل روغن ماهی، آهن، کلسیم، زینک یا منیزیم هم مصرف میکنند. قبل از اضافه کردن هرکدام، برچسبها را کنار هم بگذارید. ممکن است همان مولتیویتامین از قبل ویتامین D، زینک یا آهن داشته باشد و مکمل دوم فقط مقدار روزانه را بیدلیل بالا ببرد.
قرار نیست همه مکملها را با فاصله چندساعته بخورید. فاصلهگذاری زمانی فقط وقتی مهم میشود که تداخل شناختهشدهای وجود داشته باشد؛ مثل آهن با کلسیم، یا لووتیروکسین با مکملهای حاوی آهن و کلسیم.
مصرف مولتی ویتامین برای چه کسانی ممکن است توصیه شود؟
همه افراد به مولتیویتامین روزانه نیاز ندارند. پزشک یا داروساز ممکن است مصرف مکمل را برای سالمندان دارای دریافت غذایی ناکافی، زنان باردار یا در آستانه بارداری، افراد پس از جراحیهای گوارشی، کسانی که رژیم بسیار محدود یا اشتهای کم دارند، وگانها بهویژه از نظر ویتامین B12 و افراد دارای کمبود تأییدشده بررسی کند.
برای آشنایی با نقش ریزمغذیها در سیستم ایمنی میتوانید مقاله مرتبط را بخوانید؛ بااینحال، هیچ مکملی بهتنهایی پیشگیری از عفونت را تضمین نمیکند.
مصرف مولتی ویتامین و تداخل دارویی
مولتی ویتامین و لووتیروکسین
آهن و کلسیم جذب لووتیروکسین را کم میکنند. طبق اطلاعات دارویی MedlinePlus برای لووتیروکسین، کلسیم کربنات و مکمل آهن باید دستکم چهار ساعت قبل یا چهار ساعت بعد از لووتیروکسین مصرف شوند. اگر مولتیویتامین شما یکی از این دو ماده را دارد، انتقال آن به ناهار یا شام معمولاً راهحل سادهای است؛ برنامه دقیق را با داروساز هماهنگ کنید.
مولتی ویتامین و وارفارین
ویتامین K میتواند اثر وارفارین و داروهای ضدانعقاد مشابه را تغییر دهد. اگر وارفارین مصرف میکنید، مولتیویتامین حاوی ویتامین K را خودسرانه شروع یا قطع نکنید و حتی برند آن را بدون اطلاع پزشک عوض نکنید. ثبات مقدار ویتامین K دریافتی مهم است.
مولتی ویتامین و ارلیستات
ارلیستات جذب چربی و بخشی از ویتامینهای محلول در چربی را کاهش میدهد. بر اساس راهنمای MedlinePlus درباره ارلیستات، مولتیویتامین حاوی A، D، E و K باید دو ساعت قبل یا دو ساعت بعد از ارلیستات، یا هنگام خواب مصرف شود.
مولتی ویتامین و آنتیبیوتیکها
آهن، کلسیم، منیزیم و زینک میتوانند جذب بعضی آنتیبیوتیکها را پایین بیاورند. فاصله لازم برای همه آنتیبیوتیکها یکسان نیست. هنگام گرفتن دارو، نام دقیق مولتیویتامین و ترکیباتش را به پزشک یا داروساز بگویید.
روی بسته نوشته «مکمل غذایی»، اما این عبارت به معنی بیخطر بودن در هر مقدار نیست. بیماری کلیوی یا کبدی، بارداری، مصرف داروی تیروئید یا ضدانعقاد و استفاده همزمان از چند مکمل، همگی دلیل کافی برای بررسی دقیق ترکیبات محصول هستند.
بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در افراد مختلف
زنان، بارداری و شیردهی
نیاز زنان به آهن و سایر ریزمغذیها با سن، خونریزی قاعدگی، رژیم غذایی، بارداری و یائسگی تغییر میکند. برای انتخاب محصول میتوانید راهنمای بهترین قرص مولتی ویتامین برای زنان را ببینید. در بارداری و شیردهی، مکمل تخصصی و دوز اسید فولیک، آهن، ید و ویتامین D باید با نظر پزشک تعیین شود؛ مصرف مقدار بالای ویتامین A به شکل رتینول نیز مناسب نیست. توضیحات بیشتر در مقاله مولتی ویتامین در بارداری و شیردهی آمده است.
ورزشکاران
مدرک کافی وجود ندارد که خوردن مولتیویتامین دقیقاً قبل یا بعد از تمرین، عضلهسازی یا ریکاوری را بیشتر کند. آن را به یک وعده ثابت وصل کنید و اگر محصول محرک است، صبح یا ظهر را در نظر بگیرید. نمونه محصول در صفحه مولتی ویتامین ورزشکاران و مطالب تکمیلی در صفحات آنتیاکسیدان و ویتامین D قرار دارد.
سالمندان، کودکان و نوجوانان
در سالمندان، کودکان و نوجوانان باید فرآورده متناسب با سن و نیاز واقعی انتخاب شود. دوز بزرگسالان برای کودک مناسب نیست و مکملهای آهندار باید دور از دسترس کودکان نگهداری شوند.
