تماس با ما

9 عامل از دست دادن حافظه و ابتلا به آلزایمر

دکتر رویا میرنظامی دکتر رویا میرنظامی
23 11 1397
4 از 1 رای
9 عامل از دست دادن حافظه و ابتلا به آلزایمر
21

فراموشی خاطراتی که در زندگی داشته ایم، به یاد نیاوردن چهره نزدیک ترین عزیزان مان، یکی از ترسناک ترین تجربه هائی است که ممکن است هر کدام از ما در زندگی داشته باشیم. خوشبختانه با پیشگیری از عوامل آسیب زننده به حافظه که در زیر عنوان شده، می توانید احتمال ابتلا به آلزایمر را تا 50 درصد کاهش دهید. هر چند جلوگیری از بعضی از این عوامل ممکن است امکان پذیر نباشد، اما سعی کنید، حداقل خودتان باعث اتفاق افتادن آن ها نشوید.


دلایل اصلی ابتلا به آلزایمر

1. شکست های عاطفی

از آنجا که ذهن و بدن ما با یکدیگر مرتبط هستند و بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند؛ احساسات و افکار ما هم می‌توانند بر مغز ما تاثیر بگذارند. انرژی مورد نیاز برای مقابله با احساسات خاص یا استرس زندگی را می‌توان از طریق ذخیره‌سازی یا به یاد آوردن جزئیات و برنامه‌ها بدست آورد. اغلب اوقات این دلایل عاطفی از دست دادن حافظه  را می‌توان با حمایت، مشاوره، تغییر سبک زندگی و حتی آگاه بودن و محدود کردن مواجهه با عواملی که باعث افزایش استرس می‌شوند؛ بهبود بخشید.

2. عمل های جراحی و درمان های

جراحی قلب

برخی از پژوهش­ ها نشان داده­ اند که بعداز جراحی بای پس قلب، افزایش خطر حواس‌ پرتی و اختلال حافظه وجود دارد. همانطور که شما بهبود پیدا می­ کنید، این وضعیت نیز ممکن است بهتر شود و معمولا نیاز به این نوع از جراحی قلبی، مهم­تر از خطر احتمالی است. در مورد نگرانی ­هایتان با پزشک خود صحبت کنید.


بیهوشی

برخی از افراد، بعداز استفاده از مواد بیهوشی از دست دادن حافظه یا گیجی را گزارش کرده­ اند که معمولا چند روز طول می­ کشد. به هرحال، پژوهش­ هایی که صورت گرفته­ اند، در تعیین اینکه آیا یک ارتباط مثبت بین بیهوشی با از دست دادن حافظه وجود دارد یا نه و اینکه آیا سایر عوامل ممکن است موجب شوند که مغز، عملکرد کمتری داشته باشد یا نه، موفق نبوده ­اند.


3. استرس و اضطراب

استرس بیش از حد می‌تواند موجب درگیری ذهن‌ ما شود و دیوانگی و تخلیه مغز را به دنبال دارد. با وجود اینکه استرس کوتاه‌مدت و حاد می‌تواند موجب بروز مشکلات موقتی شود؛ مواجهه‌ ی مزمن و درازمدت با استرس ممکن است خطر زوال عقل را افزایش دهد. مدیریت استرس، استراتژی مهمی برای حفظ کیفیت زندگی و بهبود سلامت بدن و مغز شما است.
اگر با وجود اینکه تمام مطالب درسی را می‌دانید؛ اما برگه‌ی امتحانی خود را خالی می‌گذارید؛ می‌توانید دلیل این امر را به اضطراب نسبت دهید. برخی از افراد در شرایط خاصی اضطراب دارند؛ به عنوان مثال زمان امتحان و برخی دیگر اضطراب فراگیرتری را تجربه می‌کنند که به طور مداوم با عملکردهای سالم آنها از جمله توانایی به یاد آوردن فعالیت‌های روزمره تداخل می‌کند. شناسایی و درمان اضطراب می‌تواند به طور قابل توجه ی کیفیت زندگی و احتمالا عملکرد حافظه شما را بهبود ببخشد.

