ریزش مو ناشی از تیروئید؛ آیا قرص کم کاری تیروئید ریزش مو می‌دهد؟

اگر این روزها موی بیشتری روی بالش یا لای شانه می‌بینید و آزمایش تیروئید شما هم مشکل دارد، احتمالاً این دو به هم ربط دارند. بیماری تیروئید شایع است. انجمن تیروئید آمریکا می‌گوید بیش از ۱۲ درصد مردم آمریکا در طول عمر به یکی از بیماری‌های تیروئید دچار می‌شوند. این بیماری‌ها در زنان پنج تا هشت برابر مردان دیده می‌شود.

در این مطلب ساده توضیح می‌دهیم ریزش مو ناشی از تیروئید چه شکلی دارد و کدام قرص‌های تیروئید ممکن است ریزش بدهند. همچنین می‌گوییم موها کی برمی‌گردند، کدام مکمل واقعاً به کارتان می‌آید و چه زمانی ریزش دیگر به تیروئید ربطی ندارد.

ریزش مو ناشی از تیروئید چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

ریزش مو ناشی از تیروئید یعنی کم‌پشت شدن موها به دلیل کم یا زیاد بودن هورمون‌های تیروئید. غده تیروئید در جلوی گردن قرار دارد و دو هورمون اصلی می‌سازد: تیروکسین (T4) و تری‌یدوتیرونین (T3). این هورمون‌ها سرعت کار بیشتر سلول‌های بدن را تنظیم می‌کنند و ریشه مو (فولیکول) هم از این قاعده جدا نیست.

هر تار مو یک چرخه دارد: مرحله رشد که چند سال طول می‌کشد، یک مرحله کوتاه انتقالی و مرحله استراحت که در پایان آن مو می‌ریزد. وقتی هورمون تیروئید از حد طبیعی کمتر یا بیشتر شود، موهای بیشتری زودتر از موعد به مرحله استراحت می‌روند و چند ماه بعد می‌ریزند. در مطالعه‌ای روی موش، نبود گیرنده‌های هورمون تیروئید چرخه رشد مو را مختل کرد. این یافته حیوانی است، ولی نقش این هورمون را در رشد مو نشان می‌دهد.

هر اختلال تیروئیدی هم ریزش مو نمی‌دهد. بنیاد تیروئید بریتانیا توضیح می‌دهد که ریزش مو بیشتر در کم‌کاری یا پرکاری شدید و طولانی دیده می‌شود و اختلال خفیف یا کوتاه‌مدت کمتر باعث آن می‌شود. چون چرخه مو طولانی است، ریزش معمولاً چند ماه بعد از شروع بیماری خودش را نشان می‌دهد.

نشانه‌های ریزش مو ناشی از تیروئید

ریزش مو ناشی از تیروئید معمولاً پخش و یکنواخت است و کل سر را درگیر می‌کند. یعنی به‌جای یک لکه طاس، همه موها کم‌پشت‌تر به نظر می‌رسند و خط رویش جلوی سر معمولاً عقب نمی‌رود. این نشانه‌ها رایج‌ترند:

• ریختن موی بیشتر از معمول هنگام شانه کردن یا حمام؛ آکادمی پوست آمریکا ریزش روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو را طبیعی می‌داند.
• خشک، زبر و شکننده شدن موها، به‌خصوص در کم‌کاری تیروئید.
• نازک و لطیف شدن تارها، که در پرکاری تیروئید بیشتر دیده می‌شود.
• کم‌پشت شدن ابرو، مژه و موهای بدن.
• کند شدن رشد مو؛ موهایی که کوتاه کرده‌اید دیرتر بلند می‌شوند.

اگر حس می‌کنید دم‌اسبی شما باریک‌تر شده یا فرق سرتان بازتر دیده می‌شود، این تغییر را جدی بگیرید و به پزشک بگویید.

ریزش ابرو در کم‌کاری تیروئید

یکی از نشانه‌های شناخته‌شده کم‌کاری تیروئید، کم‌پشت شدن یک‌سوم بیرونی ابروهاست؛ یعنی دم ابرو کم‌کم کم‌رنگ می‌شود. در مطالعه‌ای کوچک روی ۵۰ بیمار تیروئیدی، حدود یک‌سوم افراد مبتلا به کم‌کاری ریزش منتشر مو و حدود یک‌پنجم آن‌ها ریزش بخش بیرونی ابرو داشتند. البته کم‌پشتی ابرو علت‌های دیگری هم دارد، مثل برداشتن مکرر ابرو یا افزایش سن.

