دکتر رویا میرنظامی 
اگر پزشک گفته دیسک گردنتان ساییده یا بیرونزده است، طبیعی است که بخواهید بهترین قرص غضروفساز برای دیسک گردن را پیدا کنید. پاسخ صادقانه با تبلیغات فرق دارد: هیچ قرصی ثابت نکرده که دیسک گردن را دوباره بسازد. با این حال، انتخاب آگاهانه جلوی خرج بی‌فایده و عوارض قابل پیشگیری را می‌گیرد.
در این راهنما می‌بینید تحقیقات درباره گلوکوزامین، کندرویتین، کلاژن و MSM چه می‌گویند. سه قرص رایج را با معیار یکسان مقایسه می‌کنیم و می‌گوییم چه زمانی به جای قرص باید سراغ پزشک رفت.
پاسخ کوتاه
بهترین قرص غضروفساز برای دیسک گردن قرصی است که ترکیب و مقدار ماده مؤثرش روشن باشد، با داروها و بیماری‌های شما تداخل نداشته باشد و از آن انتظار معجزه نداشته باشید. قرص غضروف ساز معمولاً گلوکوزامین، کندرویتین، MSM یا کلاژن دارد. این مواد بیشتر برای آرتروز زانو بررسی شده‌اند، نه برای دیسک گردن. کاربردهای کلی این مکملها را در مقاله قرص غضروفساز برای چیست توضیح داده‌ایم.
از میان محصولات مهتاطب، اگر فقط می‌خواهید گلوکوزامین را با مقداری نزدیک به مطالعات امتحان کنید، قرص کارتیژن دی مکس نیچرز اونلی ساده‌ترین گزینه است. اگر ترکیب چندجزئی می‌خواهید، قرص کارتیژن فورت نیچرز اونلی گلوکوزامین، کندرویتین و MSM را با هم دارد. محدودیت هر کدام را پایین‌تر آورده‌ایم.
بین مهره‌های گردن بالشتک‌هایی به نام دیسک قرار دارد. دیسک فشار را جذب میکند و به گردن اجازه خم شدن و چرخیدن می‌دهد. با بالا رفتن سن، دیسک‌ها آب از دست می‌دهند و نازک‌تر میشوند. به گفته مایو کلینیک، دیسک‌های بیشتر افراد از حدود ۴۰ سالگی شروع به خشک شدن می‌کنند و بیش از ۸۵ درصد افراد بالای ۶۰ سال درجاتی از ساییدگی گردن (اسپوندیلوز گردنی) دارند. بیشتر این افراد هیچ علامتی ندارند.
برای همین، دیدن «بیرون‌زدگی دیسک» در گزارش ام‌آرآی همیشه به معنی پیدا شدن علت درد نیست. در مطالعه ام‌آرآی گردن روی ۱۲۱۱ فرد بدون علامت، حدود ۸۸ درصد برآمدگی دیسک داشتند؛ حتی در گروه ۲۰ تا ۳۰ ساله، ۷۳ درصد مردان و ۷۸ درصد زنان. پس گزارش ام‌آرآی را باید کنار معاینه پزشک تفسیر کرد.
درد عصبی وقتی شروع می‌شود که دیسک بیرونزده یا خار استخوانی به ریشه عصب یا نخاع فشار بیاورد. فشار روی ریشه عصب (رادیکولوپاتی گردنی) معمولاً درد تیرکشنده، سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی در شانه و دست ایجاد میکند. ساییدگی گردن از همان جنس فرسودگی است که در زانو به آرتروز می‌رسد؛ گزینه‌های دارویی آرتروز را در راهنمای قرص درمان آرتروز مرور کرده‌ایم.
اگر دنبال بهترین قرص غضروفساز برای دیسک گردن هستید، اول این را بدانید: دیسک بین مهره‌ای با غضروف سر زانو یکی نیست و تقریباً همه تحقیقات قرص‌های غضروفساز روی آرتروز زانو و لگن انجام شده است. پس هرجا ادعای «ترمیم دیسک» دیدید، بپرسید روی چه کسانی و کدام مفصل آزمایش شده است.
