دکتر رویا میرنظامی 
بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
آخرین به‌روزرسانی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵
بادمجانی، که خیلی‌ها «بادمجونی» هم می‌گویند، از رنگهای سرد خانواده بنفش است: از بنفش معمولی تیرهتر و سنگین‌تر و از شرابی کم‌قرمزتر. برای همین هم نسخه آرام دارد (هاله بنفش روی موی مشکی) و هم نسخه‌ای که در دسته رنگ موی فانتزی جا می‌گیرد (یاسی روی موی دکلره‌شده).
نتیجه نهایی را دو چیز تعیین میکند: رنگ فعلی موی شما و شماره‌ای که از کاتالوگ برمی‌دارید. اگر این دو با هم جور نباشند، رنگ یا اصلاً دیده نمی‌شود یا کدر و قهوهای درمی‌آید.
رنگ مو بادمجانی همان بنفشِ تیره پوست بادمجان است: بنفشی که تهرنگ قهوهای و کمی قرمز دارد. در چرخه رنگ، بنفش از ترکیب قرمز و آبی ساخته می‌شود و وقتی با قهوهای یا مشکی تیره شود، بادمجانی به دست میآید. چون آبیِ آن زیاد است، رنگ سردی به حساب میآید.
روی مو با یک رنگ ثابت سروکار ندارید، با یک طیف سروکار دارید. هرچه پایه مو (درجه روشنی آن) بالاتر باشد، بنفش شفاف‌تر دیده می‌شود؛ هرچه مو تیرهتر باشد، رنگ به قهوهایِ نزدیک به مشکی با هاله بنفش شبیه‌تر می‌شود. جدول زیر طیف‌های اصلی را کنار هم گذاشته است. پایه‌ها تقریبی‌اند و از برندی به برند دیگر کمی فرق می‌کنند.
| طیف | ظاهر روی مو | روی چه مویی می‌نشیند | دکلره |
|---|---|---|---|
| بادمجانی تیره | قهوهای خیلی تیره با هاله بنفش که زیر نور پیداست | موی طبیعی قهوهای تا مشکی | معمولاً لازم نیست |
| بادمجانی متوسط | بنفشِ قهوهایِ واضح | موی طبیعی قهوهای روشن تا متوسط | فقط روی موی تیره، برای وضوح بیشتر |
| بادمجانی روشن | بنفشِ مایل به سرخابی و شفاف | موی پایه ۷ | روی موی تیره لازم است |
| بادمجانی خیلی روشن (یاسی) | بنفش پاستلی | موی پایه ۹ | لازم است |
| شرابی بادمجانی | بنفش با قرمزِ بیشتر؛ گرم‌تر | موی پایه ۶ تا ۷ | روی موی تیره لازم است |
در عکس زیر تفاوت بادمجانیِ بنفش‌تر با شرابی را می‌بینید. هر دو از قرمز و آبی ساخته شده‌اند، ولی در بادمجانی آبی بیشتر است و در شرابی قرمز.
رنگ مو بادمجانی شماره ثابت و جهانی ندارد. در بیشتر کاتالوگ‌ها عدد اول «پایه» یا عمق رنگ است و عدد بعد از ممیز یا خط مورب، تهرنگ را نشان می‌دهد. طبق راهنمای شماره‌گذاری رنگ مو در L'Oréal Professionnel، پایه ۱ مشکی، ۵ قهوهای روشن، ۶ بلوند تیره و ۱۰ روشن‌ترین بلوند است و رقم ۲ بعد از ممیز یعنی تهرنگ بنفش.
به همین دلیل بادمجانی در چند برند با «۲۰» بعد از شماره پایه میآید (مثل 4/20). ولی همه برندها این‌طور کد نمی‌دهند: در بازار ایران همین رنگ با پسوندهایی مثل ۲۲، ۶۶، ۷۶ و ۹۹ هم فروخته می‌شود و بعضی برندها آن را در سری «شرابی» یا «بنفش» گذاشته‌اند. اگر برند دیگری مثل مارال میخرید، فقط کاتالوگ همان برند ملاک است.