ریزش سکه‌ای مو و تیروئید خودایمنی

ریزش سکه‌ای یا آلوپسی آره‌آتا (Alopecia areata) شکل دیگری دارد: لکه‌های گرد و صاف بدون مو. این بیماری خودایمنی است و کمبود یا زیادی هورمون باعثش نمی‌شود. با این حال، یک مرور سیستماتیک در مجله آکادمی پوست آمریکا نشان داد بیماری‌های تیروئید در افراد مبتلا به ریزش سکه‌ای شایع‌ترند. پس اگر هاشیموتو یا گریوز دارید و لکه طاس دیدید، به متخصص پوست مراجعه کنید؛ درمان این نوع ریزش با ریزش منتشر تیروئیدی فرق دارد.

جدول زیر کمک می‌کند ریزش خود را با سه نوع رایج دیگر مقایسه کنید. برای آشنایی بیشتر با این الگوها، راهنمای انواع ریزش مو را هم ببینید.

کم‌کاری تیروئید و ریزش مو

کم‌کاری تیروئید یعنی غده تیروئید هورمون کافی نمی‌سازد. یکی از علت‌های شایع آن، بیماری خودایمنی هاشیموتو است. در کم‌کاری، موها خشک، زبر و بی‌حالت می‌شوند و آهسته‌تر رشد می‌کنند. ریزش مو ناشی از تیروئید در این حالت معمولاً تدریجی است و ممکن است اول به چشم نیاید.

کم‌کاری تیروئید معمولاً فقط با ریزش مو خودش را نشان نمی‌دهد. اگر چند مورد از این نشانه‌ها را با هم دارید، آزمایش تیروئید بدهید:

• احساس سرمای بیشتر از اطرافیان
• افزایش وزن بدون تغییر رژیم غذایی
• خستگی و خواب‌آلودگی
• خشکی پوست
• یبوست
• فراموشی و کندی ذهن
• خلق پایین یا افسردگی
• نامنظم شدن قاعدگی

خستگی مداوم یکی از نشانه‌های اصلی کم‌کاری است. اگر مدتی است خسته‌اید، پیش از سراغ رفتن به بهترین قرص انرژی زا، یک آزمایش ساده تیروئید بدهید؛ قرص انرژی‌زا خستگی ناشی از کم‌کاری را درمان نمی‌کند. تغییرات پوست را هم در مطلب علائم پوستی تیروئید توضیح داده‌ایم.

پرکاری تیروئید و ریزش مو

در پرکاری تیروئید، بدن هورمون بیش از حد می‌سازد و همه چیز تندتر کار می‌کند. موها معمولاً نازک، لطیف و کم‌حجم می‌شوند و ریزش پخش در کل سر دیده می‌شود. یکی از علت‌های مهم پرکاری، بیماری خودایمنی گریوز است. نشانه‌های همراه پرکاری این‌هاست:

• تپش قلب یا ضربان تند
• لرزش دست
• تعریق زیاد و تحمل نکردن گرما
• کاهش وزن با وجود اشتهای خوب
• اضطراب، بی‌قراری و زودرنجی
• بی‌خوابی
• ضعف عضلات
• دفع مکرر
• برجستگی یا تورم اطراف چشم در برخی افراد

برای درمان ریزش مو ناشی از پرکاری تیروئید هم راه اصلی، کنترل خود پرکاری است. پزشک بسته به شرایط، داروی ضدتیروئید، ید رادیواکتیو یا جراحی را پیشنهاد می‌دهد. وقتی هورمون‌ها به حد طبیعی برسند، ریزش کم‌کم کم می‌شود.

