دکتر رویا میرنظامی 
بدن مردان برای ساختن هموگلوبین، رساندن اکسیژن به عضله‌ها و حفظ انرژی روزانه به آهن نیاز دارد. کمبود آن به خستگی زودرس، تنگی نفس و افت تمرکز می‌رسد که در مقاله عوارض کمبود آهن در بدن به‌طور کامل آمده است. اگر آزمایش کمبود آهن نشان ندهد، افت تمرکز احتمالاً علت دیگری دارد که در راهنمای بهترین قرص تقویت حافظه و تمرکز بررسی شده است. با این حال، بیشتر مردانی که غذای متنوع می‌خورند آهن کافی دریافت می‌کنند و چون خون قاعدگی از دست نمی‌دهند، معمولاً ذخیره آهن بیشتری از زنان دارند. آهن زیادی هم بی‌خطر نیست و در افراد مستعد ممکن است در کبد، قلب و لوزالمعده جمع شود. به همین دلیل انتخاب قرص آهن برای مردان باید بر اساس آزمایش خون باشد، نه حدس. در این مقاله می‌خوانید چه مردانی واقعاً به قرص آهن نیاز دارند، فواید و ضررهای آن چیست و کدام محصولات برای آقایان مناسب‌ترند.
پاسخ کوتاه
قرص آهن برای مردان در حالت عادی لازم نیست و فقط در کمبود ثابت‌شده آهن توصیه می‌شود. مردان برخلاف زنان هر ماه در قاعدگی خون از دست نمی‌دهند. به همین دلیل ذخیره آهن بدنشان معمولاً بیشتر است و اگر رژیم غذایی سالمی داشته باشند، آهن روزانه را از غذا میگیرند.
آهن برای ساختن هموگلوبین لازم است؛ پروتئینی در گلبول‌های قرمز که اکسیژن را از ریه‌ها به همه بدن می‌برد. اگر آهن کافی نباشد، هموگلوبین کم می‌شود، اکسیژن کمتری به اندام‌ها می‌رسد و زودتر خسته می‌شوید. بدن برای ساختن میوگلوبین، پروتئینی که اکسیژن را در عضله‌ها نگه می‌دارد، و برخی هورمون‌ها هم به آهن نیاز دارد.
طبق برگه اطلاعات آهن مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، نیاز روزانه مردان ۱۹ سال به بالا ۸ میلیگرم است. این عدد برای پسران ۱۴ تا ۱۸ سال ۱۱ میلیگرم است. حد مجاز بالای دریافت آهن از همه منابع، یعنی غذا و مکمل با هم، برای افراد ۱۴ سال به بالا ۴۵ میلیگرم در روز است و مقدار بیشتر فقط باید با تجویز پزشک مصرف شود.
| گروه | آهن مورد نیاز در روز |
|---|---|
| مردان ۱۹ سال به بالا | ۸ میلیگرم |
| پسران ۱۴ تا ۱۸ سال | ۱۱ میلیگرم |
| مردان گیاه‌خوار | تقریباً ۲ برابر مقدار بالا |
| حد مجاز بالا (۱۴ سال به بالا) | ۴۵ میلیگرم؛ بیشتر از آن فقط با تجویز پزشک |
یک نکته که کمتر گفته می‌شود: طبق برگه تخصصی آهن NIH، مولتی‌ویتامین‌های مخصوص آقایان و سالمندان اغلب آهن کمتری دارند یا اصلاً آهن ندارند. این انتخاب عمدی است، چون بیشتر مردان به آهن اضافه نیاز ندارند. پس اگر مولتی‌ویتامین آقایان می‌خورید و آزمایشتان کمبود آهن نشان داده، باید جداگانه درباره قرص آهن تصمیم بگیرید.
کمبود آهن در مردان کمتر از زنان است، اما در گروه‌های زیر بیشتر دیده می‌شود و احتمال نیاز به قرص آهن برای مردان این گروه‌ها بالاتر است:
فهرست کامل این عوامل خطر در صفحه کمخونی فقر آهن مؤسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا (NHLBI) آمده است.
