پماد پینه پا: بهترین کرم برای از بین بردن پینه و روش درمان

پینه پا لایه سفت و ضخیمی از پوست است که بر اثر فشار و مالش مداوم، بیشتر روی پاشنه، کف پا، قوزک و کناره انگشت‌ها تشکیل می‌شود. کفش تنگ، ایستادن طولانی و چهارزانو نشستن از رایج‌ترین علت‌های آن هستند. در این راهنما می‌خوانید پماد پینه پا باید چه ترکیبی داشته باشد، کدام کرم برای کدام پینه مناسب‌تر است و پینه را چطور بدون آسیب به پوست از بین ببرید.

پماد پینه پا باید چه ترکیبی داشته باشد؟

پماد پینه پا فقط وقتی اثر واقعی دارد که یک ماده «کراتولیتیک» داشته باشد؛ یعنی ماده‌ای که لایه شاخی و سفت پوست را نرم می‌کند تا راحت‌تر جدا شود. چرب کردن ساده، پینه را برنمی‌دارد. توصیه‌های انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) برای درمان پینه هم کرم یا لوسیونی را پیشنهاد می‌کند که اوره، سالیسیلیک اسید یا لاکتات آمونیوم داشته باشد. کار هر کدام در جدول زیر آمده است:

مرور جامع مطالعات بالینی اوره نشان می‌دهد اوره در غلظت‌های ۱۰ درصد یا کمتر بیشتر برای آبرسانی پوست خشک به کار رفته و غلظت‌های بالاتر برای پوست‌های ضخیم و سفت‌شده. راهنمای درم‌نت درباره اوره موضعی هم می‌گوید اوره را روی پوست زخمی، ترک‌خورده و خونریزی‌دار یا عفونی نزنید. شایع‌ترین عارضه آن سوزش و خارش خفیف است.

کرم لایه‌بردار بهتر است یا کرم آبرسان؟

هر دو لازم‌اند، اما در دو مرحله. تا وقتی پینه ضخیم است، اول پماد پینه پا از نوع لایه‌بردار لازم دارید؛ یعنی اوره با غلظت بالا، سالیسیلیک اسید یا لاکتات آمونیوم. اگر دنبال کرم لایه‌ بردار قوی برای پینه هستید، درصد اوره روی برچسب بهترین راهنماست. روش‌های دیگر را در مطلب لایه برداری پوست توضیح داده‌ایم.

وقتی پوست نرم و نازک شد، نوبت مرطوب کننده است تا پوست دوباره خشک و سفت نشود. تأثیر وازلین روی پاشنه خشک هم از همین جنس است: لایه محافظ می‌سازد، ولی لایه سخت را برنمی‌دارد. اشتباه رایج این است که ماه‌ها فقط کرم مرطوب‌کننده معمولی روی پینه ضخیم زده شود و نتیجه‌ای دیده نشود.

بهترین پماد پینه پا؛ مقایسه سه محصول

برای انتخاب پماد پینه پا سه چیز را بسنجید. اول ضخامت پینه: هرچه ضخیم‌تر و سفت‌تر باشد، غلظت اوره باید بالاتر باشد. دوم محل آن: پینه ضخیم پاشنه و قوزک معمولاً محصول قوی‌تری لازم دارد تا زبری سطحی زانو و آرنج. سوم وضعیت پوست: روی ترک باز یا زخم، لایه‌بردار قوی نزنید. سه محصول زیر را بر همین اساس، از بیشترین تمرکز روی لایه‌برداری تا بیشترین تمرکز روی ترمیم، مرتب کرده‌ایم:

۱. ژل اکتی فوت هیدرودرم؛ برای پینه ضخیم

اکتی فوت، محصول برند ایرانی هیدرودرم، ژلی ۳۰ میلی‌لیتری با اوره ۳۰ درصد است. این غلظت در محدوده‌ای است که برای نرم کردن پوست ضخیم و پینه‌بسته به کار می‌رود، نه فقط برای آبرسانی. اگر پینه پاشنه یا قوزک شما سفت و زردرنگ شده و کرم‌های معمولی جواب نداده‌اند، این ژل گزینه منطقی‌تری است. آن را فقط روی پوست سفت‌شده بزنید و روی ترک باز یا زخم نمالید؛ اوره با غلظت بالا روی پوست آسیب‌دیده می‌سوزاند.