آیا قرص تیروئید باعث ریزش مو می‌شود؟

این پرتکرارترین سؤال بیماران است: «از وقتی قرص تیروئید را شروع کرده‌ام، مویم بیشتر می‌ریزد.» پاسخ کوتاه این است که ریزش مو در فهرست عوارض بیشتر داروهای تیروئید آمده، ولی معمولاً نادر است. در بسیاری از موارد، آنچه می‌بینید همان ریزش مو ناشی از تیروئید است که با تأخیر خودش را نشان داده، نه عارضه قرص.

دلیلش زمان‌بندی است. ریزشی که بیماری راه انداخته، چند ماه بعد دیده می‌شود؛ یعنی معمولاً هم‌زمان با شروع دارو. بنیاد تیروئید بریتانیا هم هشدار می‌دهد که این ریزش ممکن است به‌اشتباه گردن درمان بیفتد و قطع دارو آن را بدتر کند. جدول زیر خلاصه چهار داروی اصلی تیروئید است.

لووتیروکسین و ریزش مو

لووتیروکسین شکل ساختگی هورمون T4 و داروی اصلی کم‌کاری تیروئید است. در بروشور رسمی لووتیروکسین (برند لووکسیل) آمده که ریزش نسبی مو به‌ندرت در چند ماه اول درمان دیده می‌شود و معمولاً موقتی است. همین بروشور تأکید می‌کند که این دارو نباید برای لاغری مصرف شود، چون مصرف بیش از حد آن ممکن است عوارض جدی و حتی خطرناک داشته باشد.

یک نکته دیگر هم مهم است. اگر دوز دارو بیش از نیاز باشد، بدن عملاً وارد حالت پرکاری می‌شود و این خودش ممکن است ریزش بدهد. پس آزمایش‌های دوره‌ای را که پزشک می‌خواهد عقب نیندازید و دوز را خودتان کم و زیاد نکنید.

متی‌مازول و ریزش مو

متی‌مازول یکی از داروهای اصلی پرکاری تیروئید است و ساخت هورمون را در غده کم می‌کند. در صفحه متی‌مازول در مدلاین‌پلاس، ریزش غیرعادی مو جزو عوارض آمده است؛ اگر شدید بود یا ادامه پیدا کرد، به پزشک بگویید. بنیاد تیروئید بریتانیا می‌گوید داروهای ضدتیروئید به‌ندرت ریزش منتشر می‌دهند و اغلب سخت است بفهمیم مقصر دارو بوده یا پرکاری قبلی.

مهم‌تر از ریزش مو، یک هشدار ایمنی است: اگر هنگام مصرف متی‌مازول گلودرد، تب یا زردی پوست و چشم پیدا کردید، فوراً با پزشک تماس بگیرید. اگر هنگام مصرف آن باردار شدید یا قصد بارداری یا شیردهی دارید، فوراً با پزشک صحبت کنید.

خیلی‌ها دنبال جایگزین قرص متی‌مازول می‌گردند. جایگزین‌ها شامل پروپیل‌تیواوراسیل، ید رادیواکتیو و جراحی است؛ ولی انتخاب بین آن‌ها کار پزشک غدد است و تغییر خودسرانه دارو خطرناک است.

پروپیل‌تیواوراسیل و ریزش مو

پروپیل‌تیواوراسیل یا PTU هم برای پرکاری تیروئید است. مدلاین‌پلاس ریزش مو را جزو عوارض آن آورده، ولی هشدار اصلی این دارو آسیب شدید کبدی است. به همین دلیل معمولاً وقتی تجویز می‌شود که گزینه‌های دیگر مناسب نباشند، یا در حدود ۱۲ هفته اول بارداری که متی‌مازول ممکن است باعث نقص مادرزادی شود. تب، بی‌اشتهایی، تهوع، ادرار تیره، مدفوع کم‌رنگ یا زردی را فوراً به پزشک اطلاع دهید.

لیوتیرونین و ریزش مو

لیوتیرونین شکل ساختگی هورمون T3 است و در موارد خاص برای کم‌کاری تیروئید یا گواتر تجویز می‌شود. در راهنمای دارویی لیوتیرونین، ریزش موقت مو، به‌خصوص در کودکان و در ماه‌های اول درمان، جزو عوارض آمده است. درد قفسه سینه و ضربان تند یا نامنظم از عوارضی است که باید فوراً گزارش شود.

