
دکتر رویا میرنظامی
اگر هر چه میخورید وزنتان بالا نمیرود، احتمالاً اسم قرص مخمر آبجو را زیاد شنیدهاید. این مکمل یکی از پرسؤالترین گزینهها برای کماشتهایی و لاغری است، اما درباره اثرش اغراق زیادی وجود دارد.
در این مقاله بیتعارف توضیح میدهیم مخمر آبجو برای چاقی چه کاری از دستش برمیآید و چه کاری نه، چقدر میشود از آن انتظار داشت، چطور مصرفش کنید و چه کسانی نباید سراغش بروند. در پایان هم قرصهای مخمر آبجوی داروخانه مهتاطب را با معیار یکسان مقایسه کردهایم.
پاسخ کوتاه
مخمر آبجو برای چاقی اثر مستقیم ندارد؛ یعنی چربی یا عضله نمیسازد و کالری قابلتوجهی هم به بدن نمیدهد. تنها راهی که میتواند به افزایش وزن کمک کند، بهتر شدن اشتهاست. اگر اشتها بیشتر شود و شما واقعاً بیشتر غذا بخورید، وزن بالا میرود.
این اثر هم بیشتر در کسانی محتمل است که ویتامینهای گروه B یا روی را کم دریافت میکنند. کمبود تیامین (ویتامین B1) در مراحل اول ممکن است با بیاشتهایی و کاهش وزن همراه باشد. کمبود روی (زینک) هم، بهویژه در کودکان، میتواند اشتها را کم کند. مخمر آبجو منبع طبیعی ویتامینهای گروه B است و بعضی برندها روی هم به فرمولشان اضافه کردهاند.
در منابع علمی معتبر، کارآزمایی بالینیای روی انسان پیدا نکردیم که اثر قرص مخمر آبجو را بر افزایش وزن افراد لاغر سنجیده باشد. شواهد موجود محدود است:
پس اگر کسی با مصرف مخمر آبجو اشتهای بهتری پیدا کند، این نتیجه به علت کماشتهایی خود او بستگی دارد و قابل تعمیم به همه نیست.
مخمر آبجو با آبجو فرق دارد
بخشی از کسانی که درباره «آبجو برای چاقی» جستوجو میکنند، در واقع دنبال مخمر آبجو هستند. آبجو نوشیدنی الکلی است و بخش زیادی از کالریاش از الکل میآید. طبق اطلاعات NHS درباره کالری الکل، هر گرم الکل حدود ۷ کیلوکالری دارد و یک پاینت (حدود ۵۶۸ میلیلیتر) آبجوی ۵ درصد تا ۲۲۲ کیلوکالری انرژی دارد. قرص مخمر آبجو الکل ندارد و از سلولهای خشکشده مخمر ساخته میشود. ماءالشعیر هم با مخمر آبجو یکی نیست.
مخمر آبجو سلولهای خشکشده قارچی تکسلولی به نام ساکارومایسس سرویزیه (Saccharomyces cerevisiae) است که در فرایند تهیه آبجو جمعآوری میشود. در مکملها، این سلولها خشک و غیرفعال شدهاند. ترکیبات اصلی آن طبق مرجع سلامت Avera درباره مخمر آبجو اینهاست:
نقش هر کدام از این ویتامینها و علائم کمبودشان را در مطلب ویتامینهای گروه B جداگانه توضیح دادهایم. خیلیها هم میپرسند خود ویتامینها وزن را بالا میبرند یا نه؛ پاسخ این سؤال را در مقاله مولتی ویتامین چاق کننده است؟ بخوانید.

هر نوع مخمری برای رشد به محیطی پر از قند و مواد مغذی نیاز دارد. مخمر آبجو در محیطی غنی از مالت جو تکثیر میشود. پس از پایان تخمیر آبجو، مخمر را از مایع جدا میکنند و با غلتک خشک میکنند. در همین مرحله سلولها غیرفعال میشوند. طعم مخمر آبجو معمولاً تلخ است؛ به همین دلیل پودر آن را بیشتر با ماست، شیر یا آبمیوه مخلوط میکنند.

عدد قابل اعتمادی وجود ندارد. ادعاهایی مثل «۳ کیلو در یک ماه» پشتوانه علمی ندارند، چون اصلاً مطالعهای چنین چیزی را اندازه نگرفته است.
حساب سادهاش این است: قرصهایی که در یک روز مصرف میکنید روی هم چند گرم بیشتر نیستند و انرژیشان تقریباً به اندازه یک قاشق چایخوری شکر یا کمتر است. وزن فقط وقتی بالا میرود که بیشتر از نیاز بدنتان کالری بخورید. سرویس سلامت ملی بریتانیا برای افزایش وزن سالم پیشنهاد میکند روزانه حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ کیلوکالری به غذای خود اضافه کنید.
مخمر آبجو برای چاقی در بهترین حالت فقط کمک میکند این مقدار اضافه را راحتتر بخورید. اینکه در نهایت چند کیلو وزن بگیرید، به وزن فعلی، علت لاغری، مقدار غذا و میزان تحرک شما بستگی دارد.
برای چیدن برنامه غذایی متعادل، راهنمای رژیم غذایی سالم در بزرگسالان را ببینید. اگر نمیتوانید از غذا پروتئین کافی بگیرید، پودر پروتئین برای چاقی گزینه کمکی خوبی است. اگر به مکملهای غذایی طبیعی علاقه دارید، مطلب پودر جوانه گندم برای چاقی را هم بخوانید.
هیچ مطالعهای زمان مشخصی برای اثر قرص مخمر آبجو تعیین نکرده است. عددهایی مثل «۷ تا ۱۴ روز» یا «۲۰ تا ۶۰ روز» که در اینترنت دیده میشود، از تجربههای شخصی یا حدس آمدهاند.
برای اینکه بفهمید قرص مخمر آبجو برای چاقی در بدن شما مؤثر است یا نه، این کارها را انجام دهید:
نه. بسیاری از کسانی که قرص مخمر آبجو برای چاقی صورت میخرند، انتظار دارند فقط صورتشان پر شود. اما هیچ مکملی نمیتواند چربی را فقط به صورت، پایینتنه یا عضو خاصی ببرد. وقتی وزن اضافه میکنید، بدن چربی را بر اساس الگوی خودش ذخیره میکند.
این الگو تا حد زیادی ژنتیکی است و بین زن و مرد هم فرق دارد. در یک مرور علمی درباره ژنتیک توزیع چربی آمده است که در یک مطالعه خانوادگی، ژنتیک حدود ۵۶ درصد از تفاوت چربی احشایی (چربی دور اندامهای داخلی) را توضیح میداد. پس اگر صورتتان لاغر است، تنها راه پرتر شدن آن افزایش وزن کلی بدن است. بعضی افراد زودتر در صورت و بعضی در شکم یا ران وزن میگیرند.
مقدار مصرف مخمر آبجو برای چاقی در برندهای مختلف یکسان نیست، چون مقدار مخمر و ترکیبات همراه در هر قرص فرق دارد. همیشه طبق برچسب همان محصول مصرف کنید و دو برند مخمر را همزمان نخورید. میتوانید چند روز اول با دوز کمتر شروع کنید و کمکم به دوز برچسب برسید تا نفخ احتمالی قابلتحملتر باشد.
بیشتر تولیدکنندهها مصرف قبل از وعدههای اصلی را توصیه میکنند؛ معمولاً نیم ساعت تا یک ساعت قبل از ناهار و شام. منطق این توصیه این است که اثر احتمالی قرص بر اشتها پیش از غذا خوردن باشد. قرص را با یک لیوان آب بخورید.
مصرف کوتاهمدت در حد چند ماه برای بیشتر بزرگسالان سالم مشکلی ایجاد نمیکند. مخمر آبجو در سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) جزو مواد «عموماً ایمن» (GRAS) طبقهبندی شده است. در صفحه قرص بیرهف پلاس، دوره مصرف ۲ تا ۳ ماه و حداکثر دو دوره در سال ذکر شده است. اگر بعد از یک دوره کامل نتیجهای نگرفتید، دوره بعدی را بدون مشورت شروع نکنید.

اگر تصمیم گرفتید مخمر آبجو برای چاقی را امتحان کنید، جدول زیر کمک میکند انتخاب واقعبینانهتری داشته باشید. اطلاعات از صفحه هر محصول در مهتاطب (مهر ۱۴۰۵) برداشته شده است. ستون «هر بسته چند روز» را ما از روی تعداد قرص و مقدار مصرف برچسب حساب کردهایم تا هزینه یک دوره کامل را راحتتر تخمین بزنید. قیمت و موجودی روز را در صفحه هر محصول ببینید.
| محصول (کشور سازنده) | تعداد در بسته | مصرف روزانه طبق برچسب | هر بسته چند روز | ترکیبات همراه ذکرشده |
|---|---|---|---|---|
| هلث اید انگلیس | ۶۰ عدد | ۶ تا ۸ عدد، نیم ساعت قبل از وعدههای اصلی | حدود ۷ تا ۱۰ روز | ذکر نشده |
| بیرهف پلاس یوروویتال ایران (تحت لیسانس آلمان) | ۶۰ عدد | ۴ عدد، ۲ عدد یک ساعت قبل از ناهار و ۲ عدد قبل از شام | حدود ۱۵ روز | ویتامینهای B2، B5، B6، B7، B12 و روی |
| ویتافلش ایران | ۱۰۰ عدد | ۶ عدد، ۲ عدد قبل از هر وعده اصلی | حدود ۱۶ روز | ویتامینهای گروه B (از جمله نیاسین، بیوتین و فولیک اسید)، روی و منیزیم |
| بایوکلینیک ایران | ۶۰ عدد (۵۰۰ میلیگرم مخمر در هر قرص) | ۲ تا ۶ عدد همراه مایعات | حدود ۱۰ تا ۳۰ روز | ذکر نشده |
نکته کاربردی: بستههای ۶۰ عددی با دوز بالا زود تمام میشوند. برای مثال، بسته هلث اید با مصرف ۶ تا ۸ قرص در روز فقط حدود ۷ تا ۱۰ روز کافی است؛ پس برای یک دوره دو ماهه حدود ۶ تا ۸ بسته لازم دارید. همین حساب را پیش از خرید برای هر برند انجام دهید.
محصول برند انگلیسی هلث اید در بسته ۶۰ عددی است. طبق صفحه محصول، افراد بالای ۶ سال روزانه ۶ تا ۸ قرص را نیم ساعت قبل از وعدههای اصلی مصرف میکنند. در همان صفحه، مصرف آن برای کسانی که داروی ضدافسردگی میخورند منع شده و در بارداری و شیردهی فقط با تأیید پزشک توصیه شده است. با این حال، مصرف برای کودکان را فقط با نظر پزشک شروع کنید؛ گزینههای مخصوص بچهها را در مطلب مکمل افزایش وزن کودکان بررسی کردهایم.

قرص مخمر آبجو هلث اید
مکمل مخمر آبجوی انگلیسی برای بزرگسالانی که با وجود غذای کافی در دسترس، کماشتها هستند؛ مصرف طبق برچسب و قبل از وعدههای اصلی.
قرص مخمر آبجو هلث ایدمحصول ایرانی یوروویتال، تحت لیسانس آلمان، در بسته ۶۰ عددی است. طبق صفحه محصول، علاوه بر مخمر آبجو، ویتامینهای B2، B5، B6، B7، B12 و روی دارد. روش مصرف آن ۲ قرص یک ساعت قبل از ناهار و ۲ قرص یک ساعت قبل از شام، همراه آب کافی است. وجود روی و ویتامین B12 در فرمول، برای کسانی که غذای محدودی میخورند یا گوشت کمی مصرف میکنند، امتیاز به حساب میآید.
قرص بیرهف پلاس (مخمر آبجو) یوروویتال
ترکیب مخمر آبجو با ویتامینهای گروه B و روی؛ مناسب کسانی که میخواهند در کنار مخمر، این ریزمغذیها را هم دریافت کنند.
قرص بیرهف پلاس (مخمر آبجو) یوروویتالمحصول ایرانی ویتافلش در بسته ۱۰۰ عددی است. طبق صفحه محصول، علاوه بر مخمر، ویتامینهای گروه B (از جمله نیاسین، بیوتین و فولیک اسید)، روی و منیزیم دارد. روش مصرف آن ۲ قرص قبل از هر وعده اصلی (صبحانه، ناهار و شام) است. بهخاطر تعداد بیشتر قرص، هر بسته حدود ۱۶ روز کافی است.
قرص مخمر آبجو ویتافلش
مخمر آبجو همراه ویتامینهای گروه B، روی و منیزیم در بسته ۱۰۰ عددی؛ برای کسانی که دوره مصرف طولانیتری در نظر دارند.