کمخونی فقر آهن در مرد بالغ را خودتان درمان نکنید
راهنمای انجمن گوارش بریتانیا (BSG) توصیه میکند در مردانی که تازه کمخونی فقر آهن در آن‌ها تشخیص داده شده، معمولاً آندوسکوپی و کولونوسکوپی اولین بررسی‌های گوارشی باشند. همین راهنما می‌گوید این کمخونی در مردان جوان کم پیش می‌آید، اما اگر دیده شد، همان بررسی‌ها لازم است. طبق NIH، تا ۶۰ درصد مبتلایان به سرطان روده بزرگ هنگام تشخیص کمبود آهن دارند. اگر قرص آهن بخورید و علت را پیدا نکنید، ممکن است مشکل اصلی پنهان بماند.
طبق مایو کلینیک، علائم رایج کمخونی فقر آهن این‌ها هستند: خستگی شدید و ضعف، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس یا تپش قلب هنگام فعالیت، سردرد و سرگیجه، سردی دست و پا، شکنندگی ناخن، کم‌اشتهایی، میل به جویدن یخ و بی‌قراری پاها. سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) ریزش موی بیشتر و وزوز گوش را هم جزو علائم آورده است. این علائم اختصاصی نیستند و فقط آزمایش خون می‌تواند کمبود آهن را ثابت کند.
برای تشخیص، پزشک معمولاً این آزمایش‌ها را درخواست میکند:
| آزمایش | چه چیزی را نشان می‌دهد | عدد راهنما در مردان |
|---|---|---|
| هموگلوبین (بخشی از CBC) | مقدار پروتئین حمل اکسیژن در خون | زیر ۱۳ گرم در دسی‌لیتر در مردان ۱۵ تا ۶۵ سال یعنی کمخونی |
| فریتین | ذخیره آهن بدن | زیر ۱۵ میکروگرم در لیتر: ذخیره تمام شده؛ زیر ۳۰: ذخیره کم |
| درصد اشباع ترانسفرین | آهن در دسترس برای خون‌سازی | زیر ۲۰ درصد نشانه کمبود آهن در دسترس است |
| MCV (اندازه گلبول قرمز) | کوچک یا بزرگ بودن گلبول‌ها | گلبول کوچک هم در فقر آهن دیده می‌شود و هم در تالاسمی مینور |
مرز کمخونی در جدول بالا بر اساس معیار سازمان جهانی بهداشت (WHO) است. محدوده طبیعی هموگلوبین در آزمایشگاه‌ها کمی فرق میکند؛ مایو کلینیک برای مردان حدود ۱۳٫۲ تا ۱۶٫۶ گرم در دسی‌لیتر را ذکر میکند. مرز ۱۵ میکروگرمی فریتین از راهنمای فریتین WHO و مرزهای ۳۰ میکروگرم و ۲۰ درصد از راهنمای BSG است. فریتین در عفونت و التهاب بالا می‌رود و ممکن است کمبود آهن را پنهان کند؛ به همین دلیل پزشک گاهی آزمایش‌ها را کنار هم تفسیر میکند.
همه کم‌خونی‌ها از کمبود آهن نیستند. کمبود ویتامین B12 یا فولات، بیماری‌های مزمن و تالاسمی هم کمخونی می‌دهند. قرص نوروبیون که B12 را کنار B1 و B6 دارد، فقط به کمخونی ناشی از کمبود B12 کمک میکند و کمخونی فقر آهن را درمان نمی‌کند. طبق مقاله آکادمی پزشکان خانواده آمریکا (AAFP)، در تالاسمی مینور فریتین معمولاً طبیعی یا بالاست. در بتاتالاسمی مینور، الکتروفورز هموگلوبین (افزایش HbA2) تشخیص را نشان می‌دهد، اما در آلفاتالاسمی مینور الکتروفورز اغلب طبیعی است و گاهی آزمایش ژنتیک لازم می‌شود. پس قرص برای کم خونی مردان باید بر اساس نوع کمخونی انتخاب شود، نه فقط عدد هموگلوبین.