آیا ریزش مو ناشی از تیروئید برگشت‌پذیر است؟

بله، در بیشتر افراد برگشت‌پذیر است. بنیاد تیروئید بریتانیا می‌گوید با درمان موفق تیروئید، رشد دوباره مو معمول است. ولی این کار چند ماه طول می‌کشد، ممکن است کامل نباشد و موی تازه گاهی رنگ یا بافت متفاوتی دارد. پس انتظار واقع‌بینانه، برگشتن تدریجی حجم مو در طول چند ماه است، نه یک‌شبه.

بعد از درمان تیروئید ریزش مو چه زمانی قطع می‌شود؟

ریزش معمولاً یک‌باره قطع نمی‌شود. اول هورمون‌ها باید با تنظیم دوز به محدوده طبیعی برسند. بعد موهایی که قبلاً وارد مرحله استراحت شده‌اند هنوز می‌ریزند. آکادمی پوست آمریکا درباره ریزش موقت بعد از یک عامل استرس‌زا می‌گوید حجم مو معمولاً ظرف ۶ تا ۹ ماه برمی‌گردد. زمان‌های جدول زیر تقریبی است و از فردی به فرد دیگر فرق دارد.

رویش مجدد مو در کم‌کاری تیروئید

اگر بعد از چند ماه آزمایش طبیعی، موها هنوز برنگشته‌اند، شاید همه ریزش شما ریزش مو ناشی از تیروئید نباشد و عامل دیگری هم در کار باشد. علت‌های رایج این‌هاست: کمبود آهن، ریزش موی ارثی که هم‌زمان پیش رفته، ریزش سکه‌ای، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و استرس یا رژیم سخت. بنیاد تیروئید بریتانیا هم برای ریزش منتشر، بررسی کمبود آهن و در صورت نیاز ارجاع به متخصص پوست را مطرح می‌کند.

کمبود ریزمغذی‌ها هم می‌تواند جلوی رویش را بگیرد. در گزارش یک زن ۲۸ ساله که هم کم‌کاری تیروئید و هم کمبود روی داشت، لووتیروکسین به‌تنهایی ریزش را بهتر نکرد. بعد از اضافه شدن مکمل روی، موها در حدود ۴ ماه دوباره رشد کردند. این فقط یک مورد است و نشان نمی‌دهد همه به روی نیاز دارند؛ فقط یادآوری می‌کند که کمبودها را باید با آزمایش پیدا کرد.

درمان ریزش مو ناشی از تیروئید

درمان ریزش مو ناشی از تیروئید از ریشه شروع می‌شود: تنظیم خود تیروئید. شامپو، ماسک یا قرص تقویتی بدون کنترل هورمون‌ها، در بهترین حالت اثر کم و کوتاهی دارد. مراحل درمان معمولاً این‌طور است:

1. مراجعه به پزشک و آزمایش: پزشک معمولاً TSH و T4 آزاد را می‌سنجد. بسته به شرایط، آنتی‌بادی‌های تیروئید، فریتین (ذخیره آهن)، ویتامین B12 و ویتامین D را هم درخواست می‌کند.
2. درمان اختلال تیروئید: برای کم‌کاری هورمون جایگزین، و برای پرکاری داروی ضدتیروئید، ید رادیواکتیو یا جراحی.
3. مصرف درست دارو: قرص را هر روز در یک ساعت مشخص بخورید و بدون نظر پزشک قطع یا کم و زیاد نکنید.
4. اصلاح کمبودها: فقط کمبودی را که آزمایش نشان داده، با مکمل جبران کنید.
5. مراقبت ملایم از مو و صبر: چند ماه به موها فرصت بدهید و در این مدت به آن‌ها فشار نیاورید.

اگر بعد از تنظیم هورمون‌ها کم‌پشتی ادامه داشت، متخصص پوست می‌تواند علت‌های دیگر را بررسی کند و درمان‌های موضعی را پیشنهاد دهد. برای آشنایی با روش‌های عمومی، مطلب درمان ریزش مو را بخوانید.