منظور از «بادمجانی شماره ۴» بادمجانی با پایه ۴ است: قهوهای تیره با تهرنگ بنفش که در کاتالوگ‌ها «بادمجانی تیره» نام دارد. شماره‌های ۵ و ۶ همین رنگ را یکی‌دو درجه روشنتر نشان می‌دهند و شماره ۷ بادمجانی روشن است. یک قاعده ساده را هم به خاطر بسپارید: رنگ کاتالوگ فقط روی مویی درمی‌آید که همپایه یا روشنتر از خودِ آن شماره باشد؛ روی موی تیرهتر، نتیجه تیرهتر و کم‌رنگ‌تر می‌شود.
نمونه واقعی، سری بادمجانی برند نچرال است که در مهتاطب عرضه می‌شود و چهار شماره دارد. هر تیوب ۱۲۰ میلی‌لیتر کرم رنگ است و برای استفاده باید با اکسیدان مخلوط شود. کاتالوگ بقیه سری‌ها را در معرفی رنگ موی نچرال اینیستینکس آورده‌ایم.
| شماره روی تیوب | نام در کاتالوگ سازنده | جایگاه در طیف |
|---|---|---|
| رنگ مو 4/20 نچرال | شرابی بادمجانی تیره (Dark Violet) | تیره‌ترین؛ همان «بادمجانی شماره ۴» |
| رنگ مو 5/20 نچرال | شرابی بادمجانی متوسط (Medium Violet) | یک درجه روشنتر از 4/20 |
| رنگ مو شرابی 6/20 نچرال اینیستینکس | شرابی بادمجانی (Violet) | بادمجانیِ معمولی |
| رنگ مو شرابی 7/20 نچرال اینیستینکس | شرابی بادمجانی روشن (Light Violet) | روشن‌ترین طیف این سری |
نام‌ها و شماره‌ها عیناً از کاتالوگ سازنده آمده است. موجودی هر شماره را در صفحه همان محصول ببینید.
رنگ موی بادمجانی تیره، تیره‌ترین و کم‌دردسرترین طیف این خانواده است. در سایه تقریباً قهوهایِ نزدیک به مشکی دیده می‌شود و زیر نور، هاله بنفش آن پیدا می‌شود. در کاتالوگ‌ها با شماره‌های پایین میآید؛ مثلاً 4/20 در چند برند همین رنگ است.
مزیت اصلی‌اش این است که برای تیره‌کردن مو یا هم‌پایه‌ماندن، لازم نیست رنگدانه مو را بردارید. توصیه‌های آکادمی پوست آمریکا برای رنگ‌کردن مو هم می‌گوید رنگ را در محدوده سه درجه از رنگ طبیعی مو انتخاب کنید و تیره‌کردن را کم‌آسیب‌تر از روشن‌کردن می‌داند، چون روشن‌کردنِ بیشتر به اکسیدان قوی‌تر نیاز دارد.
روی موی مشکیِ طبیعی، بادمجانی تیره بدون دکلره معمولاً به شکل هاله بنفش دیده می‌شود، نه بنفشِ واضح. اگر همین را می‌خواهید، یک تیوب بادمجانی تیره کافی است.
برای بادمجانی تیره‌ای که بنفشِ پررنگ‌تری داشته باشد، در سالن‌ها ترکیب زیر رایج است. این ترکیب برای موی دکلره‌شده نوشته شده (در نسخه رایجش پایه ۹ تا ۱۰) و ۳۰ تا ۴۵ دقیقه روی مو می‌ماند:
دکلره تا این پایه کار سنگینی است و فقط برای کسی می‌ارزد که بنفشِ پررنگ می‌خواهد؛ برای هاله بادمجانی روی موی تیره به آن نیازی نیست. معنی هر پایه را در مطلب پایه رنگ مو دکلره توضیح داده‌ایم.
