📌تهران-شهریار-داروخانه شبانه روزی دکتر رویا میرنظامی
📱 مشاوره و خرید محصولات در برنامه تلگرام، واتساپ، ایتا و روبیکا: 09302007587
☎️ مشاوره تلفنی:
02165389693
🌐آدرس سایت فروشگاه:
www.mahtateb.com
اینستاگرم مهتاطب

بهترین شربت و قطره برای درمان کولیک نوزاد + راهنمای انتخاب

دکتر رویا میرنظامی دکتر رویا میرنظامی
5 10 1400
بهترین شربت و قطره برای درمان کولیک نوزاد + راهنمای انتخاب
27083

بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز

آخرین بروزرسانی: 10 شهریور ۱۴۰۵

این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید


بهترین قطره برای کولیک نوزاد آن قطره‌ای است که با سن نوزاد، نوع تغذیه‌ی او و علت اصلی بی‌قراری‌اش بخواند؛ نه گران‌ترین یا خارجی‌ترین محصول قفسه‌ی داروخانه. کولیک یعنی گریه‌ی شدید، طولانی و بدون دلیل مشخص در نوزادی که از هر نظر سالم است؛ اتفاقی آزاردهنده اما بی‌خطر که تا یک‌چهارم نوزادان آن را تجربه می‌کنند و خودش برطرف می‌شود.

در این راهنما ابتدا سراغ اصل مطلب می‌رویم: معرفی و مقایسه‌ی بهترین قطره‌ها برای کولیک نوزاد با ترکیبات، سن مجاز و دوز مصرف دقیق، سپس شربت‌های موجود، و در ادامه پاسخ به پرتکرارترین سؤال‌های والدین مثل «کولیک اید بهتر است یا کولیکز؟» و «قطره کولیک برای نوزاد زیر یک ماه». تمام محصولات معرفی‌شده در داروخانه آنلاین مهتاطب موجود است.

در یک نگاه

  • هیچ قطره‌ای «درمان قطعی» کولیک نیست؛ قطره‌ها فقط علائم (نفخ، دل‌پیچه و گاز محبوس) را سبک‌تر می‌کنند.
  • رایج‌ترین انتخاب برای نفخ، قطره‌های حاوی سایمتیکون است؛ بیشترین شواهد علمی اما مربوط به قطره‌های پروبیوتیک در نوزادان شیرمادرخوار است.
  • برای نوزاد زیر یک ماه هیچ قطره‌ای را بدون نظر پزشک شروع نکنید.
  • کولیک معمولاً از هفته‌ی دوم شروع می‌شود، حدود ۶ هفتگی به اوج می‌رسد و تا ۳ تا ۴ ماهگی تمام می‌شود.

بهترین قطره برای کولیک نوزاد کدام است؟ پاسخ کوتاه

اگر فرصت خواندن کل مقاله را ندارید، این جدول انتخاب را بر اساس شرایط نوزاد شما خلاصه می‌کند. توضیح کامل هر گزینه در بخش بعدی آمده است.

شرایط نوزاد مناسب‌ترین انتخاب
نفخ و گاز واضح، شکم سفت، بی‌قراری بعد از شیر قطره‌های حاوی سایمتیکون: کولیف بی اس کی، کولیک اید، کولیکز
گریه‌ی طولانی و مزمن در نوزاد شیرمادرخوار قطره‌های پروبیوتیک مثل پدی لاکت
ترجیح فرمولاسیون کاملاً گیاهی قطره کیدزی کولیک دایونیکس
اسهال و نفخ شدید بلافاصله بعد از شیر (شک به عدم تحمل لاکتوز) قطره لاکتاز مثل میلکازیم
نوزاد زیر یک ماه هیچ قطره‌ای بدون تجویز پزشک؛ ابتدا روش‌های غیردارویی

پیش از هر چیز: تب ۳۸ درجه یا بالاتر، استفراغ مکرر به‌ویژه سبزرنگ یا خونی، مدفوع خونی، شکم متورم و سفت، بی‌حالی یا وزن‌نگرفتن ربطی به کولیک ندارد. در این موارد به‌جای خرید قطره، همان لحظه با پزشک تماس بگیرید.

بهترین قطره برای کولیک نوزاد؛ معرفی و مقایسه‌ی ۵ گزینه‌ی برتر

قطره‌ها به‌دلیل حجم کم و امکان اندازه‌گیری دقیق، رایج‌ترین انتخاب برای نوزادان زیر شش ماه هستند و به همین دلیل بیشتر والدین وقتی دنبال بهترین قطره برای کولیک نوزاد می‌گردند، از همین‌جا شروع می‌کنند. در ادامه پنج گزینه‌ی پرمصرف را با ترکیب، سن مجاز و دوز مصرف مرور می‌کنیم. تمام دوزها بر اساس بروشور تولیدکننده است و تصمیم نهایی با پزشک یا داروساز شماست.