درمان ریزش مو ناشی از کم‌کاری تیروئید

در کم‌کاری، پزشک لووتیروکسین تجویز می‌کند و دوز را با آزمایش‌های دوره‌ای تنظیم می‌کند. طبق راهنمای لووتیروکسین در مدلاین‌پلاس، این قرص معمولاً روزی یک بار، ناشتا و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از صبحانه خورده می‌شود. قرص‌های کلسیم و آهن هم باید دست‌کم ۴ ساعت با آن فاصله داشته باشند. معمولاً بهبود موها از بقیه نشانه‌ها دیرتر دیده می‌شود، چون چرخه مو طولانی است.

درمان ریزش مو ناشی از پرکاری تیروئید

در پرکاری، هدف کم کردن هورمون اضافه است. اگر بعد از ید رادیواکتیو یا جراحی دچار کم‌کاری شدید، باید لووتیروکسین را شروع کنید و تنظیم دقیق دوز برای مو هم مهم است. بنیاد تیروئید بریتانیا تأکید می‌کند که خود ید رادیواکتیو باعث ریزش مو نمی‌شود.

بهترین مولتی ویتامین برای کم‌کاری تیروئید و ریزش مو کدام است؟

اگر دنبال قرص مکمل کم‌کاری تیروئید هستید، اول این را بدانید: هیچ مولتی‌ویتامینی کم‌کاری تیروئید یا ریزش مو ناشی از تیروئید را درمان نمی‌کند. بهترین مکمل برای هر فرد، همانی است که کمبود او را جبران کند و با قرص تیروئیدش تداخل نداشته باشد. اگر پزشک یا داروساز مصرف یک مکمل عمومی را مناسب دانست، یک مولتی ویتامین مینرال با این ویژگی‌ها انتخاب بهتری است:

• سلنیوم در حد نیاز روزانه، نه چند برابر آن.
• روی (زینک) نزدیک به نیاز روزانه، یعنی ۸ تا ۱۱ میلی‌گرم.
• بدون ید اضافه یا جلبک کِلپ، مگر پزشک توصیه کرده باشد یا باردار باشید.
• بیوتین کم؛ اگر بیوتین بالا دارد، پیش از آزمایش قطعش کنید.
• مصرف با فاصله ۴ ساعته از قرص تیروئید، چون آهن و کلسیم داخل آن جذب دارو را کم می‌کنند.

ید و تیروئید

تیروئید برای ساختن هورمون به ید نیاز دارد. کمبود ید باعث گواتر و کم‌کاری می‌شود، ولی ید زیاد هم بی‌خطر نیست. توصیه انجمن تیروئید آمریکا درباره ید هشدار می‌دهد که مصرف زیاد جلبک کلپ می‌تواند ید بیش از حد به بدن برساند. همچنین بالا رفتن زیاد مصرف ید ممکن است بیماری خودایمنی تیروئید و پرکاری را بیشتر کند. پس اگر نمک یددار مصرف می‌کنید، بدون نظر پزشک قرص ید نخورید.

استثنای مهم، بارداری و شیردهی است. همین سند توصیه می‌کند زنان باردار و شیرده روزانه ۱۵۰ میکروگرم ید مکمل دریافت کنند و مکمل‌های دوران بارداری همین مقدار ید را داشته باشند. قرص روفولیک پریناتال عبیدی طبق صفحه محصول، ۱۵۰ میکروگرم ید و ۵۰۰ میکروگرم فولیک اسید دارد. اگر باردارید و قرص تیروئید هم می‌خورید، مکمل بارداری را با فاصله از قرص تیروئید و با هماهنگی پزشک مصرف کنید.

سلنیوم و تیروئید

غده تیروئید بیشتر از هر اندام دیگری سلنیوم دارد و برای ساخت هورمون به آن نیاز دارد. با این حال، دفتر مکمل‌های غذایی مؤسسه ملی سلامت آمریکا می‌گوید چند مطالعه فایده کمی برای مکمل سلنیوم در بیماری تیروئید نشان داده‌اند. مرور کاکرین هم شواهد را برای توصیه سلنیوم در درمان هاشیموتو کافی ندانسته است؛ هرچند در سه مطالعه، سلنومتیونین آنتی‌بادی TPO را پایین آورد که اهمیت بالینی آن روشن نیست.