رنگ مو بادمجانی روشن بنفشِ مایل به سرخابی و شفافی است که پایه‌اش حدود ۷ است (مثل 7/20). برخلاف طیف تیره، روی موی قهوهای تیره و مشکی بدون روشن‌کردن دیده نمی‌شود. راهنمای L'Oréal Paris برای موی بنفش هم برای بنفشِ روشنِ تمام‌سر، روشن‌کردن مو تا بلوند را لازم می‌داند و بنفشِ تیره را گزینه بدون دکلره برای موی قهوهای معرفی میکند.
ترکیب رایج برای موی پایه ۷ این است (مقدارها تقریبی است و به بلندی و پرپشتی مو بستگی دارد):
رنگ را معمولاً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه روی مو نگه می‌دارند. از دقیقه ۲۰ رنگ را نگاه کنید و وقتی به تناژ دلخواه رسید، با آب ولرم بشویید؛ ولی از زمانی که روی بروشور همان رنگ نوشته بیشتر نگهش ندارید.
این طیف پاستلی، مثل رنگ موی صورتی، فقط روی مویی می‌نشیند که تا پایه ۹ دکلره شده باشد. در ترکیب رایجش رنگ دودی نقره‌ای هم اضافه می‌کنند تا بنفش سردتر شود و ترکیب دست‌کم ۳۰ دقیقه روی مو می‌ماند. رنگ پاستلی فقط وقتی یکدست می‌شود که دکلره یکدست باشد؛ روی دکلره لکه‌دار، رنگ هم لکه‌دار درمی‌آید. به همین دلیل بهتر است این کار را به رنگ‌کار بسپارید.
رنگ موی بادمجانی بدون دکلره وقتی جواب می‌دهد که دو شرط با هم برقرار باشد: مو رنگ‌نشده (طبیعی) باشد و طیفی که می‌خواهید تیره یا متوسط باشد. دلیلش این است که رنگ دائمی فقط کمی از رنگدانه طبیعی مو را روشن میکند. در راهنمای فنی رنگهای دائمی Wella، اکسیدان ۶ درصد برای یک درجه روشن‌شدن، ۹ درصد برای دو درجه و ۱۲ درصد برای سه درجه آمده است.
اگر مو قبلاً رنگ شده باشد، همین مقدار هم روشن نمی‌شود. به گفته راهنمای Garnier برای رنگ‌کردن مو در خانه، رنگ نمی‌تواند رنگ قبلی را روشن کند؛ یعنی روی موی رنگ‌شده فقط می‌شود همپایه ماند یا تیرهتر رفت. با این دو قاعده، نتیجه رنگ مو بادمجانی بدون دکلره را می‌شود از قبل حدس زد:
| موی فعلی شما | بدون دکلره چه می‌شود؟ | برای بنفشِ واضح‌تر |
|---|---|---|
| قهوهای روشن تا متوسطِ طبیعی | بادمجانی تیره و متوسط خوب می‌نشیند | برای طیف روشن، مو باید تا پایه ۷ روشن شود |
| قهوهای تیره تا مشکیِ طبیعی | بادمجانی تیره به شکل هاله بنفش دیده می‌شود | شماره روشنتر با اکسیدان قوی‌تر (طبق بروشور رنگ) یا یک مرحله دکلره |
| موی رنگ‌شده مشکی یا تیره | رنگ تازه تقریباً دیده نمی‌شود | اول رنگبر (ریموور) یا دکلره |
| موی دکلره‌شده یا بلوند | همه طیف‌ها می‌نشیند؛ یکدستی رنگ به یکدستی دکلره بستگی دارد | اول روی یک دسته مو امتحان کنید |
| موی حناشده | نتیجه قابل پیش‌بینی نیست | Garnier رنگ‌کردن موی حناشده را توصیه نمیکند؛ با رنگ‌کار مشورت کنید |
اینجا فرق مهم بین موی مشکیِ طبیعی و موی مشکیِ رنگ‌شده است. روی مشکیِ طبیعی، بادمجانی تیره مستقیم می‌نشیند و هاله بنفش می‌دهد. ولی موهای مشکی و تیره که قبلاً رنگ شده‌اند، تا رنگ قبلی برداشته نشود رنگ تازه را نشان نمی‌دهند.