فواید قرص آهن برای مردان فقط وقتی دیده می‌شود که بدن واقعاً کمبود آهن داشته باشد. در این حالت، اثرهای زیر قابل انتظار است:
دقت کنید که ریزش موی بیشتر آقایان از نوع ارثی است و علت آن کمبود آهن نیست. اگر خط رویش مویتان عقب می‌رود یا فرق سرتان کم‌پشت می‌شود، مقاله ریزش مو با الگوی مردانه را بخوانید و پیش از خرید قرص آهن، فریتین را بسنجید. اگر ذخیره آهن بدنتان کافی باشد، شواهدی نشان نمیدهد که قرص آهن انرژی یا قدرت بدنی اضافه بدهد؛ در عوض خطر انباشت آهن را بالا می‌برد. اگر آزمایشتان طبیعی است و خستگی ادامه دارد، علت آن را با پزشک بررسی کنید. برای آشنایی با مکمل‌هایی که برای رفع خستگی مطرح‌اند و محدودیت‌های آن‌ها، مقاله بهترین قرص انرژی زا برای آقایان را بخوانید.
قرص آهن با دوز درست و برای مدت محدود معمولاً بی‌خطر است، اما بی‌عارضه نیست. مهم‌ترین ضرر آن برای مردان، مصرف بدون آزمایش است. بدن راه مؤثری برای دفع آهن اضافه ندارد. مصرف طولانی و بی‌دلیل، به‌ویژه در افراد مستعد مثل مبتلایان به هموکروماتوز، ممکن است به انباشت آهن در بافت‌ها برسد.
ناراحتی معده، یبوست، تهوع، دل‌درد، استفراغ و اسهال عوارض رایج قرص آهن هستند و با دوزهای بالاتر بیشتر دیده می‌شوند. مصرف قرص همراه غذا این عوارض را کم میکند، اما طبق راهنمای BSG جذب آهن را به‌طور قابل توجهی، تا حدود ۷۵ درصد، پایین می‌آورد. تیره شدن مدفوع با قرص آهن طبیعی است؛ اما اگر مدفوع قیری، چسبنده و بدبو است یا با دل‌درد، سرگیجه یا خون همراه است، فوراً به پزشک مراجعه کنید. فهرست کامل و راه‌های کنترل آن‌ها را در مقاله عوارض قرص آهن ببینید. اگر یبوست یا دل‌درد اذیتتان کرد، قرص را خودسرانه قطع نکنید و با پزشک یا داروساز درباره کم کردن دوز یا تغییر نوع آهن صحبت کنید.
اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، مقاله تداخل دارویی قرص آهن را بخوانید یا فهرست داروهایتان را به داروساز نشان دهید.
قرص آهن را دور از دسترس کودکان نگه دارید. طبق NIH و هشدار رسمی روی محصولات آهن‌دار، مصرف تصادفی محصولات آهن‌دار یکی از علت‌های اصلی مسمومیت کشنده در کودکان زیر ۶ سال است.
برخی مردان حتی اگر احساس خستگی کنند، نباید بدون نظر پزشک قرص آهن بخورند. دو بیماری ارثی در این میان مهم‌ترند.
در هموکروماتوز، بدن به دلیل یک تغییر ژنتیکی بیش از نیاز آهن جذب میکند. طبق مؤسسه ملی دیابت، گوارش و کلیه آمریکا (NIDDK)، احتمال داشتن این جهش در زنان و مردان یکسان است، ولی مردان بیشتر دچار انباشت آهن و علائم آن می‌شوند. علائم معمولاً پیش از ۴۰ سالگی ظاهر نمی‌شوند و گاهی بیماری سال‌ها هیچ نشانه‌ای ندارد.
خستگی، درد مفاصل، دل‌درد، کاهش میل جنسی یا اختلال نعوظ و تیره شدن پوست از نشانه‌های آن هستند. طبق مایو کلینیک، اگر درمان نشود ممکن است به بیماری کبد، دیابت و مشکلات قلبی برسد. اگر این علائم را دارید، پیش از هر مکملی آهن و فریتین خونتان را بسنجید. اگر یکی از بستگان درجه یکتان هموکروماتوز دارد، درباره آزمایش اشباع ترانسفرین، فریتین و آزمایش ژنتیک با پزشک صحبت کنید.