        مراحل مختلف آلزایمر


4. افسردگی

افسردگی می‌تواند حافظه را کُند کند و باعث بی‌نظمی در اطراف شما می‌شود که این بی‌ نظمی به حافظه، تمرکز و هوشیاریتان آسیب می‌رساند. ذهن و احساسات شما ممکن است بسیار درگیر شود به طوری که شما به آنچه در اطرافتان اتفاق می‌افتد؛ توجه زیادی ندارید. در نتیجه، یادآوری چیزی که به آن توجه نکرده‌اید؛ دشوار می‌شود.
افسردگی همچنین می‌تواند در خواب سالم شما مشکلاتی ایجاد کند و همین موضوع یادآوری اطلاعات را دشوارتر می‌کند.
زوال عقل کاذب اصطلاحی است که این ترکیب از دست دادن حافظه و افسردگی را توصیف می‌کند. اگر شما فکر می‌کنید که به زوال عقل کاذب دچار شده‌اید؛ آزمون شناختی می‌تواند در قوت قلب بخشیدن به شما مفید باشد و از بروز زوال عقل واقعی جلوگیری کنید. با وجود اینکه زوال عقل کاذب در زندگی روزمره احساس می‌شود؛ اما فرد مبتلا به آن قادر خواهد بود تمام آزمون‌های شناختی را به خوبی انجام دهد.
افسردگی معمولا تا حدود زیادی قابل درمان است. اغلب ترکیب مشاوره و دارو درمانی می‌‌تواند بسیار موثر باشد.

5. غم

غصه خوردن مقدار زیادی از انرژی فیزیکی و عاطفی ما را هدر می‌دهد و این امر می‌تواند توانایی ما را برای متمرکز شدن بر وقایع و مردم اطرافمان کاهش دهد. در نتیجه، حافظه ما به صورت قابل درکی آسیب می‌بیند.
غم می‌تواند تا حدی به افسردگی شباهت داشته باشد؛ اما اغلب بوسیله‌ی یک شرایط خاص یا از دست دادن حاد چیزی یا کسی ایجاد می‌شود؛ در حالی که افسردگی ممکن است بدون یک دلیل خاص رخ دهد.
برطرف کردن غم و اندوه عمیق زمان می‌خواهد و لازم است که برای آن زمان صرف کنید. زمانی که شما غم و اندوهی را تجربه می‌کنید؛ ممکن است از نظر جسمی و روحی تخلیه شوید. زمانی که غصه‌ دار هستید؛ زمان و فرصت بیشتری به خودتان دهید. گروه‌های مشاوره و پشتیانی می‌توانند به شما در مقابله‌ ی موثر با غم و اندوه کمک کنند.


6. داروها و درمان‌های پزشکی

الکل یا داروهای غیر قانونی

نوشیدن الکل یا مصرف داروهای غیرقانونی می‌توانند در کوتاه مدت یا درازمدت، به حافظه‌ ی شما آسیب برسانند. در میان پیامدهای فراوان آنها از جمله بیهوشی در همان روز مصرف تا افزایش خطر زوال عقل در سال‌های بعد، این مواد می‌توانند به شدت به حافظه‌ ی شما آسیب وارد کنند. مصرف بیش از حد الکل همچنین می‌تواند موجب بروز سندروم ورنیک کورساکوف شود که ممکن است در برخی از افراد تا حدی درمان شود. تحقیقات انجام شده بر روی رابطه مصرف الکل و سیگار با آلزایمر 700 نفر در ایالت فلوریدا نشان می دهد، در افرادی که فاکتورهای ابتلا به بیماری آلزایمر را دارند، مصرف الکل و سیگار می تواند باعث شود، این افراد 9 تا 10 سال زودتر به بیماری آلزایمر مبتلا شوند.
 

مصرف الکل و سیگار می توانند، شروع آلزایمر را 10 سال جلو بیندازند.


داروهای تجویزی

فقط به این دلیل که یک داروی بانسخه قانونا توسط یک پزشک تجویز می­ شود به این معنی نیست که نمی­ تواند به بدن یا حافظه­ ی شما آسیب بزند. شما ممکن است دارو را دقیقا همانطور که توسط پزشک تجویز شده است مصرف کنید؛ اما اگر داروهای خیلی زیادی را با هم ترکیب کنید، داروهای تجویزی می­ توانند به طور قابل توجهی، توانایی شما برای فکر کردن و به یاد آوردن را تحت تاثیر قرار دهند.
اگر شما برای چندین بیماری، به پزشک ­های مختلفی مراجعه می­کنید مطمئن باشید که هر کدام از آن­ها فهرست کاملی از داروهای شما را دارند و مطمئن باشید که آن­ها دارویی را تجویز نمی­ کنند که با داروهایی که قبلا دریافت کرده‌اید، تداخل داشته باشد. باید از پزشکتان بپرسید که آیا هیچ یک از داروهای شما می ­تواند به تدریج کم شود تا این علت فراموشی را از بین ببرد یا نه.
 