موی مشکی با یک مرحله دکلره معمولاً به حدود پایه ۶ می‌رسد که هنوز نارنجیِ زیادی دارد. بنفش روی این نارنجی کدر می‌شود؛ برای همین بیشتر طیف‌های روشن بادمجانی به مرحله دوم روشن‌کردن نیاز دارند.
دودی را به بادمجانی اضافه می‌کنند تا قرمزیِ آن کم و رنگ سردتر و خاموش‌تر شود. بدون دکلره، این ترکیب روی موی طبیعیِ تیره یک قهوهایِ سرد با هاله بنفش می‌دهد، نه دودیِ روشن؛ دودیِ واضح فقط روی موی روشن‌شده دیده می‌شود. دو رنگ را از یک برند و با پایه نزدیک به هم بردارید. نسبت‌های دودی را در مطلب ترکیب رنگ موی دودی نوشته‌ایم.
برای طیف‌های روشن راهی جز دکلره نیست، ولی می‌شود آسیبش را کم کرد. طبق راهنمای StyleCraze برای دکلره موی مشکی، موی مشکی معمولاً دست‌کم دو جلسه دکلره می‌خواهد؛ بهتر است بین جلسه‌ها از یک هفته تا یک ماه فاصله بگذارید و برای موی تیره از اکسیدان ۳۰ حجم (۹ درصد) بالاتر نروید.
چک‌لیست ایمنی رنگ مو در سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هم می‌گوید بعد از دکلره دست‌کم ۱۴ روز تا رنگ‌کردن صبر کنید. اگر در خانه کار میکنید، این فاصله را جدی بگیرید. روش کار را قدم‌به‌قدم در مطلب روشن کردن موی مشکی آورده‌ایم.
یک نکته کاربردی از پژوهش‌ها: در مطالعه‌ای در Journal of Cosmetic Science روغن نارگیل، چه پیش و چه پس از شست‌وشو، از دست‌رفتن پروتئین موی سالم و موی دکلره‌شده را کم کرد، ولی روغن آفتابگردان و روغن معدنی چنین اثری نداشتند. این مطالعه آزمایشگاهی را پژوهشگران یک شرکت تولیدکننده روغن مو انجام داده‌اند؛ با این حال اگر روغن مو میخرید، بدانید که روغن نارگیل در این مقایسه نتیجه بهتری داشته است.
ترکیب رنگ بادمجانی یعنی مخلوط‌کردن تیوب بادمجانی با رنگهای دیگر یا با واریاسیون (رنگ خالصی که فقط تناژ را کم و زیاد میکند). پیش از هر ترکیبی این سه نکته را رعایت کنید:
ساده‌ترین ترکیب، رنگ مو بادمجانیِ معمولی روی موی پایه ۷ است: رنگ بادمجانی شماره ۶، ده سانتی‌متر واریاسیون بنفش و اکسیدان شماره ۱ (۶ درصد).
زیتونی در چرخه رنگ سمت سبز است و بادمجانی سمت قرمز و بنفش. طبق راهنمای چرخه رنگ Wella، رنگهای روبهروی هم مثل قرمز و سبز وقتی مخلوط شوند یکدیگر را خنثی می‌کنند. برای همین زیتونی کنار بادمجانی دو کاربرد دارد:
نسبت درست به پایه مو و برند بستگی دارد؛ پس اول روی یک دسته مو امتحان کنید. روش ساختن خودِ رنگ موی سبز زیتونی را جدا توضیح داده‌ایم.
رنگ مو شرابی بادمجانی قرمزِ بیشتری دارد و از بادمجانیِ ساده گرم‌تر است. ترکیب رایج آن برای مویی که تا پایه ۶ روشن شده:
دودی در این ترکیب برای آن است که قرمز زیادی تند نشود.