نکته ایمنی مهم‌تر است: نیاز روزانه بزرگسالان ۵۵ میکروگرم و حد مجاز ۴۰۰ میکروگرم در روز است. سلنیوم بیش از حد خودش باعث ریزش مو و شکنندگی ناخن می‌شود، پس چند مکمل سلنیوم‌دار را با هم نخورید. برای جزئیات بیشتر، مطلب تاثیر سلنیوم بر تیروئید را ببینید. کپسول سلن پلاس یوروویتال طبق صفحه محصول، ۵۰ میکروگرم سلنیوم، ۸ میلی‌گرم روی و ویتامین‌های A، C و E دارد؛ یعنی سلنیوم آن نزدیک نیاز روزانه است.

روی (زینک) و تیروئید

روی برای ساخت پروتئین مو و کار طبیعی تیروئید لازم است و کمبود آن خودش ریزش مو می‌دهد. طبق راهنمای روی در مؤسسه ملی سلامت آمریکا، زنان بزرگسال روزانه ۸ و مردان ۱۱ میلی‌گرم روی نیاز دارند و حد مجاز ۴۰ میلی‌گرم در روز است. مصرف طولانی مقدار زیاد، مس بدن را کم و ایمنی را ضعیف می‌کند.

قرص زینک پلاس یوروویتال طبق صفحه محصول، ۱۰ میلی‌گرم روی، ۱۰۰ میلی‌گرم ویتامین C، بیوتین، فولیک اسید و چند ویتامین گروه B دارد. چون بیوتین دارد، دست‌کم دو روز پیش از آزمایش تیروئید آن را کنار بگذارید.

آهن و فریتین

کمبود آهن یکی از علت‌های رایج ریزش منتشر مو است. اگر کم‌کاری تیروئید و کمبود آهن هم‌زمان باشند، تنظیم تیروئید به‌تنهایی ممکن است موها را برنگرداند. مصرف قرص آهن فقط با تأیید کمبود در آزمایش منطقی است و باید دست‌کم ۴ ساعت با لووتیروکسین فاصله داشته باشد. رابطه کم‌خونی و ریزش را در مطلب ریزش موی ناشی از کم‌خونی مفصل توضیح داده‌ایم.

ویتامین B12 و ویتامین D

در یک متاآنالیز ۶۴ مطالعه، سطح ویتامین B12 در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید پایین‌تر از افراد سالم بود. حدود ۲۷ درصد آن‌ها هم کمبود داشتند. پس اگر خستگی یا بی‌حسی دست و پا دارید، از پزشک بپرسید که سطح B12 را هم بسنجد.

ویتامین D هم در متاآنالیز ۲۰ مطالعه دیگر در افراد مبتلا به بیماری خودایمنی تیروئید پایین‌تر بود و احتمال کمبود در آن‌ها حدود سه برابر گزارش شد. این یعنی ارتباط، نه اینکه مکمل ویتامین D تیروئید یا مو را درمان کند. اگر آزمایش شما کمبود ویتامین D را نشان داد، پزشک مقدار و فاصله مصرف را تعیین می‌کند. کپسول ویتامین D3 ۵۰۰۰۰ واحدی دانا دوز بالایی دارد و فقط باید طبق دستور پزشک مصرف شود.

بیوتین و کم‌کاری تیروئید

بیوتین در بیشتر قرص تقویت مو و ناخن وجود دارد، ولی شواهد کافی برای اثر آن بر ریزش تیروئیدی نیست، مگر اینکه کمبود واقعی داشته باشید. مشکل اصلی آن، به‌هم ریختن آزمایش است. طبق توضیح انجمن تیروئید آمریکا، بیوتین می‌تواند T4 و T3 را به‌اشتباه بالا و TSH را پایین نشان دهد. یعنی نتیجه شبیه پرکاری می‌شود و ممکن است دوز دارو اشتباه تنظیم شود.

مکمل‌های مو معمولاً ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ میکروگرم بیوتین دارند، در حالی که نیاز روزانه حدود ۳۰ میکروگرم است. این انجمن توصیه می‌کند دست‌کم ۲ روز قبل از آزمایش تیروئید، بیوتین را قطع کنید و مکمل‌هایتان را به پزشک بگویید. اگر قرص بیوپانتن مصرف می‌کنید، این توصیه درباره شما هم صدق می‌کند؛ هر قرص آن ۵٬۰۰۰ میکروگرم بیوتین دارد.