۲. ژل پدی لافارر؛ برای زبری پا، زانو و آرنج

پدی، محصول برند ایرانی لافارر، ژل لایه‌بردار و ضد ترک ۶۰ میلی‌لیتری است که علاوه بر پاشنه و کف پا، برای زبری زانو و آرنج هم عرضه شده است. ماده لایه‌بردار آن اوره است و عصاره آرنیکا و آلوئه‌ورا هم دارد. درصد اوره این ژل در اطلاعات در دسترس ذکر نشده؛ به همین دلیل آن را برای پینه سبک تا متوسط و زبری سطحی مناسب‌تر می‌دانیم تا پینه‌های خیلی ضخیم.

۳. کرم ترک پا آدرا؛ برای ترک پاشنه و نگهداری

کرم ترک پا آدرا با حجم ۷۵ میلی‌لیتر، بیشتر مغذی و ترمیم‌کننده است تا لایه‌بردار و عصاره آلوئه‌ورا و بابونه دارد. این کرم به‌تنهایی پینه ضخیم را برنمی‌دارد، اما برای پاشنه خشک و ترک‌خورده، پوستی که لایه‌بردار قوی را تحمل نمی‌کند و مرحله نگهداری بعد از رفع پینه انتخاب مناسبی است. اگر مشکل اصلی شما ترک پاشنه است، راهنمای بهترین کرم ترک پا را هم ببینید.

پینه پا چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

پینه واکنش دفاعی پوست است. وقتی جایی مدام زیر فشار یا مالش باشد، پوست برای محافظت از خودش لایه بیرونی را ضخیم‌تر می‌کند. نتیجه، تکه‌ای سفت و زبر با مرز نامشخص است که معمولاً درد ندارد و روی نقاطی تشکیل می‌شود که وزن بدن را تحمل می‌کنند: پاشنه، زیر سینه پا و کناره شست.

طبق راهنمای سرویس سلامت ملی بریتانیا درباره پینه و میخچه، کفش پاشنه‌بلند یا ناراحت، کفشی که اندازه پا نیست، پوشیدن کفش بدون جوراب، مشکلات استخوانی پا و کم شدن لایه چربی کف پا با افزایش سن از علت‌های اصلی پینه هستند. در دست‌ها هم بلند کردن وزنه و نواختن ساز پینه ایجاد می‌کند.

همه ضخیم شدن‌های پوست کف پا پینه نیستند. اگر ضخامت در هر دو کف پا پخش شده، خارش، پوسته‌ریزی یا قرمزی دارد یا با درمان معمول بهتر نمی‌شود، ممکن است پای بیماری‌های پوستی مثل اگزما و پسوریازیس یا قارچ پا در میان باشد و پزشک باید آن را ببیند. مطالب بیشتر درباره این مشکلات در بخش بیماری های پوستی مجله آمده است.

فرق پینه با میخچه چیست؟

طبق توضیح مایو کلینیک درباره میخچه و پینه، میخچه کوچک‌تر و عمیق‌تر است و هسته سفتی در مرکز دارد، اما پینه پهن‌تر و معمولاً بدون درد است:

اگر برجستگی کوچک و دردناکی روی انگشت پا دارید، احتمالاً میخچه است و روش درمان میخچه پا کمی با پینه فرق دارد.

پینه پا را چگونه از بین ببریم؟

بیشتر پینه‌ها وقتی فشار و مالش برطرف شود، کم‌کم خودشان از بین می‌روند. برای سریع‌تر شدن این روند، متخصصان پوست این روال را پیشنهاد می‌کنند:

1. خیساندن: پا را ۵ تا ۱۰ دقیقه در آب گرم بگذارید. وقتی سطح پینه کمی سفید و نرم شد، آماده سابیدن است.
2. سابیدن ملایم: سنگ پای خیس را با حرکت دایره‌ای یا رفت‌وبرگشتی روی پینه بکشید. همین که سطح پوست صاف شد یا احساس سوزش کردید، دست نگه دارید؛ برداشتن پوست بیش از حد ممکن است به خونریزی و عفونت برسد.
3. کرم زدن روزانه: پماد پینه پا را هر روز روی پوست سفت بزنید؛ بهترین زمان، شب و بعد از حمام است. پوشیدن جوراب نخی روی کرم کمک می‌کند کرم بیشتر روی پوست بماند.
4. برداشتن فشار: کفشی بپوشید که انگشت‌ها داخلش راحت تکان بخورند؛ اگر نمی‌توانید انگشتانتان را تکان دهید، کفش تنگ است. کفش را آخر روز بخرید که پا کمی متورم است. پد یا بالشتک پینه، جوراب ضخیم و کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها هم فشار را کم می‌کنند.