برای شرابی بادمجانیِ روشن، مو باید به پایه ۷ برسد و ترکیب این‌طور عوض می‌شود:
اگر شرابیِ شما تیرهتر از انتظار درآمد، راه‌های روشن‌کردنش را در مطلب رنگ موی شرابی روشن ببینید.
این نام‌ها استاندارد جهانی ندارند و از برندی به برند دیگر جابه‌جا می‌شوند، ولی در کاتالوگ‌های بازار ایران معمولاً این‌طور از هم جدا می‌شوند:
| رنگ | چه رنگی است | سرد یا گرم |
|---|---|---|
| بادمجانی | بنفش تیره با زمینه قهوهای | سرد |
| شرابی | قرمز تیره که به بنفش می‌زند | گرم‌تر از بادمجانی |
| انگوری | بنفشِ مایل به قرمز؛ معمولاً شفاف‌تر از بادمجانی | میانه |
| بنفش | بنفش خالص، بدون زمینه قهوهای | سرد |
| آلبالویی | قرمز تیره با بنفشِ کم | گرم |
| ماهاگونی | قهوهایِ مایل به قرمز | گرم |
مرز بادمجانی و انگوری روشن نیست. بعضی برندها این دو را دو شماره جدا می‌دانند و بعضی هر دو نام را روی یک شماره گذاشته‌اند. پس اگر «بادمجانی انگوری» می‌خواهید، به‌جای اسم، نمونه رنگ کاتالوگ را ملاک بگیرید: رنگی که از بادمجانیِ ساده قرمزتر و شفاف‌تر است.
وقتی سهم بنفش بیشتر و زمینه قهوهای کمتر باشد، به آن «بنفش بادمجانی» می‌گویند. این طیف روی موی تیره خودش را نشان نمی‌دهد و پایه روشن‌تری می‌خواهد؛ در ترکیب‌ها هم با واریاسیون بنفش به آن می‌رسند. اگر قرمزِ بیشتری می‌خواهید، مسیر رنگ موی قرمز به کارتان میآید.
رنگ موی بادمجانی به بیشتر پوست‌ها میآید، به شرطی که طیفش درست انتخاب شود. L'Oréal Paris در معرفی موی بادمجانی آن را رنگی می‌داند که به همه رنگ پوست‌ها می‌نشیند. همان راهنمای Garnier هم تن‌های شرابی و خاکستری را برای پوست‌های سرد و تن‌های طلایی، مسی و ماهاگونی را برای پوست‌های گرم مناسب‌تر می‌داند. با این قاعده:
این‌ها قاعده کلی و سلیقه است، نه قانون. برای انتخاب دقیق‌تر، راهنمای انتخاب رنگ مو بر اساس رنگ پوست را ببینید.
اگر نمی‌خواهید کل مو را رنگ کنید، هایلایت، مش یا لایت بادمجانی راه میانه است: فقط چند دسته مو روشن و بعد بادمجانی می‌شود و بقیه مو دست‌نخورده می‌ماند. روی موی مشکی، دسته‌هایی که باید رنگ بگیرند اول دکلره می‌شوند. ترتیب کار را در مطلب رنگ موی هایلایت ببینید.
این روش یک مزیت دیگر هم دارد: رنگ کمتر با پوست سر تماس پیدا میکند. اگر هنوز بین چند رنگ مردد هستید، انواع رنگ موی دخترانه را هم کنار بادمجانی ببینید.
ماندگاری رنگ موی بادمجانی اول از همه به نوع رنگ بستگی دارد. طبق توضیح انجمن سرطان آمریکا درباره انواع رنگ مو، رنگ دائمی تا وقتی موی تازه دربیاید می‌ماند و رنگ نیمه‌دائمی حدود ۶ تا ۱۲ بار شست‌وشو دوام دارد.
