دکتر رویا میرنظامی 
«بهترین کرم ضد لک صورت ایرانی کدام است؟» و «آیا ضد لکهای ایرانی هم جواب می‌دهند؟» از پرتکرارترین سؤال‌هایی هستند که در داروخانه‌ی شبانه‌روزی دکتر میرنظامی می‌شنویم؛ داروخانه‌ای که مهتاطب زیرمجموعه‌ی آن است. لک و تیرگی صورت از شایع‌ترین مشکلات پوستی است و درمانش معمولاً چند ماه طول میکشد. به همین دلیل، قیمت و در دسترس بودن محصول هم به اندازه‌ی کیفیتش مهم است.
یک دوره‌ی درمان لک معمولاً چهار جزء دارد: کرم یا سرم ضد لک، شوینده‌ی مناسب، ضدآفتاب و مرطوب‌کننده. در این مقاله برای پیدا کردن بهترین کرم ضد لک ایرانی، چهار کرم و سرم ضد لک را که در بسته‌های درمان لک مهتاطب استفاده میشوند، از نظر ترکیبات، طرز مصرف درست، شواهد علمی و احتیاط‌ها مقایسه می‌کنیم. برای لک دست و بدن هم دو گزینه‌ی جداگانه معرفی شده است.
بهترین کرم ضد لک ایرانی برای لک مقاوم، سیسپرسا یا سرم پیگمنتا آردن است؛ برای پوست حساس، کرم آربوتین پیگمنتا ملایم‌تر است و تینولا اقتصادی‌ترین انتخاب است. ولی «بهترین» به سه چیز بستگی دارد: نوع و علت لک (ملاسما، جای جوش، لک آفتاب یا کک و مک)، نوع پوست (خشک، چرب یا حساس) و اینکه بتوانید روش مصرف محصول را درست اجرا کنید. جدول زیر این چهار ضد لک ایرانی را با معیار یکسان کنار هم گذاشته است.
| معیار | کرم سیستئامین سیسپرسا | سرم پیگمنتا آردن | کرم تینو وایت تینولا | کرم آربوتین پیگمنتا آردن |
|---|---|---|---|---|
| نوع و حجم | کرم، ۵۰ میلی‌لیتر | سرم، ۲۰ میلی‌لیتر | کرم، ۴۰ میلی‌لیتر | کرم، ۳۰ میلی‌لیتر |
| ماده‌ی مؤثر اصلی | سیستئامین لیپوزومی ۵ درصد، همراه آربوتین، ویتامین C و نیاسینامید | آزلائیک اسید و الاژیک اسید، همراه نیاسینامید، شیرین‌بیان و ویتامین C | آلفا آربوتین و بوتیل رزورسینول، همراه O.D.A White، لومی‌اسکین و آسکوربیل گلوکوزاید | آربوتین ۹ درصد (آلفا آربوتین)، همراه شیرین‌بیان و آسکوربیل پالمیتات |
| روش مصرف | کوتاهمدت؛ فقط روی لک و شستن بعد از زمان گفته‌شده روی برچسب | کوتاهمدت؛ شبها روی لک و شستن بعد از ۶ تا ۸ دقیقه | شبها روی پوست تمیز و ماندن تا صبح | شبها روی محل لک و ماندن تا صبح |
| بیشتر مناسب برای | ملاسما و لک قهوه‌ای مقاوم | لک تیره همراه جوش، پوست چرب | روتین ساده‌ی شبانه، بودجه‌ی کمتر | پوست خشک یا حساس |
| احتیاط | بوی گوگردی خاص؛ دور چشم و روی زخم نزنید | برای پوست خیلی حساس یا ملتهب انتخاب اول نیست | دور چشم و لب نزنید | دور چشم نزنید؛ فقط مصرف شبانه |
| قیمت در مهتاطب (۲۲ مهر ۱۴۰۵) | ۱٬۹۸۹٬۰۰۰ تومان | ۱٬۶۸۷٬۰۰۰ تومان | ۴۹۷٬۰۰۰ تومان | ۸۹۵٬۰۰۰ تومان |
قیمت‌ها مربوط به روز بررسی است و ممکن است تغییر کند یا تخفیف داشته باشد. قیمت روز را در صفحه‌ی هر محصول ببینید.