گلوکوزامین پرمصرف‌ترین ماده قرص‌های غضروفساز است. طبق گزارش مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا (NCCIH) درباره گلوکوزامین و کندرویتین برای آرتروز، نتایج تحقیقات روی آرتروز زانو ضد و نقیض است و راهنماهای درمانی هم با هم اختلاف دارند. کالج روماتولوژی آمریکا مصرف آن را برای آرتروز زانو توصیه نمی‌کند، ولی آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا آن را برای آرتروز خفیف تا متوسط زانو احتمالاً مفید می‌داند. برای مفاصل دیگر، شواهد خیلی کم است.
نزدیک‌ترین شاهد به ستون فقرات، یک کارآزمایی در نروژ است. در این کارآزمایی گلوکوزامین برای کمردرد مزمن، ۲۵۰ نفر با کمردرد مزمن و ساییدگی مهره‌های کمر ۶ ماه روزی ۱۵۰۰ میلی‌گرم گلوکوزامین یا دارونما خوردند. درد و ناتوانی دو گروه تفاوت معناداری نداشت. این مطالعه درباره گردن نیست، ولی نشان می‌دهد انتظار بازسازی دیسک از این قرصها واقع‌بینانه نیست.
کندرویتین بخشی از ساختار غضروف است و به مقاومت آن در برابر فشار کمک میکند. طبق همان گزارش NCCIH، کندرویتین در برخی مطالعات آرتروز زانو و دست درد را کم کرده، ولی نتایج یکدست نیست و کیفیت برندهای مختلف با هم فرق دارد. برای دیسک گردن مطالعه قابل اتکایی در دست نیست. جزئیات این دو ماده را در مقاله قرص گلوکوزامین کندرویتین آورده‌ایم.
کلاژن پروتئین اصلی بافت‌های همبند است و در ساختار دیسک هم وجود دارد. یک متاآنالیز مکمل کلاژن در آرتروز نشان داد کلاژن خوراکی درد و خشکی آرتروز را کمی کم میکند. اما بررسی بعدی نتیجه گرفت که شواهد اثر کلاژن بر علائم آرتروز هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نیست. هیچ‌کدام از این مطالعات روی دیسک گردن نبوده‌اند؛ پس ادعای «ترمیم دیسک با کلاژن نوع ۲» را جدی نگیرید. اگر کلاژن را برای مفاصل در نظر دارید، راهنمای قرص کلاژن برای مفاصل را ببینید.
MSM یا متیل‌سولفونیل‌متان ترکیبی گوگرددار است که در بسیاری از قرص‌های ترکیبی دیده می‌شود. یک مرور سیستماتیک MSM در درمان آرتروز شواهد قطعی برای اثر آن پیدا نکرد. در این مطالعات عارضه جدی گزارش نشد و بیشتر عوارض، گوارشی یا پوستی و خفیف بود.
ویتامین D به بدن کمک میکند کلسیم را جذب کند و استخوان محکم بسازد. نیاز روزانه بیشتر بزرگسالان ۶۰۰ واحد بین‌المللی است. اگر کمبود دارید، جبران آن برای استخوان‌ها مفید است، ولی شواهدی در دست نیست که ویتامین D، روی یا منگنز دیسک گردن را ترمیم کنند. پیش از مصرف مقدار زیاد، با آزمایش خون و نظر پزشک پیش بروید. نشانه‌های کمبود ویتامین D را در مقاله جداگانه‌ای توضیح داده‌ایم.
ماده مؤثر با اثر محصول یکی نیست. نتیجه یک مطالعه درباره گلوکوزامین یا کلاژن ثابت نمی‌کند هر محصولی که آن ماده را دارد همان اثر را دارد. مقدار، شکل شیمیایی و کیفیت ساخت محصولات با هم فرق میکند.
پیش از اینکه سراغ برند بروید، این پنج نکته را روی جعبه و در شرایط خودتان چک کنید:
با این معیارها، بهترین قرص غضروفساز برای دیسک گردن برای یک نفر ممکن است ساده‌ترین محصول باشد و برای دیگری اصلاً مکمل نباشد.
برای انتخاب بهترین قرص غضروفساز برای دیسک گردن، سه محصول رایج را کنار هم گذاشته‌ایم. اطلاعات هر محصول از مشخصات منتشرشده آن آمده است. فرمول‌ها ممکن است تغییر کنند؛ پیش از خرید، اعداد را با برچسب جعبه تطبیق دهید.