اشتباهات رایج هنگام مصرف مولتی ویتامین
- مصرف ناشتا با وجود تهوع یا درد معده
- مصرف چند مکمل دارای ترکیبات تکراری
- دو برابر کردن مقدار پس از فراموشی یک نوبت
- انتخاب محصول نامتناسب با سن، جنس یا بارداری
- مصرف همزمان با لووتیروکسین بدون بررسی آهن و کلسیم
- بیتوجهی به ویتامین K در مصرف وارفارین
- تصور اینکه هرچه دوز بالاتر باشد، اثر بهتر است
- استفاده از مولتیویتامین برای درمان خستگی بدون بررسی علت
- جایگزین کردن مکمل با غذای سالم
- نادیده گرفتن دستور درجشده روی محصول
اگر مصرف مولتی ویتامین را فراموش کردیم چه کنیم؟
اگر کمی بعد یادتان افتاد، نوبت فراموششده را مطابق دستور محصول مصرف کنید. اما وقتی زمان نوبت بعدی نزدیک است، از نوبت قبلی بگذرید و برنامه معمول را ادامه دهید. برای جبران، دوز را دو برابر نکنید.
سؤالات متداول درباره بهترین زمان مصرف مولتی ویتامین
آیا مصرف مولتی ویتامین در شب ضرر دارد؟
نه، مصرف شبانه برای همه مضر نیست. اگر آن را با شام میخورید و رفلاکس، سنگینی معده یا اختلال خواب ندارید، میتوانید همین برنامه را ادامه دهید. با این حال، صبحانه یا ناهار برای خیلیها سادهتر و قابلتداومتر است.
مولتی ویتامین را قبل غذا بخوریم یا بعد غذا؟
در بیشتر محصولات ترکیبی، همراه غذا یا بلافاصله بعد از آن انتخاب بهتری است؛ مگر اینکه روی بسته یا در توصیه پزشک روش دیگری نوشته شده باشد.
آیا مولتی ویتامین را میتوان ناشتا مصرف کرد؟
بله، بعضی افراد میتوانند مولتیویتامین را ناشتا بخورند، اما این کار ممکن است تهوع یا ناراحتی معده ایجاد کند. برای محصولاتی که ویتامین محلول در چربی دارند، مصرف همراه غذا معمولاً منطقیتر است.
آیا مولتی ویتامین را با چای یا قهوه بخوریم؟
بهتر است مولتیویتامین را با آب و کنار یک وعده غذایی بخورید. اگر محصول آهن دارد، فاصله آن با چای، قهوه و لبنیات را از داروساز بپرسید.
مولتی ویتامین با داروی تیروئید چقدر فاصله داشته باشد؟
اگر مولتیویتامین آهن یا کلسیم دارد، معمولاً باید دستکم چهار ساعت با لووتیروکسین فاصله داشته باشد. برنامه دقیق را پزشک یا داروساز بر اساس داروهای شما تنظیم میکند.
آیا میتوان ویتامین D را همراه مولتی ویتامین خورد؟
از نظر زمان، ممکن است مصرف همزمان مشکلی نداشته باشد؛ ولی قبل از آن مقدار ویتامین D داخل مولتیویتامین را ببینید تا ناخواسته دوز تکراری و بیش از نیاز دریافت نکنید.
آیا مصرف روزانه مولتی ویتامین ضروری است؟
خیر. همه به مصرف روزانه مولتیویتامین نیاز ندارند. تعداد دفعات مصرف باید با برچسب محصول، نیاز تغذیهای و توصیه پزشک یا داروساز هماهنگ باشد.
جمعبندی؛ بالاخره مولتی ویتامین را چه زمانی بخوریم؟
برای بسیاری از افراد، مصرف مولتیویتامین همراه صبحانه یا ناهار و با یک لیوان آب، برنامهای ساده و قابلتحمل است. بااینحال، همراه غذا بودن، ترکیبات مکمل، دستور روی بسته و تداخل با داروها از ساعت دقیق مصرف مهمترند.
اگر لووتیروکسین، وارفارین، ارلیستات یا آنتیبیوتیک مصرف میکنید، باردار هستید یا چند مکمل را همزمان میخورید، برنامه را با پزشک یا داروساز تنظیم کنید. مکمل باید متناسب با نیاز فرد انتخاب شود و جای غذای متنوع یا درمان پزشکی را نمیگیرد.
مطالعه بیشتر و مشاهده محصولات مرتبط
- قرص مولتی ویتامین
- بهترین قرص های کلاژن
- امگا 3
- بهترین قرص آهن
- قرص آهن
- راهنمای مصرف انواع قرص های مولتی ویتامین
- بهترین قرص مولتی ویتامین برای مردان
- آیا قرص مولتی ویتامین چاق کننده است؟
- بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین
- عوارض مصرف قرص مولتی ویتامین
- شربت مولتی ویتامین کودکان
- بهترین قرص مولتی ویتامین برای زنان
- بهترین مولتی ویتامین برای نوجوانان پسر و دختر
- بهترین مولتی ویتامین
- مولتی ویتامین شیردهی
- قرص های ویتامین مورد نیاز بدنسازی
- بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان
- بهترین قرص مولتی ویتامین برای دیابتی ها
- قرص چاقی
- مولتی ویتامین مینرال
- کپسول مولتی ویتامین
- مولتی ویتامین آقایان
- مولتی ویتامین بانوان
- مولتی ویتامین بارداری
- مولتی ویتامین بدن سازی
- مولتی ویتامین کودک
- پاستیل مولتی ویتامین
- شربت مولتی ویتامین
- قرص جوشان مولتی ویتامین
- قطره مولتی ویتامین کودک
