
بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
آخرین بهروزرسانی: ۲۹ آبان ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
خیلیها صبح قبل از بیرون رفتن ضد آفتاب میزنند و خیالشان تا شب راحت است. ولی لایهای که ساعت ۸ صبح روی صورت نشسته، تا ظهر با عرق، چربی پوست و دست زدن به صورت کمکم از بین رفته است. نتیجهاش هم همان سوختگی، لک و تیرگیای است که با وجود «ضد آفتاب زدن» سراغتان میآید.
در این مطلب میخوانید ضد آفتاب در موقعیتهای مختلف (بیرون، داخل خانه، استخر، روی آرایش) چقدر دوام دارد، چرا SPF بالاتر زمان بیشتری به شما نمیدهد و چطور بدون پاک کردن آرایش، ضد آفتاب را تمدید کنید.
ضد آفتاب چند ساعت باید روی پوست بماند؟ جواب کوتاه این است: هر لایه ضد آفتاب را حداکثر برای ۲ ساعت حساب کنید و بعد لایه تازه بزنید. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در راهنمای استفاده از ضد آفتاب میگوید ضد آفتاب را دستکم هر ۲ ساعت یک بار دوباره بزنید و اگر عرق میکنید یا شنا میکنید، زودتر.
عدد ۲ ساعت سقف است، نه زمان تضمینی. یعنی در روزی که عرق زیادی میکنید یا مدام به صورتتان دست میزنید، ضد آفتاب ممکن است زودتر از ۲ ساعت از بین برود. جدول زیر زمان تمدید ضد آفتاب را در موقعیتهای رایج نشان میدهد:
| موقعیت شما | زمان تمدید ضد آفتاب | نکته |
|---|---|---|
| بیرون از خانه، بدون عرق زیاد | هر ۲ ساعت | در روز ابری و زمستان هم همینطور |
| شنا یا ورزش با عرق زیاد | بعد از ۴۰ یا ۸۰ دقیقه (طبق برچسب) | بعد از خشک کردن با حوله، فوراً تمدید کنید |
| داخل خانه یا اداره، کنار پنجره آفتابگیر | مثل بیرون، هر ۲ ساعت | بخشی از اشعه آفتاب که پوست را لکدار و پیر میکند (UVA) از شیشه رد میشود |
| داخل خانه، دور از پنجره | لازم نیست به این تعداد تمدید کنید | قبل از بیرون رفتن یک لایه تازه بزنید |
| رانندگی طولانی در روز | هر ۲ ساعت | دست و سمت پنجره صورت بیشتر نور میگیرند |
اثر ضد آفتاب به این بستگی دارد که لایهای کامل و یکدست روی پوست بماند. این لایه در طول روز از چند راه نازک میشود: عرق آن را میشوید، چربی پوست آن را جابهجا میکند، و دست زدن به صورت، ماسک، یقه لباس و حوله آن را پاک میکند. اداره سلامت ایالت واشنگتن هم عرق، تماس لباس، دست زدن به پوست و کم زدن ضد آفتاب را از عواملی میداند که زمان اثر ضد آفتاب را کوتاه میکنند.
به همین دلیل، کسی که پوست چرب دارد یا در هوای گرم کار میکند، معمولاً زودتر از بقیه به تمدید ضد آفتاب نیاز دارد. اگر صورتتان براق شد یا عرق کرد، منتظر تمام شدن ۲ ساعت نمانید.
نه. SPF (عدد محافظت در برابر آفتاب) نشان میدهد ضد آفتاب چقدر جلوی آفتابسوختگی را میگیرد، نه اینکه چند ساعت روی پوست کار میکند. یک باور رایج این است که اگر پوست شما بدون ضد آفتاب در ۱۰ دقیقه بسوزد، با SPF 30 میتوانید ۳۰۰ دقیقه زیر آفتاب بمانید. FDA همین باور را اشتباه میداند و میگوید عدد SPF به زمان ماندن زیر آفتاب ربطی ندارد.
پس ضد آفتاب SPF 50 هم مثل SPF 30 بعد از حدود ۲ ساعت باید تمدید شود. اگر میخواهید بدانید این عدد دقیقاً چه معنایی دارد، مطلب اس پی اف ضد آفتاب چیست را بخوانید. برای استفاده روزانه در شهر، کرم ضد آفتاب SPF 30 که درست و بهموقع تمدید شود، محافظت بهتری میدهد از ضد آفتاب SPF 50 که صبح زدهاید و تا شب فراموشش کردهاید.
ضد آفتاب کاملاً ضد آب وجود ندارد. آنچه روی برچسب میبینید «مقاوم در برابر آب» است و طبق راهنمای انجمن پوست آمریکا برای خواندن برچسب ضد آفتاب دو حالت دارد:
ضد آفتاب مقاوم در برابر آب روی پوست خیس حدود ۴۰ دقیقه کار میکند. بعد از ۴۰ دقیقه شنا یا عرق کردن، باید دوباره زده شود.
ضد آفتاب بسیار مقاوم در برابر آب روی پوست خیس حدود ۸۰ دقیقه دوام دارد. انجمن پوست آمریکا تأکید میکند که حتی اگر پوستتان خشک مانده باشد، ضد آفتاب مقاوم در برابر آب را هم باید هر ۲ ساعت تمدید کنید. خشک کردن بدن با حوله هم ضد آفتاب را پاک میکند، پس بعد از حوله فوراً لایه تازه بزنید. اگر نمیدانید محصولتان کدام نوع است، در مطلب انواع کرم ضد آفتاب تفاوتها را ببینید.