درمان اصلی هموکروماتوز، خون‌گیری درمانی (فلبوتومی) است. طبق راهنمای درمان NIDDK، ابتدا هفته‌ای یک یا دو بار حدود نیم لیتر خون گرفته می‌شود و بعد از کم شدن آهن، فاصله‌ها بیشتر می‌شود. هر واحد خون حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیگرم آهن از بدن خارج میکند. طبق NHS، مبتلایان به هموکروماتوز باید از مصرف مکمل آهن و مکمل ویتامین C پرهیز کنند.
طبق مدلاین‌پلاس، تالاسمی در خاورمیانه و حاشیه مدیترانه شایع‌تر است و ایران هم از مناطق پرشیوع آن به شمار می‌رود. در تالاسمی مینور، گلبول‌های قرمز کوچک‌اند و هموگلوبین ممکن است کمی پایین باشد؛ برگه آزمایش شبیه فقر آهن به نظر می‌رسد، در حالی که ذخیره آهن طبیعی است. قرص آهن این کمخونی را درمان نمی‌کند و مصرف طولانی و بی‌دلیل آن ممکن است آهن را انباشته کند. مایو کلینیک می‌گوید تالاسمی خفیف درمان نمی‌خواهد و مکمل آهن فقط با توصیه پزشک مصرف شود. البته تالاسمی مینور و فقر آهن ممکن است همزمان وجود داشته باشند؛ اگر فریتین پایین باشد، پزشک ممکن است قرص آهن را برای دوره‌ای محدود تجویز کند و بعد آزمایش را تکرار کند. اگر آزمایش ازدواج یا آزمایش‌های قبلی شما تالاسمی مینور را نشان داده، این را به پزشک بگویید.
جز این دو گروه، مردانی که فریتین طبیعی یا بالا دارند، کسانی که مرتب تزریق خون دریافت می‌کنند و افرادی که همزمان چند مکمل آهن‌دار مصرف می‌کنند هم نباید خودسرانه قرص آهن بخورند.
قرص آهنی که برای یک نفر بهترین است، ممکن است برای دیگری مناسب نباشد. پیش از خرید به این پنج نکته دقت کنید:
محصولات زیر از گزینه‌های رایج قرص آهن برای مردان در داروخانه مهتاطب هستند. برخی از آن‌ها دارو و برخی مکمل غذایی‌اند. ترکیبات هر محصول بر اساس اطلاعات معرفی محصول یا سازنده آمده است؛ پیش از مصرف، برچسب بسته را با نتیجه آزمایش خود مقایسه کنید.
کپسول فلیپ ۳۰ محصول برند ایرانی های هلث است و در بسته ۳۰ عددی عرضه می‌شود. طبق معرفی محصول، ترکیب اصلی آن آهن و فولیک اسید است. فولیک اسید جذب آهن را بیشتر نمی‌کند و فقط وقتی سودمند است که کمبود فولات هم داشته باشید. این کپسول برای مردانی مناسب است که پزشک کمبود آهن، و در صورت لزوم کمبود فولات، را در آن‌ها تأیید کرده است. مقدار و مدت مصرف را پزشک تعیین میکند.
کپسول آهن فلیپ ۳۰ های هلث
ترکیب آهن و فولیک اسید در بسته ۳۰ عددی؛ مناسب مردانی که کمبود آهن آن‌ها با آزمایش تأیید شده است.
کپسول آهن فلیپ ۳۰ های هلثقرص اکتی آیرون از برند لیبرتی سوئیس است و در بسته ۳۰ عددی عرضه می‌شود. طبق معرفی محصول، در کنار آهن، ویتامین C، ال‌کارنیتین، عصاره چای سبز و چند ویتامین و ماده معدنی دیگر دارد. این ترکیبات اضافه نباید دلیل اصلی انتخاب قرص باشند؛ معیار اصلی، مقدار آهن و نیاز شماست. دقت کنید که پلی‌فنول‌های چای ممکن است جذب آهن را کم کنند، پس عصاره چای سبز در این ترکیب مزیت به حساب نمی‌آید. اگر به دنبال قرص اکتی ایرون برای مردان هستید، دقت کنید که این محصول خودش ترکیبی چندویتامینی است؛ پس آن را همزمان با مولتی‌ویتامین دیگری نخورید، مگر با نظر داروساز.