تداخل قرص تیروئید با غذا، دارو و مکمل‌ها

حتی اگر دوز لووتیروکسین درست باشد، جذب کم می‌تواند هورمون را پایین نگه دارد و ریزش را ادامه دهد. طبق راهنمای مدلاین‌پلاس، این موارد جذب دارو را کم می‌کنند یا با آن تداخل دارند:

• مکمل‌های کلسیم، از جمله قرص کلسیم، و قرص‌های آهن؛ دست‌کم ۴ ساعت فاصله لازم است.
• آنتی‌اسیدها و داروهای کاهنده اسید معده مثل امپرازول، لانزوپرازول و ازومپرازول.
• برخی داروهای کاهنده چربی خون مثل کلستیرامین؛ لووتیروکسین را دست‌کم ۴ ساعت قبل از آن‌ها بخورید.
• غذاهای سویا‌دار، گردو، فیبر زیاد و گریپ‌فروت؛ اگر زیاد مصرف می‌کنید، به پزشک بگویید.

اگر داروی تازه‌ای شروع کردید یا مکملی را قطع کردید، به پزشک بگویید. گاهی بعد از این تغییرها، دوز قرص تیروئید باید دوباره بررسی شود.

تیروئید و موهای زائد

برخی خانم‌ها هم‌زمان با ریزش موی سر، موهای زائد صورت و بدن پیدا می‌کنند. در این حالت پزشک معمولاً علاوه بر تیروئید، هورمون‌های جنسی و تخمدان را هم بررسی می‌کند. یکی از علت‌های مهم، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است که طبق بنیاد تیروئید بریتانیا با بیماری خودایمنی تیروئید ارتباط دارد و خودش هم می‌تواند ریزش منتشر مو بدهد.

اگر قصد لیزر موهای زائد دارید و نشانه‌های تیروئید یا قاعدگی نامنظم هم دارید، بهتر است اول علت هورمونی را پیدا و درمان کنید. علت‌ها و راه‌های درمان را در مطلب علت ایجاد موهای زائد بخوانید.

ریزش مو ناشی از تیروئید در زنان، بارداری و بعد از زایمان

زنان بیشتر از مردان به بیماری تیروئید دچار می‌شوند. در سال‌های نزدیک به یائسگی، تغییرات هورمونی همین دوره هم می‌تواند ریزش را بیشتر کند. اگر در این سن هستید، مطلب ریزش مو زنان در اثر یائسگی را هم ببینید.

تیروئیدیت پس از زایمان

ریزش مو چند ماه بعد از زایمان بسیار رایج است و معمولاً به تیروئید ربطی ندارد. آکادمی پوست آمریکا زایمان را یکی از عامل‌های ریزش موقت می‌داند. ولی گاهی تیروئید هم درگیر است. انجمن تیروئید آمریکا درباره تیروئیدیت پس از زایمان می‌گوید این بیماری در حدود ۵ تا ۱۰ درصد زنان دیده می‌شود. معمولاً ۱ تا ۴ ماه بعد از زایمان مرحله پرکاری و حدود ۴ تا ۸ ماه بعد مرحله کم‌کاری شروع می‌شود.

بیشتر زنان در ۱۲ تا ۱۸ ماه بهبود پیدا می‌کنند، ولی حدود ۲۰ درصد کسانی که وارد مرحله کم‌کاری می‌شوند، کم‌کار می‌مانند. اگر بعد از زایمان علاوه بر ریزش، خستگی شدید، تپش قلب، اضطراب یا افسردگی دارید، آزمایش تیروئید را با پزشک مطرح کنید. در بارداری هم انتخاب دارو حساس است و در سه ماه اول معمولاً پروپیل‌تیواوراسیل به‌جای متی‌مازول تجویز می‌شود.