آفتاب دو نوع اشعه دارد که به پوست آسیب میزند: UVB که عامل اصلی آفتابسوختگی است، و UVA که عمیقتر میرود و بیشتر باعث لک و پیری زودرس پوست میشود. شیشه پنجره بیشتر UVB را میگیرد، ولی به گفته بنیاد سرطان پوست بیش از نیمی از اشعه UVA از شیشه رد میشود.
پس اگر پشت میز کنار پنجره آفتابگیر کار میکنید یا ساعتها رانندگی میکنید، ضد آفتاب را مثل وقتی که بیرون هستید هر ۲ ساعت تمدید کنید. اگر تمام روز در اتاقی دور از پنجره هستید، پاسخ متخصص بنیاد سرطان پوست درباره ضد آفتاب در خانه این است که لازم نیست به همان تعداد تمدید کنید؛ فقط قبل از بیرون رفتن یک لایه تازه بزنید. برای محافظت در برابر UVA، روی برچسب دنبال عبارت «طیف گسترده» (Broad Spectrum) بگردید. ضد آفتاب مینرال با اکسید روی هم یکی از گزینههایی است که هر دو نوع اشعه را میگیرد.
ضد آفتابی که خیلی نازک زده شود، از همان اول به SPF روی برچسب نمیرسد و زودتر هم تمام میشود. FDA میگوید یک بزرگسال برای پوشاندن کل بدن حدود ۳۰ میلیلیتر ضد آفتاب لازم دارد، یعنی تقریباً به اندازه یک استکان کوچک. راهنمای ضد آفتاب مرکز سلامت دانشگاه ویرجینیا کامنولث هم برای صورت و گردن حدود یک قاشق چایخوری پیشنهاد میکند.
زمان زدن هم مهم است. ضد آفتاب را حدود ۱۵ دقیقه قبل از بیرون رفتن بزنید تا روی پوست بنشیند. اگر دم در و با عجله ضد آفتاب میزنید، چند دقیقه اول بیرون عملاً محافظت کامل ندارید.
برای تمدید ضد آفتاب لازم نیست صورت را بشویید یا آرایش را پاک کنید. سه روش زیر رایجترند و میتوانید بسته به نوع پوست و آرایشتان یکی را انتخاب کنید.
قبل از تمدید ضد آفتاب، با دستمال کاغذی یا کاغذ جاذب چربی، بدون مالیدن، روی صورت ضربه بزنید تا چربی و عرق جمع شود. لایه تازه ضد آفتاب روی پوست چرب و خیس یکدست نمینشیند. اگر پوستتان چرب است، انتخاب ضد آفتاب برای پوست چرب با بافت سبک و مات، تمدید را راحتتر میکند.
کمی ضد آفتاب، ترجیحاً از نوع رنگی یا ضد آفتاب کرم پودری، را روی اسفنج تمیز بریزید و با ضربههای آرام روی آرایش بزنید. مالیدن، کرمپودر زیرین را جابهجا میکند و لایه ضد آفتاب را هم ناهموار میکند.
اسپری و استیک ضد آفتاب برای تمدید روی آرایش راحتاند، به شرطی که آنقدر بزنید که پوست کامل پوشیده شود. پودر و کرمپودرِ دارای SPF هم کمک میکنند، ولی معمولاً آنقدر غلیظ زده نمیشوند که به عدد روی برچسب برسند. پس اگر قرار است مدت زیادی زیر آفتاب باشید، آنها را مکمل ضد آفتاب حساب کنید، نه جایگزینش.
ضد آفتاب در طول روز و تا وقتی در معرض نور هستید روی پوست میماند و تمدید میشود. آخر شب، قبل از خواب، صورت را با یک شوینده ملایم بشویید. اگر ضد آفتاب رنگی یا مقاوم در برابر آب زدهاید، پاککننده آرایش یا میسلار واتر کمک میکند ضد آفتاب کاملتر پاک شود.
اگر میز شما دور از پنجره است، یک لایه صبح و یک لایه تازه قبل از بیرون رفتن معمولاً کافی است. اگر کنار پنجره آفتابگیر مینشینید، ضد آفتاب را هر ۲ ساعت تمدید کنید، چون اشعه UVA از شیشه رد میشود.
بله. ابر جلوی همه اشعه UV را نمیگیرد و FDA در گفتوگوی تخصصی درباره ضد آفتاب توصیه میکند حتی در روزهای ابری هم ضد آفتاب بزنید و هر ۲ ساعت تمدیدش کنید.
بله. عدد SPF زمان محافظت را بیشتر نمیکند. ضد آفتاب SPF 50 هم با عرق، چربی پوست و دست زدن از بین میرود و مثل بقیه باید هر ۲ ساعت تمدید شود.
این سؤال درباره عمر خود محصول است، نه زمان ماندن ضد آفتاب روی پوست. ضد آفتاب تاریخگذشته یا خرابشده حتی اگر بهموقع تمدید شود، محافظت کافی نمیدهد. نحوه خواندن تاریخ انقضا و نشانههای خراب شدن را در مطلب تاریخ انقضای کرم ضد آفتاب بخوانید.
ضد آفتاب حداکثر حدود ۲ ساعت روی پوست درست کار میکند و عدد SPF این زمان را بیشتر نمیکند. وقتی بیرون هستید یا کنار پنجره آفتابگیر نشستهاید، هر ۲ ساعت لایه تازه بزنید؛ در آب و هنگام عرق زیاد، بعد از ۴۰ یا ۸۰ دقیقهای که روی برچسب آمده و بعد از خشک کردن با حوله. به اندازه کافی بزنید، ۱۵ دقیقه قبل از بیرون رفتن بزنید و برای تمدید روی آرایش از روش ضربهای استفاده کنید.