قرص اکتی آیرون لیبرتی سوئیس
آهن همراه ویتامین C و چند ویتامین و ماده معدنی دیگر؛ گزینه‌ای برای مردانی که کمبود آهن دارند و مولتی‌ویتامین جداگانه مصرف نمی‌کنند.
قرص اکتی آیرون لیبرتی سوئیسقرص برانسون آهن را همراه ویتامین C دارد. در معرفی محصول، این قرص پیوسته‌رهش ذکر شده است؛ یعنی آهن آن به‌تدریج آزاد می‌شود. قرص‌های پیوسته‌رهش ممکن است معده را کمتر اذیت کنند، اما لزوماً آهن بیشتری به بدن نمی‌رسانند. مقدار و مدت مصرف را پزشک یا داروساز بر اساس آزمایش تعیین میکند. مثل هر قرص آهن دیگری ممکن است عوارض گوارشی داشته باشد و پیش از مصرف باید کمبود آهن با آزمایش ثابت شده باشد.
قرص آهن با ویتامین C برانسون
ترکیب ساده آهن و ویتامین C با رهش تدریجی طبق معرفی محصول؛ برای مردانی که فقط به آهن نیاز دارند و ویتامین دیگری لازم ندارند.
قرص آهن با ویتامین C برانسونففول از شناخته‌شده‌ترین قرص‌های آهن است و بسیاری از آقایان می‌پرسند قرص فیفول برای مردان مناسب است یا نه. طبق بروشور رسمی نسخه اروپایی ففول اسپانسول، هر کپسول ۱۵۰ میلیگرم سولفات آهن خشک (معادل ۴۷ میلیگرم آهن عنصری) و ۰٫۵ میلیگرم فولیک اسید با رهش تدریجی دارد. کاربرد رسمی آن پیشگیری از کمبود آهن و فولیک اسید در بارداری، بعد از ۱۳ هفته اول، است. همین بروشور می‌گوید اگر کمبود ویتامین B12 دارید یا خودتان یا یکی از اعضای خانواده‌تان آهن اضافه (مثل هموکروماتوز) دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. تداخل آن با تتراسایکلین‌ها، آنتی‌اسیدها، تیروکسین، لوودوپا، داروهای صرع و پنی‌سیلامین هم در بروشور آمده است.
پس ففول برای مردان ممنوع نیست، اما فقط وقتی منطقی است که پزشک کمبود آهن را تأیید کرده و این ترکیب را مناسب بداند. ترکیب نسخه موجود در ایران را روی بسته بررسی کنید. نحوه درست خوردن آن را در مقاله طریقه مصرف کپسول فیفول ببینید.
قرص آهن ففول اینترافارم
ترکیب آهن و فولیک اسید با رهش تدریجی؛ برای مردان فقط با تأیید پزشک و پس از رد کمبود ویتامین B12.
قرص آهن ففول اینترافارمسیدرال فورت محصول شرکت ایتالیایی فارمانوترا است و مکمل غذایی به شمار می‌رود. طبق اطلاعات سازنده، هر کپسول ۳۰ میلیگرم آهن با فناوری سوکروزومیال و ۷۰ میلیگرم ویتامین C دارد و روزی یک کپسول، در هر ساعتی از روز، مصرف می‌شود. سازنده آن را برای معده کم‌آزارتر معرفی میکند، اما آن را درمان کمخونی معرفی نمی‌کند. مقدار آهن آن از بسیاری از قرص‌های آهن درمانی کمتر است؛ اینکه برای شما کافی است یا نه را پزشک بر اساس شدت کمبود تعیین میکند.
کپسول سیدرال فورت فارمانوترا
مکمل غذایی با ۳۰ میلیگرم آهن و ۷۰ میلیگرم ویتامین C در هر کپسول طبق سازنده؛ جایگزینی قرص آهن تجویزی با آن فقط با نظر پزشک.