۱) قطره کولیف بی اس کی

قطره کولیف بی اس کی؛ یکی از بهترین قطره‌ها برای کولیک نوزاد

قطره کولیف محصول شرکت ایرانی بنیان سلامت کسری در بطری ۳۰ میلی‌لیتری است و ترکیبی از داروی شیمیایی و اسانس‌های گیاهی دارد. در هر میلی‌لیتر آن ۴۰ میلی‌گرم سایمتیکون به‌همراه روغن شوید و روغن رازیانه وجود دارد. سایمتیکون کشش سطحی حباب‌های گاز را کم می‌کند تا حباب‌های ریز به هم بپیوندند و راحت‌تر دفع شوند؛ روغن شوید و رازیانه هم به‌طور سنتی برای تسکین دل‌پیچه استفاده می‌شوند.

دوز مصرف: کمتر از ۶ ماه ۱۲ قطره، ۶ تا ۱۲ ماه ۱۹ قطره و بالای یک سال ۲۵ قطره؛ در هر سه گروه ۴ بار در روز و ترجیحاً ۱۵ دقیقه پیش از شیر یا غذا. بطری را قبل از هر بار مصرف خوب تکان دهید.

ملاحظات: در صورت سابقه‌ی حساسیت به رازیانه مصرف نشود. افرادی که به کرفس و هویج حساسیت دارند ممکن است به رازیانه هم واکنش نشان دهند. برای نوزاد زیر یک ماه فقط با نظر پزشک.

۲) قطره کولیک اید ویتابیوتیکس

کولیک اید (colicaid) از برند انگلیسی ویتابیوتیکس، شناخته‌شده‌ترین نام میان قطره‌های کولیک در ایران است و ترکیبی از سایمتیکون با اسانس شوید و رازیانه دارد. همین ترکیب باعث شده هم روی نفخ و گاز و هم روی دل‌پیچه‌ی همراه آن اثر بگذارد.

دوز مصرف: زیر یک ماه فقط با تجویز پزشک؛ ۱ تا ۶ ماه ۵ تا ۱۰ قطره، ۶ تا ۱۲ ماه ۱۰ تا ۲۰ قطره و بالای یک سال ۲۰ تا ۲۵ قطره، هر کدام ۴ بار در روز و ۱۵ دقیقه قبل از شیر.

ملاحظات: در صورت سابقه‌ی تشنج یا حساسیت به رازیانه مصرف نشود. اگر یک نوبت فراموش شد، دوز بعدی را دو برابر نکنید.

۳) قطره کولیکز ویتان

کولیکز (ColicEZ) از برند ویتان، رقیب مستقیم کولیک اید با همان منطق فرمولاسیون است: سایمتیکون به‌عنوان ماده‌ی مؤثر اصلی، به‌همراه عصاره‌ی شوید و رازیانه و بدون رنگ و طعم‌دهنده‌ی مصنوعی. مزیت عملی آن، دوز بر حسب میلی‌لیتر و قطره‌چکان مدرج داخل جعبه است که اندازه‌گیری را برای والدین ساده‌تر می‌کند.

دوز مصرف: زیر ۶ ماه نیم میلی‌لیتر (حدود ۱۰ قطره)، ۶ تا ۱۲ ماه ۰٫۷۵ میلی‌لیتر (حدود ۱۵ قطره) و بالای یک سال ۱ میلی‌لیتر (حدود ۲۰ قطره)، ۴ بار در روز و ۱۵ دقیقه قبل از تغذیه.

ملاحظات: بیش از مقدار توصیه‌شده مصرف نشود و قطره‌چکان بعد از هر بار استفاده شسته شود. در حساسیت به رازیانه مصرف نکنید.

۴) قطره کیدزی کولیک دایونیکس

اگر دنبال یک قطره کولیک خارجی و کاملاً گیاهی هستید، کیدزی کولیک از برند آلمانی دایونیکس فارما گزینه‌ی مناسبی است. این قطره‌ی ۳۰ میلی‌لیتری بر پایه‌ی عصاره‌ی رازیانه ساخته شده و فاقد سایمتیکون است؛ بنابراین برای والدینی که ترجیح می‌دهند فرآورده‌ی شیمیایی به نوزاد ندهند انتخاب منطقی‌تری است. طبیعتاً به همان اندازه هم نباید انتظار اثر سریع روی گاز داشته باشید.

ملاحظات: دوز را طبق بروشور و سن نوزاد تنظیم کنید و در صورت سابقه‌ی حساسیت به رازیانه از آن استفاده نکنید.

۵) قطره‌های پروبیوتیک و لاکتاز

این دو دسته مسیر متفاوتی را هدف می‌گیرند و دقیقاً همان‌هایی هستند که بیشترین پشتوانه‌ی علمی را دارند:

  • قطره پدی لاکت زیست تخمیر و قطره بایو لاکت تک ژن فارما: پروبیوتیک‌های چندسویه‌ای که ترکیب باکتری‌های روده را تعدیل می‌کنند. متاآنالیزهای منتشرشده روی لاکتوباسیلوس روتری DSM 17938 کاهش معنادار زمان گریه را عمدتاً در نوزادان شیرمادرخوار نشان داده‌اند. اثر آن‌ها فوری نیست و معمولاً بعد از یک تا سه هفته مصرف منظم ارزیابی می‌شود.
  • قطره میلکازیم فارابیوتیک: حاوی آنزیم لاکتاز است و به شیر مادر یا شیرخشک اضافه می‌شود تا لاکتوز پیش از مصرف تجزیه شود. فقط زمانی منطقی است که شواهدی به نفع عدم تحمل لاکتوز وجود داشته باشد؛ پاسخ خوب نوزاد هم لزوماً به معنای نیاز دائمی به لاکتاز نیست، چون این عدم تحمل اغلب موقتی است.