درمان قطعی و رفع سریع پینه پا

پینه یک‌شبه از بین نمی‌رود. پماد پینه پا لایه سخت را طی چند هفته استفاده منظم نرم و نازک می‌کند. سریع‌ترین راه برای رفع سریع پینه پا، مراجعه به پزشک یا متخصص پاست که می‌تواند پوست اضافه را در یک جلسه با ابزار استریل بتراشد.

آنچه معمولاً «درمان قطعی پینه پا» نامیده می‌شود یک شرط دارد: علت فشار برطرف شود. اگر کفش، شکل نشستن یا مشکل استخوانی پا اصلاح نشود، پینه حتی بعد از تراشیدن هم برمی‌گردد. برای ناهنجاری‌هایی مثل کج شدن شست (هالوکس والگوس) یا انگشت چکشی، کفی طبی و در موارد خاص جراحی لازم می‌شود. اگر بعد از حدود سه هفته درمان در خانه بهتر نشدید، به پزشک مراجعه کنید.

درمان خانگی پینه پا؛ جوش شیرین، سرکه و آسپرین

خیساندن پا در آب گرم، با جوش شیرین یا بدون آن، فقط پوست را نرم می‌کند تا سنگ پا راحت‌تر کار کند. شواهد معتبری نشان نمی‌دهد جوش شیرین، سرکه، روغن کرچک یا خمیر آسپرین پینه را بهتر از آب گرم و یک کرم اوره‌دار از بین ببرند. گذاشتن خمیر قرص آسپرین یا سرکه غلیظ زیر چسب و پانسمان ممکن است پوست سالم اطراف را تحریک کند یا بسوزاند؛ این کار برای افراد دیابتی خطرناک‌تر است.

درمان پینه در قسمت‌های مختلف بدن

اصل درمان همه‌جا یکی است، اما علت فشار و نکته مراقبت در هر ناحیه فرق دارد.

پینه کف پا و پاشنه

پاشنه و زیر سینه پا بیشترین فشار را تحمل می‌کنند و پینه‌شان معمولاً پهن و ضخیم است. اینجا ترکیب خیساندن، سنگ پا و پماد پینه پا با اوره بالا معمولاً مؤثرترین روال است. اگر پینه پاشنه ترک هم خورده، کرم قوی را فقط روی پوست سفت بزنید و ترک‌ها را با کرم ترمیم‌کننده بپوشانید.

پینه قوزک پا

پینه قوزک بیشتر در کسانی دیده می‌شود که زیاد روی زمین و چهارزانو می‌نشینند یا لبه کفش مدام به قوزکشان می‌خورد. کرم رفع پینه قوزک پا فقط نیمی از درمان است؛ تا وقتی فشار ادامه دارد، پینه برمی‌گردد. روی تشک یا زیرانداز نرم بنشینید، حالت نشستن را مرتب عوض کنید و در صورت نیاز از پد محافظ قوزک استفاده کنید.

پینه انگشت و شست پا

پینه روی انگشت و شست پا معمولاً از کفش تنگ یا نوک‌باریک یا کج شدن شست است. برجستگی کوچک و دردناک روی یا بین انگشت‌ها بیشتر میخچه است تا پینه. پد حلقه‌ای، جداکننده انگشت و کفش با پنجه پهن فشار را کم می‌کنند.

پینه دست

پینه دست در ورزشکاران بدنسازی، کسانی که با ابزار کار می‌کنند و نوازندگان سازهای زهی شایع است. دستکش پددار هنگام ورزش و کار جلوی بیشتر شدنش را می‌گیرد. کرم‌های اوره‌دار روی پینه دست هم اثر دارند؛ فقط روی ناحیه سفت بزنید و بعد از استفاده دست‌ها را بشویید تا کرم به چشم نرسد. اگر خشکی و ترک دست هم دارید، راهنمای درمان خشکی شدید و پینه دست را بخوانید.