کارتیژن دی مکس ساخت ایران است و بسته ۳۰ عددی دارد. طبق جدول ترکیبات، هر قرص حدود ۱۵۰۰ میلی‌گرم گلوکوزامین سولفات (به شکل نمک پتاسیم کلراید) و ۲۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین D3 دارد. این قرص کندرویتین ندارد.
نقطه قوت: ترکیب ساده با یک ماده اصلی، در مقداری نزدیک به مطالعات. محدودیت: شواهد گلوکوزامین برای دیسک گردن ضعیف است و ویتامین D آن حدود یک‌سوم نیاز روزانه بزرگسالان است.
مصرف: معمولاً روزی یک قرص؛ دستور روی بسته ملاک است.
قرص کارتیژن دی مکس نیچرز اونلی
ساده‌ترین گزینه برای کسی که می‌خواهد گلوکوزامین را با مقداری نزدیک به مطالعات امتحان کند. افراد دیابتی یا دارای حساسیت به صدف، پیش از مصرف با داروساز مشورت کنند.
قرص کارتیژن دی مکس نیچرز اونلیکارتیژن فورت هم ساخت ایران و ۳۰ عددی است. طبق مشخصات محصول، گلوکوزامین، کندرویتین و MSM را همراه با روی، سلنیوم، منگنز، مس، کروم، بور و ویتامین‌های D3، E و C دارد. هر قرص ۳ میلی‌گرم منگنز دارد، اما مقدار گلوکوزامین و کندرویتین را باید روی برچسب ببینید تا بدانید با ۱۵۰۰ میلی‌گرم مطالعات چقدر فاصله دارد.
نقطه قوت: سه ماده رایج غضروفساز در یک قرص. محدودیت: اگر مولتی‌ویتامین هم می‌خورید، مقدار روی، سلنیوم و ویتامین D دو محصول جمع می‌شود؛ جمع آن را با داروساز حساب کنید.
قرص کارتیژن فورت نیچرز اونلی
ترکیب گلوکوزامین، کندرویتین و MSM به همراه چند ویتامین و ماده معدنی؛ مناسب کسی که محصول چندجزئی می‌خواهد و مکمل مشابه دیگری مصرف نمی‌کند.
قرص کارتیژن فورت نیچرز اونلی
فلکس ۷ با لیسانس برند آلمانی یوروویتال در ایران تولید می‌شود و بسته ۶۰ عددی دارد. طبق صفحه کپسول فلکس ۷ در سایت سازنده، این کپسول گلوکوزامین سولفات، کندرویتین، MSM، غضروف کوسه‌ماهی، عصاره کندر، عصاره آناناس (بروملین)، کورکومین و ویتامین‌های D و C دارد. بزرگسالان روزی ۲ کپسول همراه غذا می‌خورند. کلاژن جزو ترکیبات اعلام‌شده آن نیست.
طبق جدول ترکیباتی که داروخانه‌ها منتشر کرده‌اند، ۲ کپسول روزانه حدود ۵۰۰ میلی‌گرم گلوکوزامین، ۲۰۰ میلی‌گرم کندرویتین و ۱۰۰ میلی‌گرم MSM دارد؛ یعنی گلوکوزامین آن یک‌سوم مقدار مطالعات است.
سازنده این موارد را منع مصرف یا نیازمند احتیاط اعلام کرده است:
سازنده همچنین توصیه کرده بین این کپسول و آنتی‌بیوتیک‌ها ۲ ساعت و بین آن و لووتیروکسین یا مسکن‌های ضدالتهاب ۴ ساعت فاصله باشد.
موجودی این کپسول را پیش از خرید از مشاوران داروخانه بپرسید.