کرم ضد لک سیستئامین سیسپرسا ساخت ایران است و در بطری پمپی ۵۰ میلی‌لیتری عرضه میشود. ماده‌ی اصلی آن سیستئامین لیپوزومی ۵ درصد است و در کنارش آربوتین، ویتامین C و نیاسینامید هم دارد. طبق اطلاعات محصول، هیدروکینون و کوجیک اسید ندارد. اطلاعات بیشتر دربارهی این برند را در مقاله‌ی درمان انواع لک پوستی با ضدلک سیسپرسا بخوانید.
سیستئامین مولکولی است که به‌طور طبیعی در بدن هم ساخته میشود و ساخت ملانین، یعنی رنگدانه‌ی پوست، را کم می‌کند. در مطالعه‌ای که سال ۲۰۲۵ در نشریهی Cureus منتشر شد، ۷۲ زن مبتلا به ملاسما ۱۶ هفته یا کرم سیستئامین ۵ درصد زدند یا کرم کوجیک اسید ۲ درصد. شدت لک در هر دو گروه کم شد (حدود ۱۲ درصد با سیستئامین و ۱۰ درصد با کوجیک اسید) و تفاوت دو گروه معنادار نبود. هر دو کرم بدون عارضه‌ی جدی تحمل شدند.
این نتیجه دو پیام دارد. سیستئامین گزینه‌ی واقعی و بدون هیدروکینون برای ملاسماست؛ ولی معجزه نمی‌کند و باید چند ماه، همراه ضدآفتاب، ادامه پیدا کند.
سیستئامین از ضد لکهای «کوتاهمدت» است؛ یعنی نباید تا صبح روی پوست بماند. دستور سازنده‌ی سیسپرسا و روش رایج مصرف کرمهای سیستئامین این است:
بوی گوگردی خاص سیستئامین طبیعی است. اگر سوزش یا قرمزی شدید و ماندگار داشتید، مصرف را قطع کنید و با داروساز مشورت کنید.
این سرم ۲۰ میلی‌لیتری را داروسازی پارس حیان با برند آردن، در خط تخصصی پیگمنتا، تولید می‌کند. طبق اطلاعات رسمی آردن پیگمنتا، ترکیب اصلی آن آزلائیک اسید و الاژیک اسید است. نیاسینامید، عصاره‌ی شیرین‌بیان، سدیم آسکوربیل فسفات (شکل پایدار ویتامین C)، هیالورونیک اسید، گلیسیرین و ویتامین E هم دارد. درصد آزلائیک اسید روی اطلاعات رسمی محصول ذکر نشده است.
سازنده این سرم را برای ملاسما، لک سنی، کک و مک، جای جوش، اسکارهای قدیمی، لنتیگو و لکهای ناشی از اختلالات کبدی یا مصرف برخی داروها معرفی کرده است. آزلائیک اسید خاصیت ضدباکتری هم دارد؛ برای همین این سرم برای کسی که هم لک دارد و هم جوش، انتخاب منطقی‌تری است. دربارهی آزلائیک اسید و درمان لک ناشی از جوش جداگانه نوشته‌ایم.
طبق مروری که سال ۲۰۲۵ در نشریهی Pharmaceuticals منتشر شد، کرم آزلائیک اسید ۲۰ درصد در درمان ملاسما و تیرگی‌های پوستی اثری شبیه هیدروکینون داشته است. یک فراتحلیل روی ۶ کارآزمایی بالینی و ۶۷۳ بیمار هم نشان داد آزلائیک اسید شدت ملاسما را کمی بیشتر از هیدروکینون کم کرده و عوارض دو گروه تفاوتی نداشته است. پژوهشگران تأکید کرده‌اند که هنوز به مطالعه‌های بزرگ‌تر و طولانیتر نیاز است.