کپسول سیدرال فورت فارمانوترا| محصول | ترکیب اصلی | نکته مهم برای آقایان |
|---|---|---|
| فلیپ ۳۰ های هلث | آهن و فولیک اسید | فولیک اسید فقط در کمبود فولات لازم است |
| اکتی آیرون لیبرتی سوئیس | آهن، ویتامین C، ال‌کارنیتین، عصاره چای سبز و چند ویتامین و ماده معدنی | همزمان با مولتی‌ویتامین دیگر مصرف نشود |
| برانسون | آهن و ویتامین C؛ پیوسته‌رهش طبق معرفی محصول | ترکیب ساده برای کسی که فقط آهن لازم دارد |
| ففول اینترافارم | در نسخه اروپایی: ۴۷ میلیگرم آهن و ۰٫۵ میلیگرم فولیک اسید با رهش تدریجی | کاربرد رسمی در بارداری؛ برای مردان فقط با نظر پزشک و پس از بررسی ویتامین B12 |
| سیدرال فورت | ۳۰ میلیگرم آهن سوکروزومیال و ۷۰ میلیگرم ویتامین C طبق سازنده | مکمل غذایی با آهن کمتر؛ جایگزینی قرص تجویزی فقط با نظر پزشک |
مشاوره و خرید از داروخانه اینترنتی مهتاطب
همه محصولات معرفی‌شده در مقالات مجله مهتاطب از داروخانه آنلاین مهتاطب (داروخانه شبانه‌روزی دکتر رویا میرنظامی) قابل خرید هستند. فهرست کامل محصولات قرص آهن را هم می‌توانید در فروشگاه ببینید.
برای مشاوره با داروساز و خرید قرص آهن برای مردان با شماره ۰۲۱-۶۵۳۸۹۶۹۳ تماس بگیرید یا در واتساپ، ایتا، روبیکا و تلگرام به شماره ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ پیام دهید. پیش از انتخاب محصول، لطفاً مقاله را کامل بخوانید و نتیجه آزمایش خود را همراه داشته باشید.
آهن با معده خالی بهتر جذب می‌شود. اگر معده‌تان اذیت شد، اول با پزشک یا داروساز درباره کم کردن دوز یا مصرف یک روز در میان صحبت کنید. طبق مدلاین‌پلاس، در صورت لزوم می‌توانید قرص را با مقدار کمی غذا بخورید. طبق مایو کلینیک، چای و قهوه را تا یک ساعت قبل و بعد از قرص آهن ننوشید. NHS این فاصله را ۲ ساعت توصیه میکند. برای جزئیات بیشتر مقاله بهترین زمان مصرف قرص آهن را بخوانید.
درباره ویتامین C دیدگاه‌ها یکسان نیست. مایو کلینیک می‌گوید مصرف قرص آهن با ویتامین C یا آب پرتقال ممکن است جذب را بیشتر کند. اما طبق راهنمای BSG، یک کارآزمایی بزرگ نشان داد افزودن ویتامین C نه پاسخ هموگلوبین را بهتر میکند و نه عوارض را کم میکند؛ به همین دلیل BSG آن را توصیه نمی‌کند. پس وجود ویتامین C در قرص آهن، مزیت درمانی اثبات‌شده‌ای نیست.
بعد از هر دوز آهن، هورمونی به نام هپسیدین بالا می‌رود و جذب دوز بعدی را کم میکند. در مطالعه‌ای روی زنان کم‌آهن، مصرف یک روز در میان، کل آهن جذب‌شده را بیشتر از مصرف روزانه کرد. مطالعه بعدی هم روی ۱۹ زن مبتلا به کمخونی فقر آهن نشان داد که با مصرف یک روز در میان، جذب هر دوز ۴۰ تا ۵۰ درصد بیشتر است. این مطالعات روی زنان انجام شده‌اند و نتایج بالینی هنوز قطعی نیست. راهنمای BSG مصرف یک قرص در روز را پیشنهاد میکند و اگر قرص تحمل نشد، مصرف یک روز در میان را. تصمیم نهایی با پزشک است.
طبق راهنمای BSG، پزشک در ۴ هفته اول پاسخ هموگلوبین را بررسی میکند. بعد از طبیعی شدن هموگلوبین هم، مصرف حدود ۳ ماه دیگر ادامه پیدا میکند تا ذخیره آهن پر شود. طبق NHS، بیشتر افراد بعد از ۳ تا ۴ هفته حال بهتری دارند، اما کل درمان معمولاً حدود ۶ ماه طول می‌کشد. پس از پایان دوره، آزمایش را تکرار کنید و بدون نظر پزشک مصرف را ادامه ندهید.