ولی ماندن رنگ با ماندن تناژ فرق دارد. به گفته راهنمای مراقبت از موی رنگ‌شده در L'Oréal Paris قرمز زودتر از رنگهای دیگر می‌پرد؛ بادمجانی هم که قرمز دارد، زودتر از قهوه‌ای‌های ساده شفافیتش را از دست می‌دهد. پس هفته‌های اول مهم‌ترند. ترفندهای بیشتر را در مطلب دوام رنگ مو نوشته‌ایم.
اگر با وجود این کارها مو خشک و شکننده شد، فهرست اشتباه‌های رایج در مراقبت از مو را مرور کنید.
رنگ مو، با هر برند و هر قیمتی، می‌تواند حساسیت پوستی بدهد؛ حتی اگر قبلاً بارها بی‌مشکل رنگ کرده باشید. طبق توضیح NHS درباره واکنش به رنگ مو، خیلی از رنگهای دائمی و بعضی رنگهای نیمه‌دائمی ماده‌ای به نام PPD دارند که می‌تواند پوست را تحریک کند یا حساسیت بدهد و علائم ممکن است تا ۷۲ ساعت بعد ظاهر شود. پیش از هر بار رنگ‌کردن:
بادمجانی از ترکیب قرمز و آبی، که با هم بنفش میسازند، بهاضافه کمی قهوهای یا مشکی برای تیرهشدن به دست میآید. در رنگ مو لازم نیست این کار را خودتان انجام دهید: تیوب آماده بادمجانی را میخرید و با واریاسیون بنفش یا قرمز فقط تناژش را کم و زیاد میکنید.
شماره ثابتی ندارد و به برند بستگی دارد. در سری نچرال اینیستینکس 4/20 بادمجانی تیره، 5/20 بادمجانی متوسط، 6/20 بادمجانی و 7/20 بادمجانی روشن است. برندهای دیگر کدهای دیگری دارند و باید کاتالوگ خودشان را ببینید.
رنگهای همپایه یا تیرهتر، مثل قهوهای تیره، شکلاتی و مشکی، مستقیم روی بادمجانی مینشینند. برای رفتن به رنگ روشنتر، بادمجانی باید اول با رنگبر یا دکلره برداشته شود، چون رنگ تازه رنگ قبلی را روشن نمیکند. برای برگشتن به قهوهایِ بدون تهرنگ بنفش هم از پایه زیتونی کمک میگیرند.
در چرخه رنگ، روبهروی بنفش زرد قرار دارد و روبهروی بنفشِ مایل به قرمز، زردِ مایل به سبز. بادمجانی بین این دو است؛ پس مکملش زردِ سبزفام یا همان زیتونی است. برای همین زیتونی تهرنگ بادمجانی را خنثی میکند و اگر در لباس یا آرایش کنار آن بیاید، بیشترین تضاد را میسازد.
زمان دقیق روی بروشور همان رنگ نوشته شده است. در راهنمای فنی Wella برای رنگ دائمیِ بدون حرارت، ۳۰ تا ۴۰ دقیقه آمده است. زمان را با ساعت بگیرید و بیشتر از زمان بروشور نگه ندارید؛ این کار برای پیشگیری از واکنش پوستی توصیه می‌شود.
رنگ مو بادمجانی یک طیف است، نه یک رنگ: از هاله بنفش روی موی مشکی تا یاسی روی موی دکلره‌شده. اگر موی طبیعیِ تیره دارید و دکلره نمی‌خواهید، بادمجانی تیره (مثل 4/20) مطمئن‌ترین انتخاب است؛ طیف‌های روشن، هم روشن‌کردن مو می‌خواهند و هم حوصله برای مراقبت. شماره را از کاتالوگ همان برند بخوانید، ترکیب را اول روی یک دسته مو امتحان کنید و تست حساسیت را جا نیندازید.
برای انتخاب شماره مناسب می‌توانید با داروخانه مهتاطب مشورت کنید: تلفن ۰۲۱۶۵۳۸۹۶۹۳ (شنبه تا پنجشنبه، ۸ تا ۱۶) یا پیام به شماره ۰۹۳۰۲۰۰۷۵۸۷.