سوزش و گزگز خفیف و گذرا شایع‌ترین عارضه‌ی آزلائیک اسید است. این یافته‌ها دربارهی خود این ماده است و نتیجه‌ی سرمی را که غلظتش مشخص نشده، تضمین نمی‌کند.
طبق دستور سازنده، شیشه را قبل از مصرف خوب تکان دهید. شبها چند قطره را مستقیم روی لک‌ها بزنید و بعد از ۶ تا ۸ دقیقه با آب ولرم بشویید. این سرم هم ضد لک کوتاهمدت است و نباید تا صبح روی پوست بماند. به دلیل قدرت ترکیباتش، برای پوست خیلی حساس یا ملتهب انتخاب اول نیست. اگر دنبال انواع دیگر سرم ضد لک هستید، فهرست کامل را در فروشگاه مهتاطب ببینید.
کرم تینو وایت تینولا ۴۰ میلی‌لیتر حجم دارد و در این فهرست کمترین قیمت را دارد. ترکیبات اصلی آن آلفا آربوتین و بوتیل رزورسینول است و در کنارشان O.D.A White، لومی‌اسکین (LumiSkin) و آسکوربیل گلوکوزاید (شکل پایدار ویتامین C) دارد. طبق اطلاعات محصول، هیدروکینون ندارد.
بیشتر ترکیبات این کرم آنزیم تیروزیناز را مهار می‌کنند. تیروزیناز آنزیمی است که ساخت ملانین، یعنی دانه‌های رنگی لک، را در پوست کنترل می‌کند؛ پس کند کردن آن مسیر اصلی روشن‌سازی در بسیاری از کرمهای ضد لک است. اگر می‌خواهید بدانید رزورسینول چیست و چه اثری بر لک دارد، مقاله‌ی جداگانه‌ی آن را بخوانید.
کرم را شبها روی پوست تمیز و خشک، به‌جز دور چشم و لب، بزنید و تا صبح روی پوست بماند. نتیجه معمولاً بعد از چند ماه مصرف منظم دیده میشود؛ دوره را دست‌کم ۸ تا ۱۲ هفته و در صورت نیاز تا ۶ ماه ادامه دهید. برای پوست چرب، تینولا نسخهی جداگانه‌ای هم دارد: کرم ضد لک و روشن کننده پوست چرب تینولا.
اگر نظر دیگران را دربارهی کرم ضد لک تینولا می‌خوانید، به نوع لک آن‌ها دقت کنید. کرمی که روی لک سطحی آفتاب خوب جواب داده، لزوماً روی ملاسمای قدیمی همان نتیجه را نمی‌دهد. مثل هر ضد لک دیگری، ممکن است در شروع مصرف خشکی یا تحریک خفیف ایجاد کند.
این کرم ۳۰ میلی‌لیتری هم از خط پیگمنتا آردن است. طبق اطلاعات رسمی همین سازنده، ۹ درصد آربوتین به شکل آلفا آربوتین دارد و عصاره‌ی شیرین‌بیان (لیکوریس) و آسکوربیل پالمیتات (شکلی از ویتامین C) هم در فرمول آن است. در برخی معرفی‌ها عدد ۱۰ درصد آمده، ولی سایت رسمی سازنده ۹ درصد اعلام کرده است. سازنده آن را مخصوص مصرف شبانه و برای لکهای قهوه‌ای مثل ملاسما، کک و مک، لک سنی، جای جوش و لنتیگو معرفی کرده است.
آربوتین ترکیبی است که اول از گیاهانی مثل توت خرس به دست آمد و ساخت ملانین را با مهار تیروزیناز کم می‌کند. طبق مروری در نشریهی Phytotherapy Research، آلفا آربوتین در آزمایشگاه آنزیم تیروزیناز انسانی را با غلظتی بسیار کمتر از آربوتین طبیعی مهار کرده است. با این حال، نویسندگان تأکید کرده‌اند که برای تأیید اثر و ایمنی بالینی آن، کارآزمایی‌های بزرگ‌تر و باکیفیت‌تر لازم است. اگر می‌خواهید بدانید آربوتین چیست و کدام کرم‌ها آن را دارند، مقاله‌ی جداگانه‌ی آن را بخوانید.
کرم را شبها روی پوست تمیز و خشک، روی محل لک بزنید و دور چشم را نزنید. آربوتین در مقایسه با ضد لکهای قوی‌تر معمولاً ملایم‌تر شناخته میشود؛ به همین دلیل این کرم برای پوست خشک و حساس گزینه‌ی مناسب‌تری است. روی پوست خشک بهتر است بعد از جذب کرم، یک مرطوب‌کننده‌ی ساده هم بزنید.
بهترین کرم ضد لک ایرانی برای صورت لزوماً برای دست و بدن مناسب نیست. لکهای پشت دست بیشتر از آفتاب و افزایش سن می‌آیند و تیرگی نواحی‌ای مثل زیر بغل، کشاله‌ی ران، آرنج و زانو هم علت‌های خودش را دارد. برای همین، محصولات این نواحی فرمول جداگانه‌ای دارند. دو محصول زیر از همان خط پیگمنتا آردن هستند. فهرست کامل محصولات ضد لک بدن را هم در فروشگاه مهتاطب ببینید.
طبق اطلاعات سازنده، این کرم ۳۰ میلی‌لیتری آلفا آربوتین، گلوتاتیون، رتینیل پالمیتات (شکل پایدار ویتامین A) و هیالورونیک اسید دارد و صبح و شب روی دست مالیده میشود. ضریب محافظت آفتاب آن ۱۵ است؛ پس اگر زیاد بیرون هستید، روی دست هم ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بیشتر بزنید. راهکارهای دیگر را در مقاله‌ی درمان لک و تیرگی دست بخوانید.
این ژل کرم ۱۵۰ میلی‌لیتری برای تیرگی‌های زیر بغل، کشاله‌ی ران، ناحیه‌ی بیکینی، آرنج، زانو و قوزک پا ساخته شده و آلفا آربوتین، گلوتاتیون، نیاسینامید و آسکوربیل پالمیتات دارد. سازنده مصرف صبح و شب روی پوست تمیز و خشک را توصیه کرده است. نتیجه در این نواحی هم تدریجی است و به چند هفته تا چند ماه مصرف منظم نیاز دارد. برای علت‌ها و روش‌های دیگر، مقاله‌ی درمان لک بدن را بخوانید.
بهترین کرم ضد لک ایرانی برای شما به وضعیت پوست و لکتان بستگی دارد. برای انتخاب سریع، وضعیت خودتان را در فهرست زیر پیدا کنید:
اگر ملاسما یا لک قهوه‌ای مقاوم دارید: کرم سیستئامین سیسپرسا یا سرم پیگمنتا آردن. هر دو کوتاهمدت مصرف میشوند و باید چند ماه ادامه پیدا کنند.
اگر هم لک دارید و هم جوش یا پوست چرب: سرم پیگمنتا آردن به خاطر آزلائیک اسید، یا نسخهی پوست چرب تینولا.
اگر پوست خشک یا حساس دارید: کرم آربوتین پیگمنتا آردن، همراه با مرطوب‌کننده.
اگر بودجه‌تان محدود است: کرم تینو وایت تینولا.
اگر باردار یا شیرده هستید: پیش از هر ضد لکی با پزشک مشورت کنید. آزلائیک اسید معمولاً گزینه‌ی امن‌تری شمرده میشود و هیدروکینون توصیه نمی‌شود. راهنمای کرم ضد لک دوران بارداری را هم بخوانید.
اگر لک دست یا تیرگی بدن دارید: کرم ضد لک دست SPF15 یا ژل روشن کننده بدن پیگمنتا.
بیشتر کسانی که دنبال کرم ضد لک فوق العاده قوی ایرانی می‌گردند، فکر می‌کنند هرچه کرم قوی‌تر باشد، زودتر جواب می‌دهد. ولی قوی بودن یعنی ماده‌ی مؤثر درست، برای نوع لک درست، با روش مصرف درست؛ نه سوزش بیشتر و نه نتیجه‌ی یک‌شبه. سوزش شدید معمولاً نشانه‌ی تحریک پوست است، نه اثر بیشتر. التهاب پوست خودش می‌تواند لک تازه بسازد؛ همان چیزی که بعد از جوش هم می‌بینیم.
بعضی کرمهایی که با عنوان «فوق‌العاده قوی» یا «تضمینی» و بدون برچسب معتبر فروخته میشوند، ممکن است مواد خطرناکی داشته باشند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هشدار داده که برخی کرمهای روشن‌کننده و ضد لک جیوه دارند. اگر روی برچسب کلمه‌هایی مثل mercury، mercurio، mercuric، calomel یا mercurous chloride دیدید، مصرف را فوراً قطع کنید. جیوه می‌تواند علائمی مثل لرزش، بی‌حسی و گزگز دست و پا یا دور دهان، مشکلات حافظه و تحریک‌پذیری ایجاد کند و برای زنان باردار، نوزادان شیرخوار و کودکان خطرناک‌تر است.
خطر دیگر، کورتون پنهان است. در یک مطالعه‌ی چندمرکزی روی ۲۹۲۶ بیمار پوستی در هند، ۱۴٫۸ درصد روی صورتشان کرم کورتون می‌زدند و ۲۹ درصد از آن‌ها آن را به‌عنوان کرم روشن‌کننده یا کرم عمومی استفاده می‌کردند. ۹۰٫۵ درصد این افراد دچار عارضه شده بودند که شایع‌ترینش جوش یا بدتر شدن آکنه بود.
در ایران هم سازمان غذا و دارو هر چند وقت یک بار اسامی کرمهای غیرمجاز را اعلام می‌کند؛ برای نمونه، در مرداد ۱۴۰۵ فهرست ۸ کرم مرطوب‌کننده و آبرسان غیرمجاز منتشر شد. این سازمان از مردم خواسته فقط محصولاتی را بخرند که مجوز قانونی و اطلاعات معتبر دارند.
برای انتخاب بهترین کرم ضد لک ایرانی، اول باید بدانید لک شما از چه نوعی است؛ چون لک قهوه‌ای یک مشکل واحد نیست. رنگ پوست را سلول‌هایی به نام ملانوسیت می‌سازند. لک وقتی ایجاد میشود که این سلول‌ها در یک ناحیه بیش از حد رنگدانه بسازند یا رنگدانه در سطح پوست تیره‌تر شود. هورمون‌ها، بارداری، آفتاب، ژنتیک، برخی داروها و التهاب‌هایی مثل جوش از علت‌های اصلی‌اند. اگر می‌خواهید بدانید لک چگونه روی پوست ظاهر میشود، مقاله‌ی جداگانه‌ی آن را بخوانید. هر نوع لک درمان مناسب خودش را دارد.
ملاسما لکهای قهوه‌ای تا خاکستری و معمولاً قرینه روی گونه‌ها، پیشانی، پل بینی، لب بالا یا چانه است. زمینه‌ی ژنتیکی، بارداری، آفتاب و مصرف برخی داروهای هورمونی آن را تشدید می‌کنند. چون بعد از بارداری زیاد دیده میشود، به آن «ماسک بارداری» هم می‌گویند. ملاسما مقاوم‌ترین نوع لک است و سیسپرسا و سرم پیگمنتا برای آن مناسب‌ترند.
اگر لکتان بعد از شروع قرص ضد بارداری ظاهر شده، مقاله‌ی درمان لکه‌های ناشی از قرص ضد بارداری را بخوانید. برای نقش هورمون‌ها، درمان لکه‌های هورمونی و بارداری روی صورت و برای تشخیص دقیق‌تر، مقاله‌ی لک ملاسما را ببینید.
لنتیگو لکهای گرد قهوه‌ای تا تیره است که بیشتر در میانسالی و روی صورت و پشت دست دیده میشود و علت اصلی‌اش آفتاب است. برخلاف کک و مک، در زمستان کم‌رنگ نمی‌شود. کرمهای ضد لک ممکن است آن را کم‌رنگ کنند؛ لیزر و کرایوتراپی (سرمادرمانی) هم از روش‌های رایجی هستند که پزشک انجام می‌دهد. روش‌های بیشتر را در مقاله‌ی درمان لکهای آفتاب سوختگی صورت بخوانید.
کک و مک لکهای ریز قهوه‌ای روشن است که زمینه‌ی ژنتیکی دارد، از کودکی دیده میشود و با آفتاب تابستان پررنگ‌تر و در زمستان کم‌رنگ‌تر میشود. ضدآفتاب همیشگی مهم‌ترین قدم است و ضد لکهای حاوی آربوتین یا رزورسینول هم کمک می‌کنند. برای شناخت بهتر، مقاله‌ی کک و مک چیست را بخوانید.
بعد از جوش‌های ملتهب، لک قهوه‌ای یا قرمز روی پوست می‌ماند. این لک‌ها معمولاً سطحی‌تر از ملاسما هستند و ضد لک‌هایی که اثر ضدجوش هم دارند، مثل آزلائیک اسید، برای آن‌ها مناسب‌ترند. تا جوش فعال کنترل نشود، لک تازه ساخته میشود؛ پس درمان جوش و لک باید با هم پیش برود.
لک و پیس (ویتیلیگو) لک سفید و شیری است، نه تیره. کرم ضد لک برای آن ساخته نشده و تشخیص و درمانش با متخصص پوست است؛ دربارهی لک و پیس جداگانه نوشته‌ایم. خال‌ها و لکهای مادرزادی (ماه‌گرفتگی) هم با کرم ضد لک از بین نمی‌روند. لکهای مرتبط با بیماری کبد یا مصرف دارو هم باید همراه با علت اصلی بررسی شوند؛ مقاله‌ی درمان لکه‌های ناشی از کبد چرب را ببینید.
«گیاهی» در بازار ضد لک بیشتر یک واژه‌ی تبلیغاتی است تا معیار کیفیت. چند ماده‌ی گیاهی واقعاً روی لک اثر دارند: عصاره‌ی شیرین‌بیان که در سرم پیگمنتا و کرم آربوتین پیگمنتا هست، الاژیک اسید که از پلی‌فنول‌های برخی میوه‌هاست و در سرم پیگمنتا به کار رفته، و آربوتین که در اصل از گیاهانی مثل توت خرس به دست آمد. دربارهی رابطه‌ی شیرین بیان و درمان لک جداگانه نوشته‌ایم.
ولی گیاهی بودن به معنی بی‌خطر بودن نیست. عصاره‌های گیاهی هم می‌توانند حساسیت پوستی ایجاد کنند و کرمهای بی‌برچسبی که با عنوان «گیاهی و تضمینی» فروخته میشوند، ممکن است کورتون یا جیوه‌ی پنهان داشته باشند. معیار درست، ماده‌ی مؤثر شناخته‌شده و مجوز بهداشتی است، نه کلمه‌ی «گیاهی».
کرمهای ضد لک از چند راه روی لک اثر می‌گذارند. طبق مروری در مجموعه‌ی علمی The Enzymes، تیروزیناز آنزیم کلیدی ساخت ملانین است و هیدروکینون، آزلائیک اسید و ترتینوئین از ترکیباتی هستند که در درمان بالینی لک به کار می‌روند. جدول زیر نشان می‌دهد هر ماده از کدام مسیر کار می‌کند.