| محصول | مواد اصلی | گلوکوزامین در مصرف روزانه | ویتامین D در مصرف روزانه | تعداد در بسته | مهم‌ترین نکته |
|---|---|---|---|---|---|
| قرص کارتیژن دی مکس نیچرز اونلی | گلوکوزامین سولفات، ویتامین D3 | حدود ۱۵۰۰ میلی‌گرم | ۲۰۰ واحد | ۳۰ قرص | ساده‌ترین ترکیب؛ کندرویتین ندارد |
| قرص کارتیژن فورت نیچرز اونلی | گلوکوزامین، کندرویتین، MSM، مواد معدنی و ویتامین‌ها | روی برچسب ببینید | روی برچسب ببینید | ۳۰ قرص | با مولتی‌ویتامین دیگر جمع نشود |
| کپسول فلکس ۷ یوروویتال | گلوکوزامین، کندرویتین، MSM، غضروف کوسه، کندر، بروملین، کورکومین، ویتامین C و D3 | حدود ۵۰۰ میلی‌گرم | حدود ۴۰۰ واحد | ۶۰ کپسول | فهرست منع مصرف طولانی |
خبر خوب این است که بیشتر دردهای دیسک گردن خودبه‌خود یا با درمان ساده بهتر میشوند. طبق کلیولند کلینیک، در رادیکولوپاتی گردنی بیش از ۸۵ درصد موارد بدون درمان خاصی طی ۸ تا ۱۲ هفته بهتر میشوند و حدود ۹۰ درصد بیماران با درمان غیرجراحی نتیجه خوب تا عالی می‌گیرند.
آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا درمان اولیه عصب تحت فشار در گردن را غیرجراحی می‌داند:
بازگشت درد هم شایع است، پس ورزش‌های تقویتی را بعد از بهتر شدن ادامه دهید. گزینه‌های دیگر غیر از قرص را در مقاله جایگزین قرص غضروفساز مرور کرده‌ایم.
طبق گزارش NCCIH، در مطالعات بزرگ مشکل ایمنی مهمی برای گلوکوزامین و کندرویتین دیده نشده است. شایع‌ترین عوارضی که کلیولند کلینیک برای مکمل گلوکوزامین و کندرویتین فهرست کرده، ناراحتی معده، تهوع، اسهال و یبوست است. کهیر، خارش یا تورم صورت و لب نشانه حساسیت است و باید فوراً به پزشک گفته شود.
پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید اگر:
فهرست کامل‌تر را در مقاله عوارض قرص غضروف ساز آورده‌ایم.
نکات بیشتر را در راهنمای طریقه مصرف قرص غضروفساز ببینید.
قرص غضروفساز جای معاینه را نمی‌گیرد. مایو کلینیک بی‌حسی یا ضعف ناگهانی و اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع را دلیل مراجعه فوری می‌داند. اگر هر کدام از این علائم را دارید، معطل نکنید:
اگر درد تیرکشنده به دست بیش از یک هفته ادامه داشت، حتی بدون این علائم، به پزشک مراجعه کنید.
خرید و مشاوره از داروخانه آنلاین مهتاطب
محصولاتی که در این مقاله با دکمه خرید معرفی شده‌اند از داروخانه آنلاین مهتاطب قابل سفارش‌اند. برای انتخاب محصول مناسب یا پرسش درباره تداخل با داروهایتان، با داروسازان ما در تماس باشید.
مشاوره در واتساپ، ایتا و روبیکا: ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ · تلفن: ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳
خیر؛ شواهد معتبری وجود ندارد که این قرصها دیسک ساییده یا بیرونزده را بازسازی کنند. بیشتر تحقیقات روی آرتروز زانو بوده و نتیجهشان هم یکدست نیست. در کارآزمایی کمردرد هم گلوکوزامین بهتر از دارونما عمل نکرد.
این مکملها اثر فوری ندارند و ممکن است چند هفته طول بکشد تا اثرشان معلوم شود. اگر بعد از حدود ۳ ماه مصرف منظم تغییری حس نکردید، بعید است ادامه دادن کمکی کند؛ با داروساز مشورت کنید.
افزایش وزن جزو عوارض شناختهشده گلوکوزامین و کندرویتین در منابع معتبر نیست و این قرصها کالری قابل توجهی ندارند. توضیح کامل را در مقاله آیا قرص غضروفساز چاقکننده است ببینید.
در بزرگسالان نه. قد بعد از بسته شدن صفحههای رشد استخوان در پایان بلوغ بیشتر نمیشود و این مکملها برای رشد قد ساخته نشدهاند. به کودکان و نوجوانان هم بدون نظر پزشک مکمل ندهید. جزئیات را در مقاله آیا قرص غضروف ساز برای افزایش قد تاثیر دارد ببینید.
کشور سازنده بهتنهایی ملاک نیست. برخی برندهای خارجی، از جمله یوروویتال، در ایران و با لیسانس تولید میشوند. مهمتر از برند، مقدار روشن ماده مؤثر روی برچسب، کد بهداشتی و تناسب ترکیب با شرایط و داروهای شماست.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵
