دکتر رویا میرنظامی 
شربت مولتی ویتامین بزرگسالان بیشتر به کار کسانی می‌آید که قورت دادن قرص برایشان سخت است، غذای کم‌تنوعی می‌خورند یا شکل مایع را راحت‌تر مصرف می‌کنند. مشکل اینجاست که بیشتر شربتهای مولتی ویتامین بازار برای کودکان ساخته شده‌اند و فقط روی برچسب بعضی از آنها مقدار مصرف بزرگسال هم آمده است. در این راهنما، شربتهای موجود در مهتاطب را با معیارهای یکسان کنار هم گذاشته‌ایم: دوز بزرگسال، آهن، قند و مواد حساسیت‌زا، و اینکه هر شیشه چند روز کافی است.
شربت مولتی ویتامین بزرگسالان جای غذای متنوع را نمی‌گیرد و اثرش در پیشگیری از بیماری‌های مزمن ثابت نشده است. اگر قرص برایتان سخت است یا تغذیه محدودی دارید، شربتی بخرید که روی برچسبش دوز بزرگسال آمده باشد. از شربتهای این مقاله، مولتی سانستول پلاس زینک گزینه بدون آهن برای مصرف عمومی است، ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتال ترکیب کامل‌تری با آهن و ید دارد و فروگلوبین ب۱۲ برای کسی است که به تشخیص پزشک به آهن بیشتری نیاز دارد. پیش از خرید، تداخل شربت با داروهایتان را از داروساز بپرسید.
شربت مولتی ویتامین بزرگسالان همان مکمل مولتی ویتامین است، فقط به شکل مایع. فرق اصلی آن با قرص در شکل مصرف است، نه در اثر. مولتی ویتامین جای غذای متنوع را نمی‌گیرد و برای پیشگیری از بیماری هم شواهد کافی ندارد. کارگروه خدمات پیشگیری آمریکا (USPSTF) در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد شواهد برای سنجیدن فایده و ضرر مولتی ویتامین در پیشگیری از بیماری قلبی و سرطان کافی نیست.
با این حال، شکل مایع برای این گروه‌ها مصرف را آسان‌تر می‌کند:
اگر خستگی، رنگ‌پریدگی یا بی‌اشتهایی طولانی دارید، اول علت را با آزمایش پیدا کنید. کم‌خونی، کمبود B12 یا کم‌کاری تیروئید با یک شربت تقویتی عمومی درمان نمی‌شود.
برای مقایسه شربت مولتی ویتامین بزرگسالان، به تعداد ویتامین‌های روی جعبه بسنده نکنید. این موارد را روی برچسب یا صفحه محصول ببینید:
همه شربتهای موجود را می‌توانید در دسته شربت مولتی ویتامین فروشگاه مهتاطب کنار هم ببینید.
«بهترین» شربت مولتی ویتامین بزرگسالان برای همه یکی نیست و به نیاز شما بستگی دارد. چهار شربت زیر در ۴ آبان ۱۴۰۵ در مهتاطب موجود بودند و در اطلاعات محصولشان مقدار مصرف برای بزرگسال یا افراد ۱۳ سال به بالا آمده است. ترکیب و دوزها از اطلاعات محصول نقل شده‌اند. فرمول ممکن است تغییر کند، پس برچسب همان بسته‌ای را که می‌خرید هم بخوانید.
این شربت با نام تجاری تاکدا عرضه می‌شود و طبق اطلاعات محصول، کشور سازنده آن ایران است. حجم شیشه ۱۵۵ میلی‌لیتر است و آهن ندارد. هر ۵ میلی‌لیتر آن ۵ میلی‌گرم زینک و ۵۰ میلی‌گرم ویتامین C دارد. ویتامین‌های A، D3 و E و ویتامین‌های گروه B (B1، B2، B5، B6، B12، نیاسین، فولیک اسید و بیوتین) هم در ترکیب آن هستند.
مقدار مصرف بزرگسالان در اطلاعات محصول، روزانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌لیتر است. با این مقدار، روزانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم زینک می‌گیرید که نزدیک به نیاز روزانه یا کمی بیشتر از آن و بسیار کمتر از سقف مجاز است. در عوض، هر شیشه فقط ۱۰ تا ۱۵ روز کافی است.
مناسب برای: بزرگسالی که مولتی ویتامین بدون آهن می‌خواهد و قرص برایش سخت است. اگر قند برایتان مهم است، بدانید که نسخه بدون قند مولتی سانستول هم تولید می‌شود، ولی در زمان نگارش این مطلب در مهتاطب موجود نیست.
شربت مولتی سانستول پلاس زینک تاکدا
مولتی ویتامین بدون آهن با زینک و ویتامین C، با دوز روزانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌لیتر برای بزرگسالان؛ مناسب کسی که قرص برایش سخت است.
شربت مولتی سانستول پلاس زینک تاکدااین شربت ۲۰۰ میلی‌لیتری از برند یوروویتال است و کشور سازنده آن در اطلاعات محصول «تحت لیسانس آلمان» ثبت شده است. ترکیب آن از بقیه شربتهای این فهرست کامل‌تر است: ویتامین‌های A، D، C و E، ویتامین‌های گروه B، فولیک اسید و بیوتین، به همراه آهن، ید، منیزیم و زینک. ژل رویال، ال‌کارنیتین و کولین هم در ترکیب آن هست.
مقدار مصرف کودکان بالای ۴ سال، نوجوانان و بزرگسالان طبق اطلاعات این محصول، روزانه ۵ میلی‌لیتر همراه غذاست. به همین دلیل یک شیشه حدود ۴۰ روز کافی است و هزینه روزانه آن در بین این چهار شربت از همه کمتر است.
مناسب برای: بزرگسالی که ویتامینها و مواد معدنی را با هم و به شکل شربت می‌خواهد. احتیاط: ژل رویال ممکن است واکنش آلرژیک شدید ایجاد کند، به‌خصوص در افراد مبتلا به آسم و حساسیت. این شربت آهن و ید هم دارد؛ اگر بیماری تیروئید دارید یا مکمل آهن جداگانه می‌خورید، اول با داروساز مشورت کنید.
شربت ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتال
مولتی ویتامین و مینرال با آهن، ید، زینک و ژل رویال، با مصرف روزانه ۵ میلی‌لیتر؛ برای افراد مبتلا به آسم یا حساسیت به فرآورده‌های زنبور عسل مناسب نیست.
شربت ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتالفروگلوبین از برند انگلیسی ویتابیوتیکس است و برخلاف اسمش، ترکیب اصلی آن آهن است، نه فقط B12. در کنار آهن، زینک، مس، منگنز، کمی کلسیم، ویتامین‌های گروه B، فولیک اسید، بیوتین و ویتامین‌های C و A دارد. عصاره مالت و عسل هم در ترکیب آن آمده است.
مقدار مصرف بزرگسالان، هم در اطلاعات محصول مهتاطب و هم در سایت سازنده، روزانه ۲ بار و هر بار ۵ میلی‌لیتر است. پس هر شیشه ۲۰۰ میلی‌لیتری حدود ۲۰ روز کافی است. در نسخه بین‌المللی این محصول، عصاره مالت از جو تهیه می‌شود و گلوتن دارد. سازنده توصیه می‌کند شیشه بعد از باز شدن در یخچال بماند و ظرف ۸ هفته مصرف شود. اطلاعات منتشرشده درباره مقدار آهن و زینک این محصول یکسان نیست؛ عدد دقیق را از برچسب بسته خودتان بخوانید.
مناسب برای: کسی که پزشک نیاز او به آهن بیشتر را تأیید کرده است. اگر کم‌خونی فقر آهن دارید، مقدار درمانی آهن را پزشک تعیین می‌کند و این شربت جای درمان را نمی‌گیرد. برای کسی که کمبود آهن ندارد، فروگلوبین انتخاب اول نیست.
شربت فروگلوبین ب۱۲ ویتابیوتیکس
شربت آهن‌دار با ویتامین‌های گروه B، زینک و مس، با مصرف روزانه ۲ بار ۵ میلی‌لیتر برای بزرگسالان؛ مناسب کسی که به تشخیص پزشک آهن بیشتری لازم دارد.
شربت فروگلوبین ب۱۲ ویتابیوتیکساین شربت ۱۵۰ میلی‌لیتری تحت لیسانس پرتغال تولید می‌شود. در اطلاعات محصول «مناسب برای کودک» آمده، ولی مقدار مصرف افراد ۱۳ سال به بالا هم درج شده است: روزانه ۳ بار، هر بار ۵ میلی‌لیتر. ترکیب آن زینک، ویتامین C، ویتامین‌های A، D3 و E و چند ویتامین گروه B (B1، B2، B6، B12 و نیاسین) است و آهن ندارد.
مقدار زینک هر وعده در اطلاعات محصول ذکر نشده است. اگر همزمان مکمل زینک دیگری می‌خورید، عدد روی برچسب را با داروساز چک کنید. درباره فاصله زینک با غذا و دارو، راهنمای بهترین زمان و نحوه مصرف قرص زینک را ببینید. با دوز ۱۳ سال به بالا، هر شیشه حدود ۱۰ روز کافی است.
مناسب برای: نوجوان یا بزرگسالی که بیشتر دنبال زینک و ویتامین‌های پایه است و شربتی بدون آهن می‌خواهد.
شربت زینک پلاس مولتی پدیابست
شربت زینک‌دار با ویتامین‌های A، D3، E، C و گروه B و بدون آهن، با دوز درج‌شده برای افراد ۱۳ سال به بالا.
شربت زینک پلاس مولتی پدیابست| ویژگی | مولتی سانستول پلاس زینک | ژل رویال پلاس مولتی ویتامین | فروگلوبین ب۱۲ | زینک پلاس مولتی پدیابست |
|---|---|---|---|---|
| برند و کشور سازنده | تاکدا؛ ایران | یوروویتال؛ تحت لیسانس آلمان | ویتابیوتیکس (انگلستان)؛ کشور سازنده ذکر نشده | پدیابست؛ تحت لیسانس پرتغال |
| حجم | ۱۵۵ میلی‌لیتر | ۲۰۰ میلی‌لیتر | ۲۰۰ میلی‌لیتر | ۱۵۰ میلی‌لیتر |
| مواد معدنی | زینک | آهن، ید، منیزیم، زینک | آهن، زینک، مس، منگنز، کلسیم | زینک |
| آهن | ندارد | دارد | دارد (ترکیب اصلی) | ندارد |
| ترکیب ویژه | ویتامین C و زینک | ژل رویال، ال‌کارنیتین، کولین | عصاره مالت، عسل، لایسین | ویتامین‌های A، D3 و E |
| مصرف بزرگسال (طبق اطلاعات محصول) | روزانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌لیتر | روزانه ۵ میلی‌لیتر | روزانه ۲ بار، هر بار ۵ میلی‌لیتر | ۱۳ سال به بالا: روزانه ۳ بار، هر بار ۵ میلی‌لیتر |
| هر شیشه تقریباً | ۱۰ تا ۱۵ روز | ۴۰ روز | ۲۰ روز | ۱۰ روز |
| قیمت در مهتاطب (۴ آبان ۱۴۰۵) | ۵۹۹٬۰۰۰ تومان | ۶۷۱٬۰۰۰ تومان | ۳۹۹٬۰۰۰ تومان | ۲۸۰٬۰۰۰ تومان |
| هزینه تقریبی هر روز | ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان | حدود ۱۷ هزار تومان | حدود ۲۰ هزار تومان | حدود ۲۸ هزار تومان |
قیمت‌ها مربوط به ۴ آبان ۱۴۰۵ هستند و ممکن است تغییر کنند؛ قیمت روز را در صفحه هر محصول ببینید. هزینه روزانه با دوز بزرگسال حساب شده است.
خرید و مشاوره از داروخانه اینترنتی مهتاطب
همه محصولات معرفی‌شده در مقالات مجله مهتاطب از داروخانه آنلاین مهتاطب (داروخانه شبانه‌روزی دکتر رویا میرنظامی) قابل خرید هستند. برای خرید یا مشاوره، عکس محصول را در واتساپ، تلگرام، ایتا یا روبیکا به شماره ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ بفرستید یا با ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳ تماس بگیرید. لطفاً پیش از انتخاب، مقاله را کامل بخوانید.
در اطلاعات بسیاری از شربتهای موجود در بازار، از جمله فهرست مهتاطب، کشور سازنده «تحت لیسانس» یک کشور خارجی ثبت شده است؛ یعنی فرمول و نام تجاری از برند خارجی است و تولید معمولاً در داخل کشور انجام می‌شود. از شربتهای این مقاله، ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتال تحت لیسانس آلمان و زینک پلاس مولتی پدیابست تحت لیسانس پرتغال است. فروگلوبین ب۱۲ هم متعلق به برند انگلیسی ویتابیوتیکس است، ولی کشور سازنده آن در صفحه محصول ذکر نشده است.
در انتخاب شربت مولتی ویتامین بزرگسالان، خارجی بودن به‌تنهایی نشانه کیفیت بهتر نیست. ترکیب، دوز بزرگسال و ثبت رسمی محصول از کشور روی جعبه مهم‌ترند. اگر برند خارجی می‌خواهید، ژل رویال پلاس برای ترکیب ویتامین و مواد معدنی و فروگلوبین برای نیاز به آهن، دو انتخاب با کاربرد متفاوت‌اند.
«شربت تقویتی» اصطلاح بازار است، نه یک گروه دارویی. زیر این اسم، شربتهای مولتی ویتامین، شربتهای آهن‌دار، شربتهای ژل رویال و شربتهای اشتهاآور فروخته میشوند. کار مکمل‌ها جبران کمبود است و شواهدی نیست که بدن سالم و بدون کمبود را «قوی‌تر» کنند.
اگر برای بی‌اشتهایی یا لاغری دنبال شربت تقویتی بزرگسالان هستید، این دو نکته را بدانید:
با بالا رفتن سن، معده بسیاری از افراد اسید کافی برای جذب ویتامین B12 غذا نمی‌سازد. به همین دلیل NIH توصیه می‌کند افراد بالای ۵۰ سال بیشتر B12 خود را از غذاهای غنی‌شده یا مکمل بگیرند. طبق همین منبع، کمبود B12 بین ۳ تا ۴۳ درصد سالمندان را درگیر می‌کند و میتواند خستگی، بی‌اشتهایی، گزگز دست و پا، مشکل تعادل و فراموشی ایجاد کند. اگر آزمایش کمبود B12 را نشان دهد، پزشک نوع و مقدار مکمل را تعیین می‌کند؛ گاهی مکمل B12 تنها کافی است و گاهی مکمل ترکیبی مثل قرص نوروبیون.
برای سالمندان، شربتی مناسب‌تر است که B12 و ویتامین D داشته باشد و آهن نداشته باشد، مگر اینکه پزشک آهن را لازم بداند. از شربتهای این مقاله، مولتی سانستول پلاس زینک این ویژگی‌ها را دارد. شربت‌ها اما معمولاً جای مکمل کلسیم را نمی‌گیرند. نیاز روزانه کلسیم زنان بالای ۵۰ سال و همه افراد بالای ۷۰ سال ۱٬۲۰۰ میلی‌گرم است، در حالی که در اطلاعات فروگلوبین فقط ۲۰ میلی‌گرم کلسیم گلیسروفسفات آمده است.
بسیاری از سالمندان چند داروی روزانه مصرف می‌کنند. پیش از شروع هر شربت، فهرست داروها را به داروساز نشان دهید. اگر دیابت دارید، قند شربت را هم در نظر بگیرید. برای مقایسه قرص‌های مخصوص این سن، مقاله بهترین مولتی ویتامین برای سالمندان را ببینید.
گاهی. اگر روی برچسب شربت کودک، مقدار مصرف بزرگسال هم آمده باشد، مثل مولتی سانستول پلاس زینک، می‌توانید طبق همان دستور مصرف کنید. اگر برچسب فقط دوز کودک را دارد، مقدار را خودسرانه بالا نبرید. با بیشتر کردن حجم، قند بیشتری هم می‌خورید و ممکن است بعضی مواد از نیاز شما کمتر و بعضی بیشتر شوند.
شربت مولتی ویتامین پدیابست نمونه‌ای از این شربت‌هاست. طبق اطلاعات محصول برای کودک طراحی شده، هیچ ماده معدنی ندارد و دوز آن فقط برای کودکان ۲ سال به بالا درج شده است. این شربت برای کودک کاربرد دارد، ولی بزرگسال بهتر است یکی از چهار شربت بالا را انتخاب کند. گزینه‌های بیشتر برای کودکان در دسته مولتی ویتامین کودک آمده است.
شربت مولتی ویتامین پدیابست
مولتی ویتامین بدون ماده معدنی با ویتامین‌های A، D3، E، C و گروه B، با دوز درج‌شده برای کودکان ۲ سال به بالا.
شربت مولتی ویتامین پدیابستاز نظر اثر، شکل مایع برتری ثابت‌شده‌ای ندارد. برای عدد رایج «جذب ۹۸ درصدی ویتامین‌های مایع در برابر ۳ تا ۲۰ درصد قرص‌ها» مستند علمی معتبری ارائه نشده است. در مطلبی از هلث‌لاین که پزشک آن را بازبینی کرده هم آمده است که شواهد جذب بهتر شکل مایع محدود است. پس انتخاب بین قرص و شربت مولتی ویتامین بزرگسالان بیشتر به راحتی مصرف شما بستگی دارد.
| ویژگی | شربت | قرص یا کپسول |
|---|---|---|
| بلعیدن | راحت | برای بعضی افراد سخت |
| تنظیم مقدار | با پیمانه قابل تنظیم است | ثابت است |
| جذب | برتری ثابت‌شده‌ای ندارد | برتری ثابت‌شده‌ای ندارد |
| قند و طعم‌دهنده | معمولاً قند، عسل یا شیرین‌کننده دارد | معمولاً کمتر (به‌جز انواع جویدنی و پاستیلی) |
| نگهداری بعد از باز کردن | محدودتر؛ برخی باید در یخچال بمانند | ساده‌تر |
| همراه داشتن در سفر | سخت‌تر | آسان |
اگر قرص بزرگ برایتان سخت است ولی شربت را هم دوست ندارید، قرص جوشان مولتی ویتامین، قرص جویدنی یا پاستیل هم گزینه‌های دیگری هستند.
چه کسانی بدون مشورت پزشک یا داروساز شربت مولتی ویتامین نخورند؟
همراه یکی از وعدههای اصلی غذا و هر روز در ساعت ثابت. اگر لووتیروکسین یا آنتیبیوتیک مصرف میکنید، فاصلهای را که در بخش تداخلها گفته شد رعایت کنید.
هیچکدام از شربتهای این مقاله همه ویتامینها و مواد معدنی را ندارد. برای نمونه، در فهرست ترکیبات اعلامشده هیچکدام ویتامین K نیامده و مقدار کلسیم آنها برای نیاز روزانه کافی نیست. کاملترین ترکیب این فهرست را ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتال دارد، ولی داشتن همه مواد برای کسی که کمبود خاصی ندارد مزیت نیست.
به حجم شیشه و دوز روزانه بستگی دارد. با دوز بزرگسال، شیشههای این مقاله از حدود ۱۰ روز (زینک پلاس مولتی پدیابست) تا حدود ۴۰ روز (ژل رویال پلاس مولتی ویتامین) کافیاند.
مولتی ویتامین مینرال علاوه بر ویتامینها، مواد معدنی مثل زینک، آهن، ید یا منیزیم هم دارد. در این مقاله، ژل رویال پلاس و فروگلوبین چند ماده معدنی دارند و مولتی ویتامین پدیابست هیچ ماده معدنی ندارد. نمونههای قرص و کپسول را در دسته مولتی ویتامین مینرال ببینید.
معمولاً نه. ترکیبات تکراری جمع میشوند و ممکن است مقدار زینک یا آهن از سقف مجاز بالاتر برود. اگر به ماده خاصی بیشتر نیاز دارید، داروساز میتواند مکمل تکمادهای مناسب را پیشنهاد کند.
طبق برچسب همان محصول. در اطلاعات محصولات مهتاطب معمولاً نگهداری در دمای زیر ۳۰ درجه سانتی‌گراد آمده است، ولی برخی شربت‌ها، مثل نسخه بین‌المللی فروگلوبین، بعد از باز شدن باید در یخچال بمانند و ظرف ۸ هفته مصرف شوند.
شربت مولتی ویتامین بزرگسالان برای کسی مفید است که قرص برایش سخت است یا تغذیه کم‌تنوعی دارد، نه برای پیشگیری از بیماری. در این فهرست، مولتی سانستول پلاس زینک برای مصرف عمومی و بدون آهن، ژل رویال پلاس مولتی ویتامین یوروویتال برای ترکیب کامل‌تر ویتامین و مواد معدنی، و فروگلوبین ب۱۲ برای نیاز تأییدشده به آهن مناسب‌ترند. هر کدام را انتخاب کردید، دوز بزرگسال روی برچسب را رعایت کنید و فهرست داروهایتان را به داروساز نشان دهید.
برای مشاوره رایگان با داروسازان مهتاطب، با ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳ تماس بگیرید یا در واتساپ و تلگرام به ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷ پیام دهید.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین به‌روزرسانی: ۴ آبان ۱۴۰۵