آهن غذا دو نوع است. آهن هم (heme) در گوشت قرمز، مرغ و ماهی وجود دارد و بدن آن را راحت‌تر جذب میکند. آهن غیرهم (non-heme) در حبوبات، آجیل، سبزی‌های برگ‌سبز و غلات غنی‌شده است و جذب کمتری دارد. طبق NIH، از رژیم غذایی مخلوط با گوشت حدود ۱۴ تا ۱۸ درصد آهن جذب می‌شود، در حالی که این رقم در رژیم گیاه‌خواری ۵ تا ۱۲ درصد است.
شاید شنیده باشید که «سازمان جهانی بهداشت خوردن ۵۰۰ گرم گوشت قرمز در هفته را لازم می‌داند». این برداشت درست نیست. صندوق جهانی تحقیقات سرطان (WCRF) توصیه میکند گوشت قرمز را به حداکثر ۳۵۰ تا ۵۰۰ گرم پخته در هفته محدود کنید. یعنی ۵۰۰ گرم سقف مصرف است، نه حداقل آن. برای بیشتر مردان، رژیمی متنوع با گوشت در همین حد، حبوبات و سبزی‌ها آهن کافی را تأمین میکند و به قرص آهن برای مردان نیازی نمی‌ماند.
برای جذب بهتر آهن گیاهی، آن را با منابع ویتامین C مثل گوجه‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای یا مرکبات بخورید. چای و قهوه را هم بلافاصله بعد از غذا ننوشید، چون ترکیب‌های پلی‌فنولی آن‌ها جذب آهن غیرهم را کم می‌کنند. مردان گیاه‌خوار تقریباً دو برابر دیگران آهن لازم دارند و بیشتر از بقیه ممکن است به مکمل نیاز پیدا کنند.
قرص آهن برای مردان دارویی برای درمان کمبود ثابت‌شده است، نه مکملی برای انرژی بیشتر. اگر خسته‌اید، اول آزمایش CBC و فریتین بدهید. اگر کمبود آهن تأیید شد، علت آن را با پزشک پیدا کنید و قرصی را انتخاب کنید که مقدار آهنش با نیاز شما بخواند و معده‌تان آن را تحمل کند. اگر هموکروماتوز یا تالاسمی مینور دارید، بدون نظر پزشک سراغ قرص آهن نروید.
فقط اگر آزمایش خون کمبود آهن را نشان دهد. مرد سالمی که غذای متنوع می‌خورد معمولاً به قرص آهن نیاز ندارد و مصرف بی‌دلیل آن ممکن است آهن را در بدن انباشته کند.
شواهد معتبری نشان نمیدهد که قرص آهن نعوظ یا میل جنسی را بهتر کند. برعکس، طبق NIDDK، آهن اضافه در هموکروماتوز ممکن است باعث کاهش میل جنسی یا اختلال نعوظ شود. اگر مشکل جنسی دارید، علت را با پزشک بررسی کنید.
در فهرست عوارض قرص آهن در منابع معتبری مثل NIH و NHS، افزایش وزن ذکر نشده است. کم‌اشتهایی از علائم کمخونی فقر آهن است و با درمان، اشتها ممکن است به حالت عادی برگردد.
پسران ۱۴ تا ۱۸ سال روزانه ۱۱ میلیگرم آهن لازم دارند و بیشتر آن را از غذا میگیرند. اگر نوجوانی کمخونی دارد، نوع و مقدار قرص را پزشک بر اساس آزمایش و سن او تعیین میکند و نباید خودسرانه قرص آهن بزرگسالان به او داد.
معمولاً ۳ تا ۶ ماه. مصرف تا حدود ۳ ماه بعد از طبیعی شدن هموگلوبین ادامه پیدا میکند تا ذخیره آهن پر شود؛ بعد از آن آزمایش را تکرار کنید و ادامه مصرف را به نظر پزشک بسپارید.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین به‌روزرسانی: ۱۳ مهر ۱۴۰۵