تغذیه و مراقبت از مو در دوران درمان

رژیم غذایی جای دارو را نمی‌گیرد، ولی موها برای رشد دوباره به مواد اولیه نیاز دارند. این موارد را در برنامه غذایی خود داشته باشید:

• پروتئین کافی از لبنیات، تخم‌مرغ، حبوبات، مرغ، ماهی و گوشت کم‌چرب.
• ماهی‌های چرب که امگا ۳ دارند؛ اگر ماهی نمی‌خورید، درباره قرص امگا 3 با داروساز مشورت کنید.
• منابع آهن مثل گوشت قرمز، عدس و اسفناج، همراه با یک منبع ویتامین C.
• سبزی‌ها و میوه‌های رنگی برای ویتامین A و C.
• غلات کامل، زرده تخم‌مرغ و مغزها که بیوتین و روی دارند.

مراقبت ملایم از مو

بنیاد تیروئید بریتانیا برای این دوره چند توصیه ساده دارد. از اتوی مو و بافت‌های سفت دوری کنید، شانه دندانه‌درشت به کار ببرید و در رنگ کردن مو در خانه احتیاط کنید. همین منبع شامپوهای کافئین‌دار را برای ریزش مو ناشی از تیروئید مفید نمی‌داند. پس پول زیادی برای محصولات «معجزه‌گر» خرج نکنید و بیشتر روی تنظیم تیروئید و جبران کمبودها تمرکز کنید.

سؤالات متداول

آیا بعد از ید درمانی ریزش مو داریم؟

خود ید رادیواکتیو باعث ریزش مو نمی‌شود. اگر بعد از ید درمانی ریزش دیدید، علت معمولاً پرکاری قبلی یا کم‌کاری بعد از درمان است. با تنظیم دوز لووتیروکسین، این ریزش هم کم‌کم کم می‌شود.

آیا هاشیموتو باعث ریزش مو می‌شود؟

بله. هاشیموتو با ایجاد کم‌کاری تیروئید می‌تواند ریزش منتشر مو بدهد. چون یک بیماری خودایمنی است، احتمال ریزش سکه‌ای هم در این افراد بیشتر است. اگر لکه طاس گرد دیدید، به متخصص پوست مراجعه کنید.

آیا کم‌کاری تیروئید باعث سفیدی مو می‌شود؟

علت اصلی سفید شدن مو معمولاً ژنتیک و افزایش سن است. بنیاد تیروئید بریتانیا می‌گوید موهایی که بعد از درمان تیروئید دوباره رشد می‌کنند، ممکن است رنگ یا بافت کمی متفاوتی داشته باشند. برای علت‌های دیگر، مطلب سفیدی زودرس مو را بخوانید.

آیا کم‌کاری خفیف تیروئید هم باعث ریزش مو می‌شود؟

معمولاً نه. اختلال خفیف (تحت بالینی) یا کوتاه‌مدت تیروئید به‌ندرت ریزش مو می‌دهد. اگر فقط TSH کمی بالاست و ریزش شدید دارید، علت‌های دیگر مثل کمبود آهن را هم بررسی کنید.

آیا برای کم شدن ریزش مو می‌توانم قرص تیروئید را قطع کنم؟

خیر. قطع دارو هورمون‌ها را دوباره از تعادل خارج می‌کند و معمولاً ریزش را بیشتر می‌کند. اگر فکر می‌کنید دارو باعث ریزش شده، با پزشک درباره بررسی دوز یا تغییر دارو صحبت کنید.

جمع‌بندی

ریزش مو ناشی از تیروئید با درمان درست، در بیشتر افراد برمی‌گردد. کلید کار، تشخیص دقیق، تنظیم هورمون‌ها و چند ماه صبر است. قرص‌های تیروئید به‌ندرت خودشان ریزش می‌دهند و قطع آن‌ها کار را بدتر می‌کند. مکمل‌ها فقط برای کمبودهای ثابت‌شده‌اند و باید با فاصله از قرص تیروئید مصرف شوند. اگر بعد از چند ماه آزمایش طبیعی موهایتان برنگشت، علت دومی مثل کمبود آهن یا ریزش ارثی را بررسی کنید.

برای مشاوره درباره مکمل‌ها و نحوه مصرف هم‌زمان آن‌ها با قرص تیروئید، می‌توانید با داروسازان داروخانه مهتاطب به شماره ۰۲۱-۶۵۳۸۹۳۴۲ تماس بگیرید.

بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز

آخرین به‌روزرسانی: ۲ آبان ۱۴۰۵

این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.