جدول مقایسه‌ی بهترین قطره‌ها و شربت‌های کولیک نوزاد

محصول شکل ماده‌ی اصلی سن مجاز مناسب برای
کولیف بی اس کی قطره سایمتیکون + شوید و رازیانه زیر ۶ ماه به بالا نفخ و گاز محبوس
کولیک اید ویتابیوتیکس قطره سایمتیکون + شوید و رازیانه از ۱ ماهگی نفخ همراه با دل‌پیچه
کولیکز ویتان قطره سایمتیکون + شوید و رازیانه طبق بروشور از بدو تولد دوز دقیق با قطره‌چکان مدرج
کیدزی کولیک دایونیکس قطره عصاره‌ی رازیانه (گیاهی) طبق بروشور ترجیح فرمولاسیون گیاهی
پدی لاکت / بایو لاکت قطره پروبیوتیک چندسویه از بدو تولد با نظر پزشک کولیک نوزاد شیرمادرخوار
میلکازیم فارابیوتیک قطره آنزیم لاکتاز از بدو تولد با نظر پزشک شک به عدم تحمل لاکتوز
گریپ میکسچر نرس هارویز شربت بی‌کربنات سدیم + زیره و شوید از ۱ ماهگی نفخ همراه با ترش‌کردن
گریپ میکسچر مینو شربت بی‌کربنات سدیم + نعناع و زنجبیل از ۱ ماهگی گزینه‌ی اقتصادی
سگا نوز آرتیمان شربت زنجبیل و رازیانه، بدون شکر از ۲ هفتگی مصرف طولانی‌تر، دندان‌درآوردن
گریپ واتر دینه شربت گیاهی، بدون الکل و بی‌کربنات طبق بروشور فرمولاسیون ملایم‌تر

کدام بهتر است؟ پاسخ به مقایسه‌های پرتکرار

قطره کولیک اید بهتر است یا کولیکز؟

از نظر ماده‌ی مؤثر تفاوت معناداری ندارند؛ هر دو بر پایه‌ی سایمتیکون به‌همراه شوید و رازیانه‌اند. تفاوت‌ها عملی است: کولیک اید برند شناخته‌شده‌تری است و از یک‌ماهگی توصیه می‌شود، در حالی که کولیکز دوز را بر حسب میلی‌لیتر و با قطره‌چکان مدرج تعیین می‌کند که برای والدین دقیق‌تر است. اگر یکی را امتحان کرده‌اید و جواب نگرفته‌اید، تعویض با دیگری معمولاً نتیجه‌ی متفاوتی نمی‌دهد و بهتر است دسته‌ی دارو را عوض کنید (مثلاً سراغ پروبیوتیک بروید).

شربت سگا نوز بهتر است یا گریپ میکسچر؟

اگر نگران شکر و بی‌کربنات سدیم هستید یا قرار است مصرف چند هفته‌ای باشد، سگا نوز به‌دلیل نداشتن شکر و بی‌کربنات انتخاب ملایم‌تری است. اگر نوزاد علاوه بر نفخ ترش می‌کند و ناراحتی معده دارد، گریپ میکسچر به‌دلیل خاصیت آنتی‌اسید بی‌کربنات ممکن است سریع‌تر تسکین بدهد؛ اما مصرف طولانی‌مدت آن توصیه نمی‌شود.

قطره کولیف بهتر است یا کولیکز؟

هر دو ایرانی و بر پایه‌ی سایمتیکون‌اند. تفاوت اصلی در تعداد قطره‌ی هر نوبت و طعم است (کولیف طعم نعناع دارد). انتخاب بین این دو بیشتر به تحمل و پذیرش طعم توسط نوزاد و قیمت بستگی دارد تا اثربخشی.

تفاوت گریپ واتر با گریپ میکسچر چیست؟

این دو نام تجاری دو خانواده‌ی نزدیک‌اند. گریپ میکسچرها معمولاً بی‌کربنات سدیم و شکر دارند و طعم شیرین‌تری دارند؛ گریپ واترهای نسل جدید (مثل نمونه‌ی دینه) بیشتر بر پایه‌ی عصاره‌های گیاهی‌اند و برخی برندها الکل، شکر و بی‌کربنات را حذف کرده‌اند. هنگام خرید، به‌جای نام، فهرست ترکیبات پشت بسته را بخوانید.

قطره کولیک ایرانی بهتر است یا خارجی؟

«خارجی بودن» به‌خودی‌خود مزیت درمانی نیست. ملاک درست، داشتن کد بهداشتی و مجوز رسمی سازمان غذا و دارو، شفافیت فهرست ترکیبات و خرید از داروخانه‌ی معتبر است. بسیاری از محصولات ایرانی دقیقاً همان ماده‌ی مؤثر نمونه‌های وارداتی را با قیمت پایین‌تر دارند.