شیمی درمانی

اگر شما برای درمان سرطان تحت شیمی درمانی باشید، ممکن است "مغز شیمیایی" را تجربه کنید که به عنوان مه مغزی ناشی از داروهای تجویز شده برای درمان سرطان شما، توصیف می­ شود. دانستن این موضوع که این یک اثر موقتی معمول ناشی از شیمی درمانی است، می­ تواند باعث قوت قلب شود.
 

درمان الکتروشوک

گاهی اوقات تحت عنوان "شوک" درمانی به آن اشاره می­ شود، ECT می­تواند برای آن ­هایی که از افسردگی شدید رنج می­ برند مفید باشد؛ اما همچنین ممکن است موجب از دست دادن حافظه شود. شما باید با پزشک خودتان در مورد خطرات و مزایای ECT صحبت کنید. از آنجا که ECT برای برخی افراد موثر بوده است، بنابراین خطر اندک از دست دادن بخشی از حافظه، ممکن است آن را برای کیفیت زندگی شما ارزشمند سازد.


            آلزایمر  


7. مشکلات جسمی

خستگی و کم خوابی

مزایای داشتن یک خواب خوب شبانه خیلی زیاد است از جمله: چاق شدن کمتر، انرژی بیشتر و توانایی بهتر فکر کردن. خستگی ناشی از اینکه شما شب قبل، خواب خوبی نداشته ­اید و داشتن کمبود خواب مزمن، هر دو حافظه و یادگیری را تحت تاثیر قرار می­ دهند. تلاش برای پیدا کردن راه­­ هایی که عادات خوابیدن شما را بهبود می‌بخشند؛ دارای اهمیت است.
 

کمبود ویتامین B12

ویتامین B12، یک ویتامین خیلی مهم است. کمبود شدید ویتامین B12، موجب ایجاد علائمی می ­شود که ممکن است با زوال عقل اشتباه گرفته شوند. به محض دریافت مقدار کافی ویتامین B12، این علائم ممکن است بهبود پیدا کنند و حتی دربرخی افراد برطرف شوند.


 آپنه­ ی خواب

آپنه­ ی خواب که در این حالت، معمولا تنفس، برای چند ثانیه در طی خواب، متوقف می­ شود، با خطر بالاتر ابتلا به زوال عقل مرتبط است. برخی از مطالعات نیز آپنه خواب را با مشکلات حافظه مرتبط کرده­ اند و تعجب آور نخواهد بود که بگوییم نخوابیدن می­ تواند موجب فراموشی و کاهش عملکرد مغزی شود.


مشکلات تیروئید

هم کم‌ کاری تیروئید و هم پرکاری تیروئید می­ تواند موجب ایجاد مشکلات شناختی مانند از دست دادن حافظه و مه مغزی شود. اگر شما می­ بینید که به یاد آوردن مطالب برایتان مشکل است یا کند شدن مغز وجود دارد، این را با پزشک خود مطرح کنید. تست عملکرد تیروئید، به ویژه اگر شما در حال تجربه­ ی سایر علائم مشکلات تیروئید نیز باشید؛ اهمیت دارد. درمان مشکلات تیروئیدی ممکن است حافظه و تمرکز شما را بهبود ببخشد.
 

مشکلات کلیوی

زمانی که کلیه­ های شما خوب کار نمی­ کنند، مانند نارسایی کلیوی مزمن یا حاد (که نارسایی کلیه نیز نامیده می ­شود)، انباشته شدن محصولات زائدی مانند ذرات پروتئینی، می­تواند عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار دهد. به علاوه، مطالعات نشان داده­ اند که افرادی که آلبومینوری (حضور پروتئین آلبومین در ادرار) دارند، با احتمال بیشتری اختلال حافظه و اختلال شناختی را نشان می­ دهند.
 

بیماری های کبدی

اختلالات کبدی، مانند هپاتیت، می ­توانند موجب رها شدن سموم در جریان خون شما شوند که سپس می­ تواند عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار دهد. انسفالوپاتی کبدی، یک اختلال مغزی مرتبط است که می­ تواند توسط مشکلات کبدی جدی ایجاد شود. اگر شما مشکلات کبدی داشته باشید و برخی مشکلات را در حافظه و فکر کردن ملاحظه کرده باشید، این مشکل را حتما به پزشکتان گزارش کنید تا تشخیص و درمان را تسریع کنید.

هیدروسفالی با فشار طبیعی

هیدروسفالی با فشار طبیعی (NPH) معمولا این 3 علامت را دارد: مشکلات شناختی، بی اختیاری و کم شدن تعادل و قدم زدن. ارزیابی و درمان سریع توسط یک پزشک، موجب از بین بردن مشکلات حافظه و فکر کردن در NPH می­ شود، همچنین به بازیابی توانایی خودداری و خوب راه رفتن نیز کمک می­ کند.
 