پینه زانو و آرنج

زانو زدن طولانی (مثلاً هنگام نماز، کاشی‌کاری یا باغبانی) و تکیه دادن آرنج روی میز، پوست این نواحی را سفت و تیره می‌کند. برای درمان پینه زانو، ژل لایه‌بردار ملایم همراه با زانوبند یا زیرانداز نرم معمولاً کافی است؛ تا وقتی زانو روی سطح سفت قرار می‌گیرد، پوست دوباره سفت می‌شود.

پماد کلوبتازول برای پینه پا مناسب است؟

نه. کلوبتازول کورتون موضعی بسیار قوی است و طبق اطلاعات دارویی مدلاین‌پلاس درباره کلوبتازول، برای التهاب، خارش و پوسته‌ریزی بیماری‌هایی مثل پسوریازیس و اگزما تجویز می‌شود. پینه التهاب نیست؛ ضخیم شدن پوست بر اثر فشار است. پس کلوبتازول، چه تنها و چه در ترکیب‌هایی مثل کلوبتازول با وازلین یا اوسرین، لایه سخت پینه را برنمی‌دارد.

نازک و شکننده شدن پوست از عوارض گزارش‌شده این دارو است. کلوبتازول را فقط با تجویز پزشک مصرف کنید؛ مثلاً وقتی پزشک تشخیص داده ضخیم شدن کف پای شما از پسوریازیس یا اگزماست.

چه زمانی برای پینه به پزشک مراجعه کنیم؟

در این موارد درمان در خانه کافی نیست:

• بیماری زمینه‌ای: دیابت، مشکل گردش خون، ضعف سیستم ایمنی یا سن بالا. در دیابت حتی یک زخم کوچک پا ممکن است عفونی شود؛ نکات پیشگیری از زخم پای دیابتی را جدی بگیرید.
• نشانه هشدار: خونریزی، چرک یا ترشح، یا دردی که کارهای روزمره را مختل کند.
• جواب ندادن درمان: بعد از حدود سه هفته درمان در خانه بهتر نشده‌اید یا مطمئن نیستید علت پینه چیست.

جمع‌بندی

پینه پاسخ پوست به فشار و مالش است و با سه کار از بین می‌رود: نرم کردن و سابیدن ملایم پوست، استفاده منظم از پماد پینه پا با اوره بالا یا سالیسیلیک اسید یا لاکتات آمونیوم، و برطرف کردن علت فشار. برای پینه ضخیم سراغ ژل اوره ۳۰ درصد بروید، برای زبری پا، زانو و آرنج ژل لایه‌بردار ملایم‌تر و برای ترک پاشنه و نگهداری، کرم ترمیم‌کننده. اگر دیابت دارید یا پینه دردناک و زخمی است، درمان را به پزشک بسپارید.

سؤالات متداول درباره پماد پینه پا

بهترین پماد پینه پا چیست؟

پمادی که اوره با غلظت بالا (حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد)، سالیسیلیک اسید یا لاکتات آمونیوم داشته باشد. برای پینه ضخیم پاشنه و قوزک، ژلی مثل اکتی فوت با اوره ۳۰ درصد گزینه قوی‌تری است.

پماد پینه پا چقدر طول می‌کشد تا اثر کند؟

به ضخامت پینه بستگی دارد و معمولاً چند هفته استفاده منظم لازم است. اگر بعد از حدود سه هفته تغییری ندیدید، به پزشک مراجعه کنید.

آیا پینه پا خودبه‌خود خوب می‌شود؟

بله؛ بیشتر پینه‌ها وقتی فشار یا مالش قطع شود، کم‌کم از بین می‌روند. کرم و سنگ پا این روند را سریع‌تر می‌کنند.

می‌توانم پینه را با تیغ بردارم؟

نه. بریدن پینه در خانه خطر زخم، خونریزی و عفونت دارد، به‌خصوص برای افراد دیابتی. تراشیدن پینه کار پزشک یا متخصص پاست.

کرم پینه پا را برای پینه دست و زانو هم می‌شود زد؟

بله، کرم‌های اوره‌دار روی پینه دست، زانو و آرنج هم اثر دارند. فقط روی پوست سفت‌شده بزنید، نه روی ترک باز، زخم یا صورت.