قطره کولیک برای نوزاد زیر یک ماه؛ بله یا خیر؟

این یکی از پرتکرارترین سؤال‌های والدین است و پاسخ کوتاه آن «فقط با نظر پزشک» است. بیشتر بروشورها مصرف در زیر یک ماه را یا منع کرده‌اند یا منوط به تجویز پزشک دانسته‌اند. دلیلش هم روشن است: کلیه، کبد و دستگاه گوارش نوزاد زیر یک ماه هنوز نابالغ‌اند و در این سن، احتمال اینکه گریه‌ی شدید ناشی از مشکلی غیر از کولیک باشد بیشتر است.

در این بازه‌ی سنی، اولویت با روش‌های غیردارویی است: اصلاح وضعیت شیردهی، آروغ‌گرفتن کامل بعد از هر وعده، در آغوش گرفتن و ماساژ ملایم شکم. اگر گریه ادامه دارد، به‌جای خرید خودسرانه‌ی دارو، نوزاد را نزد پزشک ببرید.

معرفی بهترین شربت‌های کولیک نوزاد

شربت‌ها حجم مصرفی بیشتری دارند و معمولاً از یک‌ماهگی به بعد توصیه می‌شوند. بیشتر آن‌ها در گروه «گریپ میکسچر» و «گریپ واتر» قرار می‌گیرند و پایه‌ی گیاهی دارند.

۱) شربت گریپ میکسچر نرس هارویز

شربت گریپ میکسچر نرس هارویز برای نفخ و کولیک نوزاد

این شربت ۱۴۵ میلی‌لیتری تحت لیسانس انگلستان تولید می‌شود و ترکیب آن شامل بی‌کربنات سدیم، عصاره‌ی زیره‌ی سیاه، روغن شوید و سوکروز است. بی‌کربنات سدیم اسید معده را خنثی می‌کند و اسانس‌های گیاهی به دفع گاز کمک می‌کنند. همین بی‌کربنات سدیم نقطه‌ی ضعف آن هم هست: مصرف مکرر و مقادیر زیاد آن در نوزادان توصیه نمی‌شود و بهتر است دوز و مدت مصرف را پزشک تعیین کند.

دوز مصرف: کودکان ۱ تا ۶ ماه ۵ میلی‌لیتر و ۶ تا ۱۲ ماه ۱۰ میلی‌لیتر، حداکثر ۶ نوبت در شبانه‌روز.

ملاحظات: در صورت بروز حساسیت، اسهال یا استفراغ مصرف را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید. به‌دلیل داشتن سوکروز، مصرف طولانی‌مدت و بی‌رویه توصیه نمی‌شود.

۲) شربت گریپ میکسچر مینو

شربت گریپ میکسچر مینو برای سوءهاضمه و اسپاسم گوارشی کودکان

نمونه‌ی ایرانی و اقتصادی‌تر گریپ میکسچر، در حجم ۱۲۰ میلی‌لیتر. ترکیبات آن شامل بی‌کربنات سدیم، عصاره‌ی نعناع، عصاره‌ی زنجبیل و روغن سیاه‌دانه است. زنجبیل به تخلیه‌ی معده و حرکات روده کمک می‌کند و نعناع خاصیت ضداسپاسم دارد؛ البته در نوزادان مبتلا به رفلاکس، نعناع ممکن است علائم را بدتر کند و بهتر است با احتیاط مصرف شود.

دوز مصرف: نوزادان ۱ تا ۶ ماه یک قاشق مرباخوری، ۶ ماه تا ۲ سال دو قاشق مرباخوری و بالای دو سال سه قاشق مرباخوری.

ملاحظات: برای کودکان زیر یک ماه توصیه نمی‌شود.

۳) شربت سگا نوز سلامت گستر آرتیمان

شربت سگا نوز آرتیمان با عصاره زنجبیل و رازیانه برای کولیک نوزاد

شربت ایرانی ۲۰۰ میلی‌لیتری با طعم سیب که ترکیب اصلی آن عصاره‌ی زنجبیل و رازیانه است و برخلاف گریپ میکسچرها بی‌کربنات سدیم و شکر ندارد. همین «بدون شکر» بودن مهم‌ترین مزیت آن است و باعث شده در بازه‌های مصرف طولانی‌تر انتخاب راحت‌تری باشد. علاوه بر نفخ و کولیک، برای تسکین سکسکه و بی‌قراری دوران دندان‌درآوردن هم استفاده می‌شود.

دوز مصرف: نوزادان ۲ تا ۴ هفته نصف قاشق چای‌خوری، ۱ تا ۶ ماه یک قاشق چای‌خوری و بالای ۶ ماه دو قاشق چای‌خوری؛ تا ۶ نوبت در روز.

ملاحظات: برای کودکان دارای ناراحتی کلیوی یا حساسیت به رازیانه توصیه نمی‌شود.