بارداری

گاهی اوقات تغییرات در مواد شیمیایی و هورمون­ های بدن شما، همراه با تغییرات جسمی و روحی در بارداری، می­ تواند به فراموشی و تمرکز ضعیف کمک کند. خوشبختانه، این یک شرایط موقتی است که در موعد مقرر حل می ­شود.
 

یائسگی

همانند بارداری، تغییرات هورمونی در زمان یائسگی می تواند موجب بی نظمی در پردازش افکار شما شود و خواب شما را آشفته کند و همچنین فرایندهای شناختی شما را نیز تحت تاثیر قرار می ­دهد. برخی پزشکان، مکمل­ های هورمونی یا سایر درمان­ ها را برای کاهش علائم موقتی یائسگی تجویز می­کنند.
 

بالارفتن سن

همانطور که سن افراد بالاتر می­رود، پردازش شناختی کندتر می ­شود و توانایی حافظه ممکن است کمی کاهش پیدا کند. برای مثال، یک فرد مسن­تر سالم هنوز قادر به ثبت اطلاعات در حافظه خواهد بود؛ اما ثبت اطلاعات احتمالا به سهولت زمانی که یک کودک یا یک فرد جوان بوده­ است نخواهد بود.
دانستن تفاوت بین بالارفتن سن نرمال و نگرانی­ های واقعی­ در مورد حافظه می­ تواند به شما در تعیین اینکه آیا باید به پزشک مراجعه کنید یا نگرانی در مورد آن را کنار بگذارید، کمک خواهد کرد.
 

8. بیماری های خاص

آنسفالیت

آنسفالیت عفونت حاد بافت مغز ممکن است علائم زوال مغز، مانند گیجی (حواس پرتی) و مشکلات حافظه را شروع کند و همراه با تب، سردرد و حتی تشنج است. اگر شما به انسفالیت مشکوک هستید؛ سریعا به دنبال یک درمان پزشکی بروید.
 

آنسفالیت ویروسی یا تبخال مغزی نوعی التهاب مغزی ویروسی بسیار خطرناک است که با آسیب زدن به بافت های مغزی احتمال آلزایمر را بسیار افزایش می دهد.

 

صدمات مغزی و آسیب دیدگی­ های سر

صدمات مغزی و آسیب دیدگی­ های تروماتیک سر، می­ تواند موجب اختلال حافظه­ ی کوتاه مدت شود؛ اما برخی پژوهش­ ها به این نتیجه دست یافته­ اند که این صدمات همچنین می­ توانند احتمال ایجاد زوال عقل را در طول سال‌های بعد افزایش دهند.
پوشیدن کلاه ­های محافظ در زمان ورزش کردن را فراموش نکنید و اگر شما دچار یک صدمه ­ی مغزی شده‌اید، قبل از اینکه به فعالیت­ های منظم و شرکت در ورزش­ ها برگردید، مهم است اجازه دهید که سرتان کاملا خوب شود. در مورد هرگونه سردرد و مشکلات تمرکزی، بعداز آسیب دیدگی سر، با پزشک خود صحبت کنید.


حملات ایسکمی گذرا

TIAs که تحت عنوان سکته­ ی ناقص نیز شناخته می ­شود (اگرچه کاملا از نظر پزشکی صحیح نیست) ، یک انسداد مختصر در مغز است که می­ تواند موجب افت حافظه و سایر علائم شبه سکته شود.
 

سکته­ ی مغزی

سکته­­ ی مغزی می­ تواند به طور قابل توجه ی عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار دهد. گاهی اوقات، از دست دادن حافظه­ با سکته مغزی دائمی مرتبط است؛ اما گاهی اوقات نیز عملکرد شناختی، همزمان با ترمیم مغز، بهبود پیدا می ­کند.

تومورهای مغزی

تومورهای مغزی می ­توانند موجب سردرد و مشکلات جسمی شوند، آن­ها همچنین می­ توانند حافظه­ و شخصیت ما را تحت تاثیر قرار دهند. بسته به شدت و نوع تومورها، درمان می­ تواند این علائم را کاهش دهد.
 

عفونت­ ها

عفونت­ هایی مانند پنومونی یا عفونت­ های دستگاه ادراری، می ­توانند موجب فراموشی شوند، به ویژه در افراد بالغ مسن­تر و افرادی که بیماری­ های مزمن دارند. برای برخی از افراد، هذیان (پرت گویی)– یک تغییر ناگهانی در توانایی مغز در عرض چند ساعت یا چند روز – یکی از علائم بیرونی عفونت است؛ بنابراین این علائم باید به دقت به پزشک گزارش شوند. درمان سریع، معمولا توسط یک آنتی‌ بیوتیک، می­تواند به برگرداندن حافظه به عملکرد نرمال خودش کمک کند.
 