| مسیر اثر | مواد مؤثر | در کدام محصول این مقاله |
|---|---|---|
| کم کردن ساخت ملانین (بیشتر با مهار تیروزیناز) | سیستئامین، آربوتین، بوتیل رزورسینول، آزلائیک اسید، الاژیک اسید، شیرین‌بیان، کوجیک اسید، هیدروکینون | هر چهار محصول |
| کم کردن انتقال رنگدانه به سطح پوست | نیاسینامید | سیسپرسا و سرم پیگمنتا |
| لایه‌برداری و دفع سریع‌تر سلول‌های رنگی | آزلائیک اسید، اسیدهای لایه‌بردار، ترتینوئین | سرم پیگمنتا |
| آنتی‌اکسیدان و کاهش آسیب آفتاب | ویتامین C و ویتامین E | هر چهار محصول (شکل‌های مختلف ویتامین C) |
نیاسینامید برخلاف بقیه، تیروزیناز را مهار نمی‌کند. در یک مطالعه‌ی آزمایشگاهی و بالینی، این ماده انتقال رنگدانه از سلول‌های رنگ‌ساز به سلول‌های سطحی پوست را ۳۵ تا ۶۸ درصد کم کرد و در یک کارآزمایی کوچک، بعد از ۴ هفته لکهای صورت را کم‌رنگ‌تر کرد. برای همین، ترکیب آن با یک مهارکننده‌ی تیروزیناز منطقی است. اگر سرم جداگانه می‌خواهید، سرم ویتامین C هم مکمل خوبی برای روتین روز است؛ مقاله‌ی بهترین سرم ویتامین سی برای لک را ببینید.
وقتی از «پماد ضد لک» حرف می‌زنیم، معمولاً منظور داروهایی مثل هیدروکینون، ترتینوئین یا کرمهای ترکیبی سه‌گانه (هیدروکینون، ترتینوئین و کورتون ملایم) است. این‌ها دارو هستند، نه محصول آرایشی. طبق اجماع بین‌المللی متخصصان پوست و انجمن اختلالات رنگدانه‌ای، کرمهای سه‌گانه‌ی حاوی هیدروکینون هنوز استاندارد طلایی درمان ملاسما هستند، ولی فقط با نظارت پزشک. همین اجماع آزلائیک اسید، کوجیک اسید و ترانگزامیک اسید خوراکی را گزینه‌های جایگزین دانسته و بر بالا بودن احتمال برگشت ملاسما تأکید کرده است.
مصرف خودسرانه و طولانی این داروها، به‌خصوص کرمهایی که کورتون دارند، می‌تواند پوست را نازک کند، جوش بیاورد یا لک را بدتر کند. پس اگر به پماد نسخه‌ای نیاز دارید، نوع دارو، مقدار و مدت مصرف را فقط پزشک تعیین می‌کند. دربارهی عوارض هیدروکینون و انواع کرم و پماد هیدروکینون بیشتر بخوانید.
صادقانه‌اش این است که نه. طبق آکادمی پوست آمریکا (AAD)، نتیجه‌ی درمان ملاسما معمولاً ۳ تا ۱۲ ماه طول میکشد، لک می‌تواند دوباره برگردد و گاهی سال‌ها می‌ماند. علتش این است که عامل‌های اصلی لک، مثل هورمون‌ها، ژنتیک و نور خورشید، با قطع کرم از بین نمی‌روند. پس «بدون بازگشت» بیشتر به نگه‌داشتن نتیجه برمی‌گردد تا به خود کرم. مقاله‌ی کرم ضد لک بدون بازگشت هم همین موضوع را از زاویه‌ی محصولات بررسی کرده است.
تست حساسیت: طبق توصیه‌ی آکادمی پوست آمریکا، محصول تازه را ۷ تا ۱۰ روز، روزی دو بار، روی قسمت کوچکی از پوست داخل آرنج یا زیر بازو بزنید. اگر قرمزی، خارش یا ورم ندیدید، مصرف روی صورت را شروع کنید. ضد لکهای شستنی را هم به همان مدتی که روی صورت می‌ماند، روی پوست نگه دارید و بعد بشویید.
یک ضد لک قوی در هر بار: چند ضد لک قوی را با هم شروع نکنید. اگر پوست تحریک شود، نمی‌فهمید کدام محصول مقصر است.
دوره را کامل کنید: اثر ضد لک‌ها تدریجی است. قطع زودهنگام زحمت چند هفته را هدر می‌دهد و لک برمی‌گردد. اگر می‌خواهید محصول را عوض یا قطع کنید، با داروساز یا پزشک مشورت کنید.
مرطوب‌کننده را فراموش نکنید: بسیاری از ضد لک‌ها پوست را کمی خشک می‌کنند. بعد از ضد لک، یک کرم مرطوب کننده مناسب نوع پوستتان بزنید.