۴) شربت گریپ واتر دینه

نمونه‌ی ایرانی گریپ واتر در حجم ۱۲۰ میلی‌لیتر که مزیت اصلی‌اش دقیقاً همان چیزی است که در نسخه‌های قدیمی گریپ واتر مشکل‌ساز بود: بدون الکل، بدون شیرین‌کننده‌ی مصنوعی و بدون بی‌کربنات سدیم. اگر می‌خواهید بدانید تفاوت گریپ واتر با گریپ میکسچر در چیست و کدام برای نوزاد شما مناسب‌تر است، مقاله‌ی تأثیر گریپ واتر در درمان کولیک نوزادان این موضوع را جداگانه بررسی کرده است.

۵) شربت کامی کام

شربت گیاهی ایرانی ۱۲۰ میلی‌لیتری که بیشتر برای کودکان بزرگ‌تر (حدود یک تا دوازده سال) فرموله شده و برای نفخ، دل‌پیچه و دردهای گوارشی به کار می‌رود. عوارض خاصی از آن گزارش نشده، اما در کودکان حساس به نعناع یا ساکارز ممکن است خارش و سرفه ایجاد کند. سایر گزینه‌های این خانواده مثل شربت گل گریپ گل دارو هم در دسته‌ی محصولات گوارش کودک قابل مقایسه‌اند.

عوارض و باورهای رایج درباره‌ی داروهای کولیک

  • آیا این قطره‌ها خواب‌آورند؟ خیر. سایمتیکون، رازیانه و شوید اثر خواب‌آور ندارند. اگر نوزاد بعد از مصرف آرام می‌شود، به این دلیل است که درد و نفخش کم شده. اما اگر فرآورده‌ای نوزاد را به‌طور غیرعادی خواب‌آلود و بی‌حال می‌کند، مصرف را قطع کنید و آن را به پزشک نشان دهید؛ این می‌تواند نشانه‌ی وجود الکل یا ترکیبات آرام‌بخش غیرمجاز باشد.
  • عوارض احتمالی چیست؟ شایع‌ترین موارد گزارش‌شده حساسیت به رازیانه (به‌ویژه در افراد حساس به کرفس و هویج)، خارش و کهیر، اسهال یا تغییر قوام مدفوع و گاهی استفراغ است. با بروز هر کدام، مصرف قطع و با پزشک مشورت شود.
  • تداخل دارویی مهم: سایمتیکون به‌طور کلی بی‌خطر است اما در نوزادان مبتلا به کم‌کاری مادرزادی تیروئید با لووتیروکسین تداخل دارد و جذب آن را کم می‌کند. اگر نوزاد شما لووتیروکسین مصرف می‌کند، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
  • آیا شربت‌های کولیک باعث چاقی می‌شوند؟ شربت‌های حاوی سوکروز کالری اضافه دارند و مصرف مکرر و طولانی‌مدتشان منطقی نیست، اما نقش آن‌ها در اضافه‌وزن نوزاد ناچیز است. نگرانی جدی‌تر، عادت‌کردن به طعم شیرین و اثر روی دندان‌های در حال رویش است.
  • برای رفلاکس هم خوب‌اند؟ کولیک و رفلاکس دو مسئله‌ی متفاوت‌اند. برخی ترکیبات مثل نعناع ممکن است رفلاکس را بدتر کنند. اگر نوزاد بیشتر ترش می‌کند و شیر برمی‌گرداند تا اینکه دل‌پیچه داشته باشد، درمان باید متفاوت باشد.

قطره کولیک واقعاً چقدر مؤثر است؟ شواهد علمی چه می‌گوید

حالا که با گزینه‌ها آشنا شدید، بهتر است انتظارتان از آن‌ها هم واقع‌بینانه باشد. مرور نظام‌مند کاکرین درباره‌ی داروهای تسکین درد در کولیک شیرخواران نتیجه گرفته است که شواهد موجود اندک و مستعد سوگیری‌اند و به‌طور مشخص شواهدی برای اثربخشی سایمتیکون پیدا نکرده است. یک کارآزمایی تصادفی چندمرکزی روی ۸۳ نوزاد هم نشان داد احتمال بهبود، بدترشدن یا بی‌تغییرماندن علائم در گروه سایمتیکون و گروه دارونما یکسان بوده است.

این یعنی محصولات کولیک بی‌فایده‌اند؟ نه دقیقاً. جمع‌بندی منصفانه‌ی شواهد چنین است:

دسته قدرت شواهد توضیح کوتاه
پروبیوتیک (لاکتوباسیلوس روتری) نسبتاً خوب در نوزادان شیرمادرخوار کاهش زمان گریه نشان داده؛ در شیرخشک‌خوارها نتایج متناقض است
سایمتیکون / دایمتیکون ضعیف جذب خون نمی‌شود و بی‌خطر است، اما برتری آن بر دارونما اثبات نشده
گیاهی (رازیانه، شوید، بابونه) محدود مطالعات کوچک با نتایج ناهمگون؛ توصیه‌ی عمومی درباره‌شان وجود ندارد
قطره لاکتاز موردی فقط اگر عدم تحمل لاکتوز مطرح باشد منطقی است
گریپ واتر / گریپ میکسچر ضعیف مکمل است نه دارو؛ به بی‌کربنات سدیم، شکر و الکل فرمولاسیون دقت کنید

نکته‌ی مهم دیگری که مروری بر رویکرد بالینی به کولیک شیرخواران بر آن تأکید دارد این است که ستون اصلی مدیریت کولیک، حمایت و آموزش والدین و کنارگذاشتن عوامل تشدیدکننده است؛ دارو در بهترین حالت نقش کمکی دارد. پس اگر محصولی به شما «درمان قطعی کولیک» را وعده داد، به آن ادعا شک کنید؛ بهترین قطره برای کولیک نوزاد هم معجزه نمی‌کند، فقط دوره را قابل‌تحمل‌تر می‌کند.