9. عوامل روان شناختی از دست دادن حافظه

گیجی (حواس پرتی)

فکر کردن در مورد چیزهای بی شمار در آن واحد؟ وقتی تلاش می­ کنید که چندین کار را به صورت موثر انجام دهید، این کار می­ تواند کارایی را کاهش دهد که به دلیل نیاز برای تکرار وظیفه ­ای است که به صورت جزئی تکمیل شده یا فراموش شده است. مغز شما در مورد چیزهایی که می­ تواند به صورت همزمان و کارآمد پردازش کند و به یاد بیاورد، محدودیت دارد.
 

توانایی حافظه ­ی طبیعی

برخی از افراد در حالت طبیعی، حافظه­ ی قدرتمندی ندارند. شاید شما تفاوت فردی که نیاز دارد 3 ساعت وقت را صرف یادگیری موثر کند و مطالب را به ذهن بسپرد و فرد دیگری که می ­تواند به سرعت آن را بعد از 20 دقیقه نگاه کردن به صفحه، به یاد بیاورد، مشاهده کرده باشید.
 

اختلال شناختی ملایم

اختلال شناختی ملایم (MCI)، شامل کاهش در توانایی ذهن است که به تدریج پیشرفت می ­کند؛ اما عموما توانایی فرد برای عملکرد خوب در فعالیت­ های روزانه را تغییر نمی­دهد. یکی از علائم MCI، فراموشی است. MCI ممکن است به داروهایی که برای درمان آلزایمر طراحی شده­ اند؛ پاسخ دهد. برخی از موارد MCI، ثابت نگه داشته می ­شوند یا حتی کاملا درمان می‌شوند؛ در حالی که سایر موارد ممکن است به سمت بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل پیشرفت کند.


آیا هر فراموشی آلزایمر است؟

خیر. هر نوع فراموش کردنی، نشانه آلزایمر نیست. در حالی که آلزایمر و سایر انواع زوال عقل مسئول بروز بسیاری از موارد از دست دادن حافظه هستند اما خبر خوب این است که عوامل موقتی دیگری هم وجود دارند که می‌توانند موجب از دست دادن حافظه شوند که تاثیر آن ها به راحتی قابل درمان هستند.
 

فراموش کردن مکرر پرداخت قبوض، گم کردن مسیر، گم کردن وسایل شخصی و ... در کنار افسردگی، خستگی دائم، عصبانیت و کم خوابی می توانند علائم شروع آلزایمر باشند.


        علائم آلزایمر در مغز

تفاوت آلزایمر با انواع دیگر زوال عقل

بیماری آلزایمر، معمول­ترین دلیل زوال عقل است و موجب از دست دادن قابل توجه حافظه و چندین علامت دیگر نیز می ­شود. اگر شما فکر می­کنید که از دست دادن حافظه­ تان می­ تواند به دلیل آلزایمر باشد، علائم را بررسی کنید و به منظور ارزیابی، یک جلسه­ ی ملاقات با پزشکتان ترتیب دهید. شما همچنین می­ توانید این کار را به صورت آنلاین، توسط انجام آزمون شناختی در خانه که جنون را غربال گری می­ کند؛ انجام دهید و نتایج را در جلسه­ ی ملاقات، برای پزشک خود ببرید.
توجه داشته باشید که اگرچه اثرات آلزایمر عموما حول و حوش سن 65 سالگی بروز می­ کنند؛ اما آغاز اولیه­ ی بیماری آلزایمر می­ تواند گهگاه در افراد جوان 40 ساله رخ دهد.
از دست دادن حافظه ممکن است توسط سایر انواع زوال عقل مانند زوال عقل عروقی، زوال عقل با اجسام لویی، زوال عقل پیشانی گیجگاهی و چندین مورد دیگر ایجاد شود.
هرگونه مشکل در مورد حافظه باید با پزشک مطرح شود، به امید اینکه یک علت برگشت‌ پذیر بتواند پیدا و درمان شود یا اینکه درمان برای بیماری آلزایمر یا زوال عقل بتواند به زودی آغاز شود.

برچسب‌ها:
دیدگاه شما

مطالب مرتبط

1 همیشه اولین باشید با عضویت در خبرنامه ایمیلی مهتاطب، پیش از همه از جدیدترین محصولات و تخفیف‌ها آگاه شوید