قرص مخمر آبجو ویتافلشمحصول ایرانی بایوکلینیک در بسته ۶۰ عددی است و هر قرص آن ۵۰۰ میلیگرم مخمر آبجو دارد. طبق صفحه محصول، روزانه ۲ تا ۶ قرص همراه مایعات مصرف میشود. دامنه دوز آن انعطاف بیشتری دارد و امکان شروع با دوز کمتر را میدهد.
قرص مخمر آبجو ۵۰۰ میلیگرم بایوکلینیک
قرص ساده مخمر آبجو با مقدار مشخص ۵۰۰ میلیگرم در هر قرص؛ مناسب کسانی که دوز را تدریجی بالا میبرند.
قرص مخمر آبجو ۵۰۰ میلیگرم بایوکلینیکهمه قرصهای مخمر و دیگر مکملهای افزایش اشتها را در دسته قرص اشتها آور داروخانه مهتاطب میبینید. اگر دنبال گزینههایی غیر از مخمر هستید، فهرست قرص چاقی و مقالههای بهترین قرص برای چاق شدن و بهترین قرص چاقی ایرانی را ببینید. برای ترکیب مکملها در یک برنامه منظم هم پکیج افزایش وزن را معرفی کردهایم.
مصرف مخمر آبجو برای چاقی در بیشتر افراد عارضه جدی ندارد. شایعترین عوارض گوارشی و خفیفاند:
اگر بعد از مصرف کهیر، خارش، تنگی نفس یا تورم صورت و لب پیدا کردید، مصرف را قطع کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشانه حساسیت به مخمر باشند.
پیش از مصرف مخمر آبجو این موارد را بررسی کنید
مخمر آبجو برای چاقی در کسانی که فقط کماشتها هستند امتحان میشود، نه برای لاغری بیدلیل. سرویس سلامت ملی بریتانیا توصیه میکند در این موارد به پزشک مراجعه کنید:
در این شرایط پیدا کردن علت اصلی، مثل مشکلات تیروئید، گوارش یا عفونتها، از هر مکملی مهمتر است. اگر کودکی کماشتهاست یا وزنگیریاش از همسنهایش عقب است، پیش از هر مکملی او را نزد پزشک ببرید.
بهتنهایی نه. کالری قرصها ناچیز است و فقط اگر اشتها را بیشتر کند و شما بیشتر غذا بخورید، وزن بالا میرود. اثر آن در افراد مختلف یکسان نیست و هیچ مطالعه انسانی معتبری این اثر را تأیید نکرده است.
هیچ مطالعهای زمان مشخصی تعیین نکرده است. تغییر اشتها و وزن را طی چند هفته مصرف منظم بسنجید و اگر تغییری ندیدید، با داروساز یا پزشک مشورت کنید.
بیشتر برچسبها مصرف نیم ساعت تا یک ساعت قبل از وعدههای اصلی را توصیه میکنند تا اثر احتمالی قرص بر اشتها پیش از غذا باشد. همیشه طبق برچسب همان محصول عمل کنید.
خود قرص اثر برگشتی ندارد. وزنی که با بیشتر خوردن اضافه شده، اگر بعد از قطع مکمل دوباره کمتر غذا بخورید، کم میشود. برای ماندگاری نتیجه، عادت غذایی جدید را حفظ کنید.
ماده اصلی هر دو یکی است. پودر را میتوان با ماست، شیر یا آبمیوه مخلوط کرد، ولی طعم تلخی دارد. قرص مصرف راحتتر و دوز دقیقتری دارد. در هر دو حالت مقدار مصرف را طبق برچسب همان محصول رعایت کنید.
نه. خمیرمایه نان مخمر زندهای است که برای ور آوردن خمیر ساخته میشود و برای مصرف بهعنوان مکمل غذایی طراحی نشده است. مخمر آبجوی داخل قرصها غیرفعال و برای خوردن آماده شده است.

مشاوره با داروساز داروخانه آنلاین مهتاطب
محصولات معرفیشده در مجله مهتاطب از داروخانه اینترنتی و شبانهروزی مهتاطب عرضه میشوند. اگر نمیدانید مخمر آبجو با داروهای شما تداخل دارد یا کدام محصول برایتان مناسبتر است، با شماره ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳ تماس بگیرید یا در واتساپ و تلگرام به شماره ۰۹۳۵۸۳۴۳۶۱۲ پیام دهید.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین بهروزرسانی: ۱۵ مهر ۱۴۰۵