کولیک نوزاد چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

تعریف کلاسیک کولیک به «قانون سه‌تایی» معروف است: گریه‌ای که بیش از ۳ ساعت در روز، بیش از ۳ روز در هفته و برای بیش از ۳ هفته ادامه پیدا کند، آن هم در نوزادی که سالم است و خوب وزن می‌گیرد. مرکز پزشکی جانز هاپکینز شیوع آن را تا یک نوزاد از هر چهار نوزاد تازه‌متولدشده اعلام کرده و توضیح می‌دهد که این گریه‌ها معمولاً بین عصر تا نیمه‌شب شدت می‌گیرند.

دو نکته‌ی امیدبخش وجود دارد. اول اینکه به گفته‌ی کلینیک مایو، شدت کولیک حدود ۶ هفتگی به اوج می‌رسد و پس از ۳ تا ۴ ماهگی به‌طور چشمگیری فروکش می‌کند. دوم اینکه کولیک روی رشد، وزن‌گیری و سلامت آینده‌ی کودک اثر منفی ندارد؛ فشار اصلی روی خود والدین است.

دلایل احتمالی کولیک نوزاد

علت دقیق کولیک هنوز ناشناخته است، اما مجموعه‌ای از عوامل احتمالی مطرح شده‌اند: نابالغ‌بودن دستگاه گوارش و سیستم عصبی، تجمع گاز و بلع هوا هنگام شیرخوردن یا گریه، تفاوت در ترکیب میکروبیوم روده، حساسیت به پروتئین شیر گاو، عدم تحمل موقت لاکتوز، و حتی حساسیت بیش از حد نوزاد به محرک‌های محیطی. برای مطالعه‌ی مفصل‌تر درباره‌ی سبب‌شناسی، مقاله‌ی علل و درمان کولیک نوزادان را ببینید.

فرق نفخ ساده با کولیک در چیست؟

این دو را زیاد با هم اشتباه می‌گیرند، در حالی که انتخاب دارو به تشخیص درست بستگی دارد:

ویژگی نفخ ساده کولیک
مدت گریه کوتاه و پراکنده بیش از ۳ ساعت در روز
زمان بروز هر ساعتی از شبانه‌روز اغلب عصر و اول شب
پاسخ به آروغ‌زدن معمولاً بعد از دفع گاز آرام می‌شود با آروغ و پوشک و شیر آرام نمی‌شود
الگو بی‌قاعده تکرارشونده و تقریباً ساعت‌مشخص
سن هر سنی دو هفتگی تا حدود ۴ ماهگی

علائم کولیک نوزادان چیست؟

علائم کولیک نوزاد؛ گریه شدید، جمع‌کردن پاها و مشت‌کردن دست‌ها
  • گریه‌ی شدید بدون دلیل مشخص؛ نوزاد گرسنه نیست، پوشکش خشک است و باز هم آرام نمی‌شود.
  • شروع گریه در ساعت‌های مشخصی از شبانه‌روز، معمولاً اواخر روز و اوایل شب.
  • جمع‌کردن پاها روی شکم، قوس‌دادن کمر و مشت‌کردن دست‌ها.
  • صدای گریه بلندتر، زیرتر و پرالتماس‌تر از گریه‌ی معمولی است.
  • قرمزشدن صورت هنگام گریه و سفت یا برآمده‌شدن شکم.
  • دفع گاز بیشتر از حد معمول، اغلب درست پس از پایان حمله‌ی گریه.

اگر می‌خواهید انواع گریه‌ی نوزاد را از هم تشخیص دهید، ویدئوی علت گریه نوزادان و پادکست درمان کولیک نوزادان مکمل خوبی برای این بخش هستند.

این نشانه‌ها کولیک نیست؛ سریع پزشک را ببینید

تب ۳۸ درجه یا بالاتر، استفراغ مکرر به‌ویژه اگر سبزرنگ یا خونی باشد، مدفوع خونی یا اسهال شدید، شکم متورم و سفت همراه با استفراغ، بی‌حالی و بی‌اشتهایی، وزن‌نگرفتن، یا تغییر ناگهانی در الگوی گریه و رفتار نوزاد. در این موارد به‌جای شروع دارو، همان لحظه با پزشک تماس بگیرید؛ منابع بالینی این علائم را «پرچم قرمز» می‌نامند و می‌توانند نشانه‌ی عفونت یا انسداد روده باشند.