روتین کامل: ضد لک روی پوست تمیز بهتر اثر می‌کند؛ پس آن را در قالب یکی از بهترین پکیج های ضد لک، همراه با یک شوینده روشن کننده صورت و ضدآفتاب، استفاده کنید. ماسک ضد لک و روشن کننده پوست هم می‌تواند مکمل روتین باشد، نه جایگزین آن.
در این فهرست، کرم سیستئامین سیسپرسا و سرم پیگمنتا آردن برای لکهای مقاوم مثل ملاسما قوی‌ترند. ولی قویترین گزینه برای شما همانی است که با نوع لک و پوستتان جور باشد و بتوانید چند ماه درست مصرفش کنید.
معمولاً بعد از ۸ تا ۱۲ هفته مصرف منظم، تغییر قابلمشاهده شروع میشود و برای ملاسما ممکن است ۳ تا ۱۲ ماه زمان لازم باشد. بدون ضدآفتاب روزانه، این زمان طولانیتر میشود.
سرم پیگمنتا آردن با آزلائیک اسید و الاژیک اسید از قویترین سرمهای ضد لک ایرانی است. این سرم شبها فقط روی لک زده میشود و بعد از ۶ تا ۸ دقیقه باید شسته شود.
به نوع محصول بستگی دارد. ضد لکهای کوتاهمدت مثل سیسپرسا و سرم پیگمنتا بعد از چند دقیقه شسته میشوند، ولی کرمهایی مثل تینولا و کرم آربوتین پیگمنتا شب زده میشوند و تا صبح روی پوست میمانند. همیشه دستور روی برچسب را ملاک بگذارید.
فقط با نظر پزشک. طبق مروری در نشریهی Canadian Family Physician، بیشتر محصولات پوستی اثر موضعی دارند و جذبشان کم است، ولی هیدروکینون جذب نسبتاً بالایی دارد و شواهد دربارهی ترتینوئین هم قطعی نیست. آزلائیک اسید معمولاً در بارداری امن شمرده میشود. بهتر است درمان جدی ملاسما بعد از بارداری و شیردهی شروع شود.
برای پوست چرب و جوشدار، سرم پیگمنتا آردن به دلیل آزلائیک اسید و نسخهی مخصوص پوست چرب تینولا انتخابهای نزدیکتری هستند. کرمهای سنگین و چرب ممکن است جوش را بیشتر کنند.
بهترین کرم ضد لک ایرانی آن است که با نوع لک، نوع پوست و بودجه‌ی شما جور باشد. سیسپرسا و سرم پیگمنتا برای لکهای مقاوم قوی‌ترند، کرم آربوتین پیگمنتا برای پوست حساس ملایم‌تر است و تینولا شروع اقتصادی‌تری است. هر کدام را انتخاب کنید، ضدآفتاب روزانه، تست حساسیت، صبر چندماهه و دوره‌ی نگه‌داری بخش جدانشدنی درمان است. برای مطالعه‌ی بیشتر، مقاله‌های بخش درمان لک مجله‌ی مهتاطب را ببینید.
این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
آخرین به‌روزرسانی: ۲۲ مهر ۱۴۰۵
مختصر و مفید بیان شده است،
من خیلی ازتون ممنونم بابت این مقاله. چندروزی مدام مقاله رو میخوندم و میرفتم جستجو میکردم و مواد داخل و کلی اطلاعاتی که گذاشتین رو بازبینی کردم و بعد از این همه تعقل درمالیفت رو انتخاب کردم الان حدود یک ماهه که دارم استفاده میکنم و تقریبا لک صورتم از بین رفته و اگه دقت کنم مشخص میشه و خواستم اینجا تشکر کنم از شمل
خبلی عالی بود چون هم مواد بکار برده شده را توضیح داد هم عملکردشون هم برند و مارکشون هم قیمتشون و هم تاریخ قیمت گذاری که سال ۹۸ بوده و در نهابت در جدول مقایسه کرده لذا دستتون درد نکنه ممنوووووووووووووووووووووووووووووووووون