این محصولات و روش‌ها را به نوزاد ندهید

  • فرآورده‌های وارداتی بدون مجوز که در فضای مجازی یا دست‌فروشی‌ها عرضه می‌شوند و کد بهداشتی ندارند. ترکیب واقعی آن‌ها قابل راستی‌آزمایی نیست و در برخی نمونه‌های تاریخی، الکل یا مواد آرام‌بخش گزارش شده است.
  • گریپ واترهای حاوی الکل؛ فرمولاسیون‌های قدیمی گاهی الکل داشتند و برای نوزاد به‌هیچ‌وجه بی‌خطر نیستند. برچسب را بخوانید.
  • روغن حیوانی، روغن زرد و مالیدن ترکیبات گرم روی شکم نوزاد؛ این روش‌های سنتی پشتوانه‌ی علمی ندارند و خطر تحریک پوستی و حساسیت دارند.
  • عرقیات گیاهی غلیظ و دم‌کرده‌های خانگی با غلظت نامشخص؛ دوز کنترل‌نشده در نوزاد خطرناک است.
  • داروهای بزرگسالان با دوز کاهش‌یافته و هر دارویی که برای نوزاد دیگری تجویز شده است.

روش‌های غیردارویی که واقعاً کمک می‌کنند

روش‌های آرام کردن نوزاد مبتلا به کولیک

هیچ روشی برای همه‌ی نوزادان جواب نمی‌دهد؛ منطق درست این است که چند مورد را امتحان کنید و آنچه را جواب می‌دهد نگه دارید:

  • قنداق‌کردن ملایم به‌شکلی که پاها آزادی حرکت داشته باشند.
  • تماس پوست به پوست و در آغوش گرفتن نوزاد در حالت عمودی.
  • صدای سفید یکنواخت مثل صدای هواکش یا سشوار از فاصله‌ی مناسب.
  • ماساژ آرام شکم در جهت عقربه‌های ساعت و حرکت دوچرخه با پاهای نوزاد.
  • حمام آب گرم یا گذاشتن حوله‌ی گرم (نه داغ) روی شکم.
  • پستانک و تاب‌دادن ملایم یا پیاده‌روی با کالسکه.
  • آروغ‌گرفتن کامل بعد از هر وعده‌ی شیر، حتی اگر نوزاد خوابش برده باشد.
نحوه در آغوش گرفتن نوزاد مبتلا به کولیک برای کاهش گریه

اگر با شیر مادر تغذیه می‌کنید

شیردهی را قطع نکنید. بررسی وضعیت قرارگیری نوزاد روی سینه و اطمینان از گرفتن درست پستان، بیشتر از هر رژیم غذایی کمک می‌کند. مصرف کافئین و شکلات را کم کنید و اگر به حساسیت به پروتئین شیر گاو در شیر مادر شک دارید، حذف آزمایشی لبنیات به مدت حداقل دو هفته و زیر نظر پزشک می‌تواند تشخیصی باشد. هر دارویی هم که مصرف می‌کنید، درباره‌ی اثرش بر نوزاد از پزشک بپرسید.

اگر با شیرخشک تغذیه می‌کنید

کولیک در نوزادانی که با شیرخشک تغذیه می‌شوند
  • وعده‌های کوچک‌تر و دفعات بیشتر را امتحان کنید.
  • هر شیشه بهتر است حدود ۲۰ دقیقه طول بکشد؛ اگر نوزاد خیلی سریع می‌خورد، سر شیشه با سوراخ ریزتر انتخاب کنید.
  • شیشه‌های ضدکولیک با سیستم تهویه، بلع هوا را کم می‌کنند.
  • شیرخشک را تا دمای بدن گرم کنید و شیر را در وضعیت نیمه‌عمودی بدهید.
  • تعویض برند یا استفاده از فرمولاسیون‌های هیدرولیزشده فقط با مشورت پزشک انجام شود؛ راهنمای شناخت انواع شیرخشک تفاوت این فرمولاسیون‌ها را توضیح داده است.

کولیک چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص کولیک نوزاد توسط پزشک متخصص کودکان

آزمایش اختصاصی برای کولیک وجود ندارد. پزشک با گرفتن شرح حال (مدت، دفعات و ساعت گریه، الگوی شیرخوردن و وزن‌گیری) و معاینه‌ی فیزیکی، ابتدا علل دیگر را رد می‌کند و سپس تشخیص کولیک را مطرح می‌کند. منابع مرجع بالینی تأکید می‌کنند که برطرف‌شدن خودبه‌خودی علائم، خودش تأییدی بر تشخیص است. آزمایش‌های تکمیلی فقط وقتی لازم می‌شوند که پزشک به مشکل زمینه‌ای مثل عفونت، رفلاکس شدید یا آلرژی غذایی شک کند.

اگر می‌خواهید پیش از مراجعه دید کلی‌تری داشته باشید، مقاله‌ی کولیک در نوزادان علائم و مسیر تشخیص را ساده‌تر توضیح داده است.

جمع‌بندی: بهترین قطره برای کولیک نوزاد را چطور انتخاب کنم؟

  • نوزاد زیر یک ماه: بدون دارو شروع کنید و ابتدا با پزشک صحبت کنید.
  • نفخ و گاز واضح، شکم سفت: قطره‌های سایمتیکون‌دار مثل کولیف، کولیک اید یا کولیکز.
  • نوزاد شیرمادرخوار با گریه‌ی طولانی و مزمن: قطره‌های پروبیوتیک، با مصرف منظم و ارزیابی بعد از دو تا سه هفته.
  • شک به عدم تحمل لاکتوز (اسهال، نفخ شدید بعد از شیر): قطره لاکتاز با نظر پزشک.
  • ترجیح فرمولاسیون بدون شکر برای مصرف چندهفته‌ای: شربت سگا نوز.
  • نفخ همراه با ترش‌کردن و ناراحتی معده: گریپ میکسچر برای مدت کوتاه و با مشورت پزشک.

مهم‌تر از همه، فراموش نکنید که کولیک تمام می‌شود. صبوری، تقسیم شب‌بیداری بین والدین و کمک‌گرفتن از اطرافیان، به‌اندازه‌ی هر دارویی در عبور از این دوره مؤثر است. اگر گریه‌ی نوزاد شما با تب، استفراغ، مدفوع شل یا خونی همراه شد یا الگوی رفتاری‌اش ناگهان تغییر کرد، بدون معطلی با پزشک تماس بگیرید.

تمام محصولات معرفی‌شده در این مقاله در داروخانه آنلاین مهتاطب موجود است. برای مشاوره و خرید می‌توانید به سایت مراجعه کنید یا در واتساپ و تلگرام به شماره ۰۹۳۵۸۳۴۳۶۱۲ پیام دهید. این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تجویز پزشک نیست.

پرسش‌های متداول

بهترین قطره برای کولیک نوزاد کدام است؟

یک گزینه‌ی واحد برای همه وجود ندارد. برای نفخ و گاز، قطره‌های سایمتیکون‌دار مثل کولیف بی اس کی، کولیک اید ویتابیوتیکس و کولیکز ویتان رایج‌ترین انتخاب‌اند و برای گریه‌ی مزمن نوزاد شیرمادرخوار، قطره‌های پروبیوتیک شواهد بهتری دارند. انتخاب نهایی به سن نوزاد، نوع تغذیه و نظر پزشک بستگی دارد.

قطره کولیک چقدر طول می‌کشد تا اثر کند؟

قطره‌های سایمتیکون‌دار معمولاً ظرف چند ده دقیقه پس از مصرف روی دفع گاز اثر می‌گذارند، اما پروبیوتیک‌ها اثری تدریجی دارند و ارزیابی آن‌ها به یک تا سه هفته مصرف منظم نیاز دارد.

آیا شربت و قطره کولیک خواب‌آور است؟

فرآورده‌های مجاز کولیک اثر خواب‌آور ندارند. آرام‌شدن و خوابیدن نوزاد نتیجه‌ی کاهش درد و نفخ است، نه خاصیت آرام‌بخشی دارو. خواب‌آلودگی غیرعادی پس از مصرف یک فرآورده باید جدی گرفته و به پزشک اطلاع داده شود.

آیا می‌توان قطره و شربت کولیک را با هم مصرف کرد؟

توصیه نمی‌شود. بسیاری از این فرآورده‌ها ترکیبات مشترکی مثل رازیانه و شوید دارند و مصرف هم‌زمان، دوز دریافتی را بالا می‌برد. یک محصول را انتخاب کنید، چند روز اثرش را بسنجید و در صورت نیاز به تغییر با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

قطره کولیک برای نوزاد پسر و دختر فرق دارد؟

خیر. کولیک در دختران و پسران به یک اندازه شایع است و دوز داروها بر اساس سن و وزن تعیین می‌شود، نه جنسیت. تفکیک محصولات بر اساس جنسیت نوزاد پایه‌ی علمی ندارد.

کولیک نوزاد تا چه سنی ادامه دارد؟

معمولاً از هفته‌ی دوم زندگی شروع می‌شود، حدود شش‌هفتگی به اوج می‌رسد و در بیشتر نوزادان تا ۳ تا ۴ ماهگی برطرف می‌شود. ادامه‌ی گریه‌ی شدید بعد از این سن باید توسط پزشک بررسی شود.

جایگزین قطره میلکازیم چیست؟

میلکازیم قطره‌ی آنزیم لاکتاز است و مکانیسم آن با قطره‌های سایمتیکون‌دار متفاوت است؛ بنابراین جایگزین واقعی آن، سایر قطره‌های حاوی لاکتاز است، نه کولیک اید یا کولیکز. اگر هدف کاهش نفخ عمومی است، پزشک ممکن است پروبیوتیک را پیشنهاد کند.

آیا کولیک را می‌توان به‌طور قطعی درمان کرد

اصطلاح «درمان قطعی کولیک» گمراه‌کننده است. کولیک یک وضعیت خودمحدودشونده است که با گذشت زمان برطرف می‌شود؛ نقش دارو و روش‌های آرام‌سازی، کوتاه‌کردن و سبک‌ترکردن حمله‌های گریه است، نه حذف فوری آن.
 

دیدگاه شما
Abrahim tahiri
Abrahim tahiri
781401 2219

سلام ممنون از کمک تون

برچسب‌ها:
همیشه اولین باشید با عضویت در خبرنامه ایمیلی مهتاطب، پیش از همه از جدیدترین محصولات و تخفیف‌ها آگاه شوید
پشتیبانی و خرید